Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

Verenigde Staten

All of the posts under the "Verenigde Staten" tag.

De (Amerikaanse) verkiezingen en de openbare bibliotheek

Een historische verkiezing was het gisteren. Speciaal voor de verkiezingsdag hebben de makers van Free for all, de film ‘in the making’ over wat de openbare bibliotheek betekent voor mensen een korte video samengesteld over de link tussen bibliotheken en democratie. Ze mailden hem gisteren naar al hun supporters op Kickstarter, “met ingehouden adem”.

Ze zullen nogal teleurgesteld zijn in de uitslag vrees ik. Zoals een heel groot deel van de Nederlanders ook teleurgesteld zijn. Laten we er maar het beste van hopen. “The forgotten men and women of our country will be forgotten no longer” zei Trump in zijn acceptance speech. Dat lijkt me toch een mooi streven. En dat past ook wel bij de openbare bibliotheek, toch?

De Librarian of Congress is een jeugdbibliothecaris

Elke bibliothecaris die zijn vakliteratuur een beetje heeft bijgehouden weet dat in de Verenigde Staten vorige week een nieuwe Librarian of Congress is ingezworen. Dat is bijzonder want het is pas de 14e Librarian of Congress sinds 1800, het jaar waarop de Library of Congress werd opgericht. Maar dit keer is het extra bijzonder want het is voor het eerst een vrouw en niet alleen dat, Carla Hayden is een zwarte vrouw.

Er is van alles te zeggen over het historisch belang van deze benoeming en over hoe erg het is dat er nu pas een vrouw is benoemd op de belangrijkste post in de Amerikaanse bibliotheekwereld. Maar het enige wat ik hier nu wil doen is dit filmpje laten zien. Het is een extraatje dat hoort bij een portret dat PBS Newshour een paar dagen geleden uitzond. Ze praat hier over het favoriete boek uit haar jeugd. Leuk. Maar wat mij aan dit beeld meteen opviel is hoe ze dat boek vasthoudt. Daaraan kun je zien dat ze dat vaker gedaan heeft, ze is duidelijk gewend om een boek te showen. Wat blijkt: ze is een jeugdbibliothecaris! Het wordt in haar officiële cv niet genoemd, maar ze noemt zichzelf in dit fragment wel zo. Dus dan is het zo.

Wat fijn: de directeur van de op een na grootste bibliotheek ter wereld is een jeugdbibliothecaris! Ze is veel meer dan dat, ze heeft een indrukwekkend cv (bibliotheekdirecteur, voorzitter van de ALA, gaf les aan de universiteit) maar toch: een jeugdbibliothecaris. Vind ik leuk.

Overigens: haar voorganger kreeg veel kritiek omdat hij veel te weinig deed om de bibliotheek te digitaliseren. Hayden zit (sinds haar benoeming) op Twitter. En dat doet ze heel aardig. 

John Green over censuur

Een paar weken geleden publiceerde de American Library Association hun jaarlijkse top 10 van meest verboden boeken. Ik heb er vaker over geschreven, over censuur in de Verenigde Staten, maar elke keer als ik er over lees vind ik het weer bizar. Op de Banned & Challenged Books lijst staan alle boeken waar een officiële klacht over is ingediend en/of een verzoek is gedaan om het te verwijderen uit de collectie. In de meeste gevallen wordt zo’n boek dan uit de collectie gehaald, zeker in het geval van schoolbibliotheken.

Het is, zoals meestal, een vrij bizarre lijst. Althans: ik kan me bij sommige titels wel voorstellen dat mensen er aanstoot aan nemen (op nummer twee staat Fifty shades of Grey bijvoorbeeld) maar ik begrijp niet dat je het andere mensen dan niet gunt om zoiets te lezen. En ik begrijp al helemaal niet wat er zo aanstootgevend is aan Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht. De Bijbel staat op de lijst omdat het religieus is. (Uhuh..) Een van de redenen waarom Fifty shades of Grey verboden zou moeten worden is overigens dat het very poorly written was. Dat vind ik dan wel weer geestig.

