Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

bibliobus

All of the posts under the "bibliobus" tag.

The Billy Pilgrim Traveling Library

Dat ik het nog steeds niet goed kan uitstaan dat overal in het land bibliobussen worden opgeheven zal voor de vaste lezers van dit blog geen verrassing zijn. En dat ik een groot voorstander ben van “de bibliotheek naar de mensen toebrengen” kan ook geen verrassing zijn. Dus toen ik een artikel van Derek Attig voorbij zag komen over de Billy Pilgrim Traveling Library was mijn interesse gewekt.

De Billy Pilgrim Traveling Library is een particulier initiatief van twee bibliothecarissen uit Houston, Texas. Die hebben een oude bibliobus op de kop getikt die ze willen vullen met boeken, muziek, films en digitale informatie. Dat materiaal gaan ze uitlenen aan individuele leners, tegen een financiële vergoeding. En ze gaan de bus verhuren aan bibliotheken, musea en scholen in de regio voor projecten en acties.

Ze zijn druk aan het werven, zowel geld als collectie want zoals gezegd, het is een particulier initiatief. In bovenstaand filmpje wordt uitgelegd wat de bedoeling is, ze gaan werken met het Rent-Barter-Donate systeem. Dus met verhuren-ruilhandel-doneren.

Ze noemen hun project expres een Traveling Library en geen Bookmobile, een reizende bibliotheek en geen bibliobus omdat ze meer willen zijn een rijdende boekenkast. Klinkt misschien nogal voor de hand liggend maar in de VS zijn bibliobussen in het algemeen veel traditioneler dan in Nederland, voornamelijk gevuld met boeken en gericht op uitlenen terwijl in Nederland (en België trouwens ook) veel aandacht is voor leesbevordering en digitale informatie. Daar komt bij dat in de Verenigde Staten (en eigenlijk bijna overal ter wereld) het lidmaatschap van een openbare bibliotheek gratis is. Dus dat zij geld gaan vragen is ook nieuw.

Wat ik vooral zo geweldig vind is dat het een particulier initiatief is. Dat ze dus precies kunnen doen wat ze willen. In “mijn” bussentijd heb ik ook weleens geprobeerd om een soort adviesbus in te richten. Maar veel verder dan een paar proefritjes is het nooit gekomen. Onbekendheid, overheadkosten, wantrouwen en gebrek aan fantasie zorgden voor stille dood. Uit dat initiatief is de Themabus ontstaan en die bestaat gelukkig (nog) steeds.

Prachtig vind ik het, ook weer zo’n project om in de gaten te gaan houden. En om stiekem over te gaan dromen. Zouden we dat hier ook voor elkaar kunnen krijgen? En hoe dan?

Nog bedankt Ed.

Is it a bird, is it a plane….?

Nee, het is een bus! Geen bibliobus maar een bioscoopbus. Een rijdende bioscoop, gebouwd in de jaren ’60 in opdracht van de Britse overheid om langs fabrieken te gaan en films te draaien over de zegeningen van de moderne techniek. Een van de zeven bussen die toen werd gebouwd is onlangs gerestaureerd en wordt nu gebruikt om oude films over de regio, ín de regio te laten zien. Een mooi erfgoedproject in rijdend erfgoed dus.

Wat een geweldig idee! Available for hire or collaboration and will consider working with anyone, anywhere, aldus de site, dus wie haalt ze naar Nederland?

De innovatiefste bibliobus

 

Gisteren heeft de bibliotheek van Zaanstad (oftewel De Bieb voor de Zaan- streek) haar nieuwe bibliobus onthuld. Het was met recht een onthulling, want de burge- meesters van Wormerland en Oostzaan en een wethouder van Zaan- stad demonstreerden gezamelijk hoe het panoramadek naar boven kan schuiven.

Een bibliobus met een uitschuifgedeelte is wel vaker vertoond, maar dan gaat het altijd om schuiven in de breedte, deze bus schuift uit in de hoogte. In ingeklapte toestand lijkt het alsof er een zeecontainer op de oplegger staat, maar onder die zeecontainer zit een ruimte die propvol boeken staat. Met een trap kun je naar het bovengedeelte, het “kraaiennest” van waaruit kinderen de wijde omgeving van hun school kunnen bekijken, een boekje kunnen lezen of computers kunnen gebruiken. Want dat is de doelgroep van de bus: kinderen. Geen individuele kinderen, maar leerlingen van lagere scholen. De bus staat een hele of een halve dag bij een school of bij een cluster van scholen en die kunnen er dan naar eigen inzicht gebruik van maken.

Architect Jord den Hollander ontwierp een innovatieve, stoere en intrigerende bibliobus. Op het openingsfeestje hield hij een gloedvol betoog over creativiteit en avontuur en overtuigde hij de aanwezigen van het bijzondere van zijn bus. Het zou te gemakkelijk zijn om  nu al kanttekeningen te zetten bij de praktische uitvoering van een paar onderdelen want de bus moet nog gaan rijden. Ik hoop dat het een groot succes wordt, niet alleen voor alle Zaanse kinderen maar ook zodat daarmee bewezen wordt dat een bibliobus helemaal niet per saldo achterhaald is. 

