Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

toekomst

All of the posts under the "toekomst" tag.

Ben Hammersley is mijn held

TWIL #68: Ben Hammersley (UK Prime Minister’s Ambassador to TechCity) from Jaap van de Geer on Vimeo.

Voor iedereen die vorige week Ben Hammersley niet heeft horen spreken op Bibliotheekplaza en ook voor iedereen die hem wel heeft gehoord hierbij zijn interview in This Week in Libraries.

Ben heeft een interessant verhaal en hij praat gemakkelijk dus ga er even voor zitten want het is zeer de moeite waard. Hij heeft het over hoe internet onze hele samenleving heeft verandert, over hoe nieuw het internet is (only 500 weekends old) en dat het daarom een hele kwetsbare cultuur is waar we voorzichtig mee om moeten gaan. Over ondoorzichtige businessmodellen. Over zijn sterke geloof in bibliotheken, over hoe bibliotheken een graadmeter zijn van de kwaliteit van leven in een land (de bibliotheek als canary in a coalmine) en over zijn bedenkingen bij alternatieve financieringsmodellen voor bibliotheken. Als je geen 28 minuten kunt vrijmaken voor het hele filmpje: vanaf minuut 13 gaat het gesprek over bibliotheken.

En voor alle duidelijkheid: hij is geen bibliothecaris maar een journalist en de UK Prime Minister’s Ambassador to TechCity.

Fijn iemand met zo’n rotsvast vertrouwen in de bibliotheek. Heeft ie al een fanclub?

De bibliotheek heeft wél toekomst

 Richard Watson maakte in 2007 voor zijn blog over trends een overzicht van zaken die tussen 1950 en 2050 zijn verdwenen of nog zullen verdwijnen. Volgens dat overzicht zouden bibliotheken in 2019 uitgestorven zijn.  Die voorspelling is in het verleden vaak aangehaald, tot mijn verbazing werd  hij ook gretig geciteerd door vakgenoten.

Inmiddels heeft Watson zich bedacht: zijn laatste blogpost is juist een pleidooi voor bibliotheken en vooral voor bibliothecarissen. Hij  begint met een Mea-culpa voor zijn eerdere voorspelling:  it is a big mistake, in my view, to confuse the future of books or publishing with the future of public libraries. They are not the same thing.

Hij ziet in dat bibliotheken meer zijn dan alleen boeken en informatie:  A good local library is not just about borrowing books or storing physical artefacts. It is where individuals become card-carrying members of a local community. They are places where people give as well as receive. Public libraries are keystones delivering the building blocks of social cohesion, especially for the very young and the very old. They are where individuals come to sit quietly and think, free from the distractions of our digital age. They are where people come to ask for help in finding things, especially themselves. And the fact that they largely do this for nothing is nothing short of a miracle.

Wel ziet hij de rol van de bibliothecaris veranderen: minder faciliteren, minder uitlenen en meer curator, meer wegwijzen.  In a world cluttered with too much instant opinion we need good librarians more than ever. Not just to find a popular book, but to recommend an obscure or original one. Not only to find events but to invent them. The internet can do this too, of course, but it can’t look you in the eye and smile gently whilst it does it. And in a world that’s becoming faster, noisier, more virtual and more connected, I think we need the slowness, quietness, physical presence and disconnection that libraries provide, even if all we end up doing in one is using a free computer. Het gebouw is dus zeker belangrijk in zijn ogen. Wat mij betreft een effectief antwoord op al die mensen die roepen dat het om de functie gaat en niet om het gebouw en dat dat gebouw dus wel weg kan.

Het belangrijkste in een bibliotheek zijn niet de boeken maar de mensen: we should accept that a library without books would still be a library because it would continue to be an important community resource – a neutral public space – where serendipitous encounters with people and ideas take place.

Ik kan me hier wel in vinden, in dit beeld. Ik ga het stuk nog een paar keer lezen en er dan eens goed over nadenken. En kunnen we dit idee dan net zo fanatiek verspreiden als dat schemaatje waarin de bibliotheek tot uitsterven gedoemd was?