Nummer een op de lijst is Looking for Alaska van John Green. De John Green van Een weeffout in onze sterren, de Young Adult superhit van twee jaar geleden. Green heeft op zijn vlog gereageerd op het feit dat hij op de lijst staat en ik deel het filmpje hier graag omdat hij zo goed uitlegt waarom het flauwekul is.

Omdat tieners echt niet zo beinvloedbaar zijn via literatuur. Maar vooral omdat hij niet gaat over wat er in de bibliotheek staat omdat hij geen bibliothecaris of onderwijzer is: “the highly trained, criminally underpaid professionals we employ to make these decisions”. En dan gaat hij nog even door over waarom het goed is dat kinderen zelf leren nadenken. Het is niet zo’n lang filmpje, kijk maar gewoon even. En als je geen 3.18 minuten kunt missen, kijk dan in elk geval even de laatste 40 seconden, vanaf 2.30 minuut, dan heb je een idee van de strekking.

Green is er vrij laconiek onder, al doet de opgewonden manier waarop hij praat misschien anders vermoeden. Maar dat is gewoon de manier waarop hij praat, kijk maar eens naar een van zijn andere filmpjes. Hij vlogt samen met zijn broer Hank onder de naam Vlogbrothers, ze maken om de beurt een filmpje voor elkaar waarin ze iets vertellen of iets uitleggen. Dat doen ze al bijna 10 jaar lang en vrij fanatiek, je vraagt je af waar John de tijd vandaan haalt om ook nog al die boeken te schrijven.

defend the freedom to read

“Free for all”, een film over bibliotheken

Mocht je in deze donkere dagen voor Kerstmis nog op zoek zijn naar een goed doel om je jaarlijkse goede-doelen-gift aan te doen dan heb ik hier nog een suggestie: draag financieel bij aan een documentaire over het belang van openbare bibliotheken. In de Verenigde Staten, dat dan weer wel.

Free for ALL : inside the Public Library is een film over wat de bibliotheek betekent voor mensen en voor gemeenschappen. All across America, the public library is the only civic institution where the doors are open to all, attendance is entirely voluntary, and everything is free. De makers reizen het hele land door om bibliotheken te filmen, mensen te interviewen en archiefmateriaal te verzamelen. Het opzetten van de film financierden ze via Kickstarter, maar ze hebben nog steeds geld nodig dus je maakt ze heel blij met een donatie.

Via Facebook kun je hun tocht door Amerika volgen, op hun pagina delen ze foto’s van opnames en houden ze ons op de hoogte van de stand van zaken. Ze zijn bijna klaar met filmen, binnenkort beginnen ze met de montage. Op hun Youtube kanaal staat alvast een aantal fragmenten uit interviews, in kan niet wachten op de rest van de film. Ze liggen nog steeds op schema, de bedoeling is dat hij in de zomer van 2016 uitkomt. Nu nog hopen dat we hem ook in Nederland te zien krijgen. Maar tegen die tijd kan de KB daar vast wel iets in betekenen. Of de VOB. Eerst maar eens zorgen dat die film af komt.

Die bibliotheek zonder boeken in Texas

Sinds ik vorig jaar heb uitgezocht hoe het komt dat een rechter uit Texas zich druk maakt over een bookless library heb ik een zwak voor dat initiatief in Blexar County. Eind vorig jaar is de bibliotheek zonder boeken geopend, daar druppelden al wat verhalen over binnen, maar dankzij Huub van Dommelen heb ik er nu een filmpje van gezien.  Dat filmpje hierboven, liever gezegd. Het is een item uit het CBS News. Wat me opvalt is dat op de site van CBS het item No books here : New San Antonio library is all-digital heet en op hun eigen Youtube kanaal heet hetzelfde filmpje Bookless library brings the future of learning to local community. Zou dat beter klinken of zo?