Op de website van de bibliotheek vindt je meer foto’s van de opening van woensdag en op Youtube staat een mooi filmpje van een spectaculair deel van het bouwproces.

Hoe leden verdwijnen

In Bibliotheekblad nummer 13/14 vertelt Marchien Brons, directeur van de bibliotheek Emmen, over de terugloop van leden na het opheffen van voorzieningen. Ze zegt daarover: Net als in 2005, toen we een bushalte in Emmerschans hebben opgeheven. Op basis van andere financiering hebben we daar de de draad weer weten op te pakken. De dorpsvereniging had geld te besteden en wilde in ruil daarvoor de bus terug. Wat zien we daar? De mensen die niet naar de centrale kwamen melden zich, gewapend met hun pasje uit 2005, net als vanouds bij de bus.

Ik citeer haar maar even, want dit is duidelijke taal. Mensen haken dus gewoon af als je de voorziening weghaalt. Ze gaan niet naar de centrale maar bewaren hun pasje en als de bus terugkomt pakken ze gewoon de draad weer op. Dat kun je raar vinden, of stom van die mensen dat ze geen gebruik maken van die prachtige faciliteit die maar 3 kilometer verderop ligt, maar dat verandert niks aan het feit dat ze het niet doen.

Er staan ons de komende tijd veel bezuinigingen te wachten en het sluiten van filialen zal soms een serieuze optie lijken te zijn. Om maar te zwijgen van de bibliobus die nu ook lijkt te gaan verdwijnen uit Gelderland. De praktijk van de afgelopen jaren heeft geleerd dat bij het sluiten van een voorziening maar een klein deel van de leners de moeite neemt om naar een andere vestiging te gaan, zelfs als die (veel) meer te bieden heeft. Ook in deze tijden van toegenomen mobiliteit. Want het zijn juist de minder mobielen die afhaken: kinderen (tot 13 jaar) en ouderen. En met ouderen bedoel ik niet de fitte vijftigers (die hebben het toch te druk om te lezen) maar juist de zieken en de zwakkeren. En daar doen we het als bibliotheek toch juist voor? Voor die zwakkeren in de samenleving? 

Omdat er geen recent onderzoek beschikbaar is naar waar de leden blijven nadat een vestiging gesloten wordt moeten we het doen met dit soort particuliere opmerkingen. En daarom wilde ik deze toch maar even onder de aandacht brengen.

Overigens komt dit fijne plaatje van de site Bad Postcards, de naam zegt het al.

De bibliotheek als pompstation

tankstation, life

 

Op e-readers.nl woedt op dit moment een kleine discussie over de vraag of de bibliotheek nog wel bestaansrecht heeft. Het merendeel van de aanwezigen vindt het vanzelfsprekend dat de bibliotheek zal verdwijnen of dat er hoogstens nog een paar zullen overblijven om te fungeren als museum.

Aandoenlijk vind ik dat. Naïef ook. Wel verklaarbaar voor een site die volgens eigen zeggen probeert het digitale lezen te stimuleren. Als je ergens heel erg van overtuigd bent heb je nogal eens de neiging om oogkleppen op te hebben en dat geeft niet. Maar erg realistisch is het niet. Openbare bibliotheken hebben als taak om informatie toegankelijk te maken voor een zo groot mogelijk publiek en om het lezen te bevorderen. Op welke manier en met welke informatiedrager maakt niet uit: papieren boeken, luisterboeken, elektronische of digitale boeken. Zolang de taak van de bibliotheek blijft bestaan, zal de bibliotheek blijven bestaan.

Als we tenminste meegaan met de nieuwe techniek, want het is net zo naïef om te denken dat bibliotheken niks te vrezen hebben van alle technische en digitale ontwikkelingen. Toen de mensheid overstapte van het kleitablet naar de papyrusrol betekende dat ook niet het einde van de bibliotheek, het vroeg alleen om een andere manier van opslaan (en ben ik even blij dat ik daar niet bij was, zie de discussies al voor me….).

De maatschappij verandert en de bibliotheek verandert mee. Soms gaan de ontwikkelingen langzaam, nu gaan ze snel. En het zijn veel veranderingen die tegelijkertijd op ons afkomen, terwijl we ook nog zo onze eigen (personeels-) problemen hebben. Maar zolang we in onszelf blijven geloven en meebewegen met de tijd zullen we het redden. De openbare bibliotheek zal een andere vorm aannemen en een ander uiterlijk krijgen maar gaat niet kopje onder. 

En al helemaal als je met gemotiveerde medewerkers te maken hebt. Hier een artikeltje over een bibliobusmedewerkster uit Beverly (Massachusetts, VS) die met haar eigen auto boeken ging rondbrengen toen de bibliobus stuk was. Professioneel of juist niet, het toont wel betrokkenheid en de behoefte van de leners aan persoonlijk contact. Ook een van de sterke punten van de bibliotheek.

Overigens zie ik de functie van pompstation wel zitten. Voor erbij dan…

get_footer() ?>