Möring heeft best een punt

 Het artikel Gamen doe je maar thuis van Marcel Möring in De Groene Amsterdammer van deze week heeft voor enige opwinding gezorgd, vooral in de bibliotwitter sfeer. Daarbij geholpen door Stories Guy die op zijn blog onder de titel Spelen doe je JUIST in de bibliotheek in gaat op het artikel.

Wat mij opvalt is dat iedereen vooral op de nogal provocerende titels reageert, van zowel Möring als Stories Guy en ik vraag me af hoeveel mensen het oorspronkelijke artikel eigenlijk gelezen hebben. De Groene heeft het achter een slotje staan, maar ik hoop dat je het via deze link toch kunt lezen. Ik kan iedereen aanraden om dat vooral te doen want ik vind dat Möring best een punt heeft.

Zo zegt hij: Het bibliotheekwezen is in verwarring. Aan de ene kant komt dat door toenemende bezuinigingen en de druk om de doelgroepen du jour te bedienen, aan de andere kant omdat er geen duidelijk beeld bestaat van wat een openbare bibliotheek in deze tijd kan en moet zijn. En dus wordt met merkbare wanhoop de ene gekkigheid na de andere bedacht, en zonder veel resultaat.

(…)

Maar de bibliotheek lijdt niet alleen onder de effecten van populistische politiek en culturele gelijkschakeling. Het achterliggende idee is verworden tot een moeras van willekeur en goedbedoelde onzin. Er worden taken uitgevoerd die niets hebben te maken met het wezen van ‘de bibliotheek’ en groepen bediend die daar niets te zoeken hebben. De bibliotheek is bezig te smoren in haar eigen irrelevantie. Terwijl het idee van de bibliotheek zeer relevant is. De vraag is ook niet of de bibliotheek moet overleven, maar hoe.

Het enige waar ik het in bovenstaande citaten niet mee eens ben is zijn opmerking over groepen die niets te zoeken hebben in de bibliotheek, verder heeft hij groot gelijk. Die bibliotheek IS zeer relevant maar we hebben geen duidelijk beeld van wat een openbare bibliotheek kan en moet zijn. Er bestaat geen branchebreed, eenduidig beeld dat we gezamenlijk en krachtig met zijn allen uitdragen.

Möring wil ons een handje helpen door een suggestie te doen voor een mogelijke toekomst, daarom begint zijn volgende alinea ook met IK DENK, kapitalen van Möring. In die alinea doet hij een aantal prima suggesties (bibliotheek als studiehuis, meer internettoegang, langer open) en daarin zegt hij inderdaad ook dat computergames niet thuishoren in de collectie van de bibliotheek, net als dvd’s van populaire tv-series en top 40 muziek. Daar kun je het niet mee eens zijn, maar om op basis van die ene opmerking het artikel van Möring maar af te serveren vind ik nogal flauw.

Voor alle duidelijkheid: Stories Guy gaat heel serieus op het artikel in en schiet een paar flinke gaten in Mörings betoog waar ik het alleen maar mee eens kan zijn. Maar ik vind het vreemd dat we een schrijver die zo nadrukkelijk vóór de bibliotheek pleit afserveren omdat hij vraagtekens zet bij het uitlenen van games. We zouden hem juist moeten omarmen en moeten inschakelen bij onze strijd om het voortbestaan.

De bibliotheek heeft nog altijd nauwelijks vrienden op de juiste plaatsen is een ander citaat uit dat artikel. Op deze manier maken we nooit vrienden.

De exclusieve boekwinkel

Uitgeverij Taschen is bezig met het opzetten van een serie exclusieve boekhandels, ik schreef er al eerder over. Twee weken geleden opende de Nederlandse  Taschenwinkel dan eindelijk, in de PC Hooftstraat in Amsterdam. Dit weekend ben ik eens gaan kijken of het echt zo bijzonder is.