Het is een heel interessant filmpje: je ziet nu eindelijk hoe die BiblioTech er uit ziet en je krijgt een idee van hoe het functioneert. En ik krijg er net zo’n dubbel gevoel bij als bij die eerste berichten over het plan. Aan de ene kant helemaal prima: fijn dat al het digitale nu allemaal bij elkaar staat (ook op de website) en dat het zo  goed geregeld is. Heerlijk lijkt me dat, zoveel faciliteiten en super makkelijk allemaal. Maar aan de andere kant: wat is dit ongezellig! Ondanks de vrolijke oranje muren en de duidelijke poging om er iets leuks van te maken. Het is er niet erg druk, maar de ruimte nodigt ook niet echt uit om lang te blijven.  En hoe lang vinden kinderen die spelletjes leuk als het alleen maar educatieve spelletjes zijn? Deze bibliotheek is helemaal vanuit de functie ontworpen en niet vanuit het gebruik. Vanuit de techniek en niet vanuit de mens. Vanuit de logistiek en de kostenbesparing en niet vanuit de wensen van de gebruiker.  Voor zover je dat kunt zien in een filmpje van 3 minuten natuurlijk. Ik word niet erg vrolijk van deze bibliotheek, maar ik vind het geweldig dat ie bestaat.

Wat mij betreft verdienen ze een groot applaus in San Antonio: ze hadden een idee en dat hebben ze uitgeprobeerd. Ik vind het eindresultaat een beetje magertjes, maar dat zijn des te meer verbeterpunten voor een volgende versie van een digitale bibliotheek. Ze zijn van plan om meer bookless libraries te bouwen en ik mag hopen dat ze aanpassingen inbouwen en niet rücksichtslos dit concept gaan uitrollen. Dit een ideaal filmpje om te laten zien aan de VNG of aan je eigen gemeentepolitici: “Inderdaad, het kan: een bibliotheek zonder boeken, waar alles digitaal is. Kijk maar.  Je hebt dan wel een beperkt aanbod, nog beperkter dan in dit filmpje want de situatie in de VS is anders dan bij ons. En het kost 2,4 miljoen.” Voor de broodnodige nuance in de discussie.

Overigens ziet die Judge Nelson Wolff er in echt een stuk minder eng uit dan op zijn publiciteitsfoto’s. En ik vind het ook heel sympathiek dat hij nog steeds trots is op de bibliotheek met papieren boeken die hij 20 jaar geleden liet bouwen. Waarschijnlijk heeft hij gelijk als hij zegt dat hij met deze bibliotheek zijn tijd ver vooruit is, want het volledig ontbreken van boeken en tijdschriften lijkt me de komende jaren echt nog een stap te ver voor een buurtfiliaal. Maar dat kan met deze bibliotheek mooi worden uitgeprobeerd.

Het recht op een bibliotheek

ALA-DeclarationAls onderdeel van de campagne Libraries Change Lives van de nieuwe president van de American Library Association is nu het project Declaration for the Right to Libraries gestart. Naar analogie van de Declaration of Independence is een verklaring opgesteld to serve as a strong public statement of the value of libraries for individuals, communities, and our nation.

De bedoeling is dat bibliotheken overal in de Verenigde Staten volgend jaar signing ceremonies gaan organiseren, waar community members, organizations, and officials publiekelijk hun handtekening zetten onder dit document om op die manier pal te staan voor levendige bibliotheken in hun gemeenschap. En dan gaat het over alle soorten bibliotheken, zowel openbare als school-, wetenschappelijke of speciale bibliotheken. Volgende week, tijdens het jaarlijkse ALA congres wordt het startschot gegeven voor deze campagne, met toolkit en al.

Mooie actie, met die historische verwijzing er in en zo. Als wij nou eens beginnen met het overnemen van dat document van de ALA van drie jaar geleden met 12 redenen waarom bibliotheken goed zijn voor het land, dan kunnen we misschien een klein beetje in de buurt komen van dit soort optimistisch activisme. Want daar heb ik wel behoefte aan, aan wat positieve, professionele actie.

Een architectuurprijs voor bibliotheken

Het Amerikaans Instituut voor Architecten (AIA) reikt elke twee jaar, samen met de Amerikaanse Bibliotheek Vereniging (ALA) prijzen uit aan de beste bibliotheekgebouwen, To encourage excellence in the architectural design and planning of libraries.