Eerste indruk: ja het is echt wel bijzonder. De gevel maakt niet zo heel veel indruk maar dat kan ook komen door de bouwcontainer van de buren die het zicht gedeeltelijk blokkeert. Van binnen is het een hele mooie winkel waar de boeken gepresenteerd worden alsof het juwelen zijn. Er zijn wel stapels, maar hele kleintjes. Alles straalt vooral uit dat het bijzonder is: de kasten, de verlichting en de medewerkers die nog net niet fluisteren.

En werkt dat ook? Ja dat werkt. Ik was in de stad met een vriend die zuchtte “moeten we alweer naar een tassenwinkel?”. “Nee, naar de winkel van Taschen. Je kent die boeken toch wel?” “O, die boeken waarvan je op het eerste gezicht denkt dat ze geweldig zijn maar waar bij nader inzien eigenlijk niks in staat en waarvan je altijd spijt hebt dat je ze gekocht hebt. He get, moet dat echt?” Die vriend stond vervolgens ruim een kwartier voor dezelfde kast “ik wist niet dat ze dit soort boeken ook hadden”.

Het bijzonderst vond ik de kelder. Daar was de uitstraling nog deftiger: daar hingen originele foto’s uit de boeken en daar lagen de exclusieve uitgaves, alles te koop uiteraard. Vanaf 600 euro. Boeken in cassettes of in exclusieve dozen, met extra gadgets of gelimiteerde uitgaves, gesigneerd door de fotograaf.

Het was niet super druk in de winkel maar er werden zo te zien wel goede zaken gedaan. Op een oppervlakte die kleiner was dan het kleinste filiaal van mijn eigen bibliotheek werkten vijf  personeelsleden (minimaal, dat was het aantal dat aan het werk was toen ik er was) en daarvan stond alleen de jongen bij de kassa af en toe te wachten totdat er een klant kwam. Alle klanten kregen veel persoonlijk aandacht, ook de klanten die alleen een boekje van 9,95 afrekenden. Ben benieuwd hoe het verder gaat met deze winkel.

Tenaanval doet een suggestie

Maakte ik me vorige week nog druk over bibliothecarissen die zonder veel benul over de toekomst van het vak praten, nu pieker ik al een paar dagen over de uitkomsten van de sessie die het SIOB heeft georgani- seerd over het hoger doel van de bibliotheek.

Toen ik me daar op Twitter over verbaasde reageerde een niet-bibliothecaris met de opmerking dat de aanwezigen volgens hem toch wel redelijk door hadden wat er aan de hand was. Maar dat is volgens mij nou net het probleem. Hier is weer eens keurig op een rijtje gezet wat er zoal speelt in de branche, niks nieuws. Dat was ook niet de bedoeling van deze sessie, dat was te komen tot een geactualiseerde formulering van de legitimering van de openbare bibliotheek. Die moet niet te ver afstaan van de huidige; wel moet ze herijkt worden, zodat ze beter past bij deze tijd. Da’s geen erg ambitieuze doelstelling, hier spreekt niet echt een “sense of urgency” uit. Het SIOB ziet de toekomst van de bibliotheek blijkbaar helemaal niet somber in. Dat is waarschijnlijk de reden dat ze voor deze sessie mensen hebben uitgenodigd die allemaal zijdelings met de Nederlandse Openbare Bibliotheken te maken hebben. Voor het niet uitnodigen van mensen uit de praktijk is wel iets te zeggen, want als je een visie wil ontwikkelen kan het handig zijn om enige afstand te hebben. Maar dit is een nogal halfslachtige oplossing. Want deze mensen schurken allemaal tegen de praktijk aan maar hebben geen ervaring uit de eerste hand. Waarmee ik niks ten nadele van deze mensen wil zeggen, maar een verrassende, aansprekende, vernieuwende visie hebben ze niet.

Waarom geen mensen uitgenodigd die niet uit de bibliotheekpraktijk komen maar die wel ervaring hebben met de gebruikers van de bibliotheek? Of mensen die misschien vanuit een andere positie  iets interessant te zeggen hebben over de bibliotheek van de toekomst? Hierbij een paar suggesties:

Kluun: schrijver, een van onze grote leveranciers, goed voor onze uitleencijfers en vernieuwer van het schrijversvak. Ook nog eens reclamejongen en nooit te beroerd om een knuppel in een hoenderhok te gooien.