Begin van deze week zijn de winnaars van 2013 bekend gemaakt. Het zijn er zes: een splinternieuw filiaal in Washington D.C., de volledig gerenoveerde 100 jaar oude centrale bibliotheek van St. Louis, de nieuwe jeugdafdeling van een filiaal in New York, de renovatie van een filiaal in Houston,  een nieuw filiaal van de openbare bibliotheek van Phoenix, gecombineerd met een schoolbibliotheek en een nieuwe universiteitsbibliotheek van North-Carolina State University. Over die laatste gaat bovenstaande video.

Een hele gevarieerde lijst, met niet alleen openbare bibliotheken. In 2011 was een van de winnaars zelfs een bibliotheek in Saudi-Arabië. Dat kon omdat de prijs bedoeld is voor architecten die in de Verenigde Staten geregistreerd zijn. En omdat de American Library Association zich niet alleen met openbare bibliotheken bezig houdt. De jury bestond uit drie architecten, twee bibliothecarissen en een library consultant. Het is me niet helemaal duidelijk wat de prijs precies inhoud, of dat het alleen om de eer gaat.

Ideetje voor de VOB? Samen met de BNA zo’n prijs instellen? Want de verkiezing van het bibliotheekblad voor de beste bibliotheek van Nederland is niet persé een prijs voor het beste gebouw. Bij die prijs tellen ook zaken als diensten, aanbod, service en klantgerichtheid mee. Lijkt mij wel eens interessant, zo’n focus op de architectuur. Maar ik vermoed dat geen van beide verenigingen veel heil ziet in zo’n prijs. Zowel architecten als bibliothecarissen staan onder druk, in beide branches is het crisis. Het zou interessant zijn als die twee de handen in elkaar zouden slaan. Maar da’s waarschijnlijk te praktisch gedacht.

 

De bibliotheek naar de mensen brengen

Afgelopen zomer zag ik het al eens op Twitter voorbij komen, Library live and on tour. Dat waren toen niet meer dan een paar foto’s van die stoere wagen met een paar kinderen er omheen die aan het gamen waren. Afgelopen week kwam ik hun website tegen, met dit geweldige filmpje. En nu ben ik helemáál enthousiast, want hier kan ik zo ontzettend blij van worden!

Ik dacht eigenlijk dat het een soort mini-bibliobus was, maar het is nog veel leuker. Het is een manier om reclame te maken voor de bibliotheek. En dan niet door folders of andere gadgets uit te delen, maar gewoon: door menselijk contact te maken. Door met mensen te praten en te vragen of ze soms lid willen worden. En door eventueel boetes kwijt te schelden als dat de reden is waarom daklozen niet meer naar de bibliotheek komen. Ja, sommige Nederlandse bibliotheekdirecteuren krijgen een rolberoerte bij dit idee, ik weet het, maar ik ben er van overtuigd dat dit de beste manier is om je maatschappelijke meerwaarde te bewijzen.

Wat lijkt het me leuk om dit ook eens in Nederland te proberen. Zou dan wel andere wagen nemen, want ik vind deze vrij lelijk. Maar het gaat natuurlijk om wat je er mee doet en dat vind ik fantastisch.

De bookless library en de judge

countyjudgeDe plannen voor een Bookless Library in Bexar County hebben de laatste dagen veel aandacht gekregen, ook in ons land. De Amerikaanse collega’s roeren zich stevig, die zien het over het algemeen helemaal niet zitten of hebben op zijn minst bedenkingen bij het initiatief. Ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe het gaat werken. Het klinkt allemaal een beetje vaag en vooral nogal tegenstrijdig.  Ze vergelijken zichzelf met een Apple store maar ze willen ereaders gaan uitlenen, dus ze gaan niet echt digitaal. Ik zou zeggen: “eerst zien, dan geloven”.

Wat mij in de berichten over die boekloze bibliotheek vooral opviel was dat het initiatief kwam van een Judge. Van een rechter? Hoezo dan? Ik denk dan meteen aan Judge Judy. Is het een particulier initiatief dan?

Een klein onderzoekje leverde het volgende resultaat op: het gaat om Nelson W. Wolff, de County Judge. De staat Texas bestaat uit 254 counties, die elk hun eigen Commissioners Court hebben als bestuur met een County Judge als voorzitter van dat bestuur. Binnen die Counties liggen dan weer steden, die hebben hun eigen bestuur maar alles wat niet bij een stad hoort valt rechtstreeks onder de county. Hoe de verhoudingen precies liggen vergt wat meer studie, maar de grote lijn is volgens mij dat Nelson Wolff een soort van burgemeester is van Bexar County. In zijn county wonen ruim 1.7 miljoen mensen waarvan 1,3 miljoen in de “hoofdstad” San Antonio. Met andere woorden: Nelson Wolff is de baas van ongeveer 400.000 mensen die wonen in een gebied ter grootte van twee derde van Nederland. De county is vooral verantwoordelijk voor allerlei uitvoerende taken als road maintenance en law inforcement, ze heeft niet zoveel juridische macht. Een van de taken van de County Judge is om woordvoerder te zijn. Dat is de reden dat hij overal genoemd wordt als het over de bookless library gaat, dat hoort gewoon bij zijn werk.

Texas is de enige staat waar ze dit systeem met Commissioners en een Judge hebben. Andere staten hebben wel counties maar die zijn veel groter en die hebben meestal geen eigen bestuur. Ik vermoed dat die benamingen gewoon een overblijfsel zijn uit het Wilde Westen.

Dat even voor het juiste perspectief…

Leesbevordering gekoppeld aan sport

r
De eerste keer dat ik over de actie van de directeur van die school in Wrightsville, Pennsylvania las vond ik het wel een mooie stunt, een knap staaltje leesbevordering. Hij beloofde zijn leerlingen namelijk om op het dak van de school te gaan slapen als het leesdoel van de school bereikt was.

Mooi die betrokkenheid, goed voorbeeld en zo. Maar toen ik het artikel nogmaals las en wat doorklikte kreeg ik er een steeds raarder gevoel bij. Waar gaat het precies over? De school doet mee aan een leesbevorderingsprogramma van een baseballclub waarbij kinderen aan baseball gerelateerde prijzen kunnen winnen. Als ze één boek lezen maken ze kans op een kaartje voor een wedstrijd, bij twee boeken krijgen ze een Kids Meal coupon en bij drie boeken krijgen ze cheering sticks. Hartstikke leuk van die club dat ze zo’n programma opzetten. Heel goed dat ze maatschappelijke betrokkenheid tonen. Het programma is een groot succes, er doen al 50 scholen aan mee met 19.000 leerlingen. Dat zie ik Ajax nog niet doen…

Maar waarom dan die kriebels bij die actie van die directeur? Ik weet het niet precies. Misschien omdat ik een jeugdbibliothecaris ben die vindt dat lezen geen wedstrijd is? Dat het gaat om wát je leest en wat je daar van opsteekt en niet om hoeveel je leest? Misschien is het omdat ik te Nederlands ben en vind dat ieder kind even belangrijk is? En waar je winnaars hebt zijn ook verliezers en daar ligt de sympathie van Nederlanders nou eenmaal snel. Omdat ik het zo’n niksig doel vind? Wat is één boek lezen nou? Of gewoon omdat ik niks met sport heb?

De directeur heeft beloofd dat als de kinderen van zijn school samen 2000 boeken gelezen hebben voordat de York Revolution zijn eerste wedstrijd speelt, op 18 april, dat hij dan op het dak gaat slapen. En dat als ze hun eerste wedstrijd winnen hij op het dak blijft slapen, net zo lang totdat ze verliezen.  Het  is waarschijnlijk dat competitie element dat me dwars zit. Dat zit ook in de leesprogramma’s die wij in onze Nederlandse bibliotheken gebruiken, maar minder nadrukkelijk.

Aan de andere kant: dat slapen op het dak is een uitdaging die de directeur heeft aangenomen van een stelletje third-graders, dus dat is wel weel stoer. En het lijkt me ook wel een leuke school, afgaand op alle leuke dingen die ze organiseren. Maar dat competatieve he, dat is me toch te Amerikaans….

get_footer() ?>