Franska Stuy: hoofdredacteur van Libelle, heeft verstand van wat onze grootste doelgroep doet en wil. Trekt ieder jaar duizenden mensen naar de Libelle Zomerweek en heeft van Libelle een multimedia tijdschrift gemaakt (inclusief boekenclub).

Peter Vandermeersch: hoofdredacteur van de NRC, heeft de krant flink vernieuwd en een forse slag geslagen met zijn interneteditie . Was ooit van plan om zich in de bibliotheek van Den Haag te vestigen en zei toen aardige dingen over de bibliotheek.

Nico Dijkshoorn:  schrijver, heeft uitgesproken ideeën over het instituut (gebaseerd op eigen ervaring) en heeft daar al eens een mooie column over geschreven. King of Twitter.

Francine Houben: architect van o.a. de bibliotheek van de TU Delft en is nu bezig met de nieuwe bibliotheek van Birmingham. Kan goed verwoorden hoe ze een bibliotheek ziet.

Gerard Marlet: directeur van onderzoeksbureau Atlas voor Gemeenten. Deed onderzoek naar en publiceerde over de economische waarde van cultuur.

Abdelkader Benali: schrijver en liefhebber van de bibliotheek. Startte de actie De bibliotheek is van mij waarin ervaringen van bibliotheekgebruikers worden verzameld.

Ik ben benieuwd wat de uitkomst van een sessie zou zijn met deze mensen, wat voor antwoord zij zouden geven op de vraag wat er zou gebeuren als de bibliotheek niet meer zou bestaan, welke maatschappelijke nood er zou ontstaan. Ik durf geen voorspelling over het soort antwoord te doen, maar ik weet zeker dat het origineler zou zijn dan het antwoord van deze commissie. Misschien zou het een heel onpraktisch antwoord zijn, maar dat kunnen we zelf bijstellen. Het zou ons misschien in een nieuwe richting kunnen sturen of ons op nieuwe ideeën kunnen brengen.

Een gemiste kans wat mij betreft. Maar ze zijn nog maar net begonnen bij het SIOB met hun visie ontwikkeling, dus misschien een tip voor een volgende sessie? Of een suggestie voor de gastenlijst van de Bibliotheek Tweedaagse?

De vijanden van de bibliotheek

The enemies of libraries is the twin dilemma posed by anti-intellectuals on one hand, and the small thinking hipster on the other, twitterde LISNews deze week. Het bleek een uitspraak te zijn van David Lankes, de Amerikaanse hoogleraar waar ik eerder over schreef.

And the superiority of the IT person, who ignores Libraries and Librarians completely werd daar op Twitter op gereageerd. Die laatste uitspraak zou ik niet voor mijn rekening willen nemen maar die eerste opmerking is wat mij betreft een hele treffende samenvatting van een van de belangrijkste bedreigingen van de bibliotheek: mensen die vanuit hun eigen vooroordelen over de bibliotheek oordelen. Hier in Nederland hebben we volgens mij niet zoveel last van anti-intellectuelen (die richten zich liever op de kunsten) maar des te meer van kleindenkende hipsters. En dan zeker ook van de kleindenkers binnen onze eigen branche. Over wethouders met weinig benul en adviseurs van buiten is al vaker geschreven maar zeker zo gevaarlijk zijn de bibliothecarissen die vanachter hun bureau dingen roepen, zonder veel besef van de realiteit.

Kunnen we daarom afspreken dat bibliotheekmensen pas iets over de toekomst van het vak mogen zeggen als ze minimaal twee ochtenden groepsbezoeken hebben gedraaid in hun eigen bibliotheek? Of een dagje op pad zijn geweest met de bibliobus? Of zorginstellingen hebben bezocht of laaggeletterden hebben ontvangen? En dan bedoel ik niet die ene stage tijdens de opleiding in 1981 en dat je zelf vijftien jaar geleden nog in de uitlening stond telt ook niet. Da’s te lang geleden: morgen terug naar de praktijk. Want die is inderdaad veranderd, maar op een andere manier dan een heleboel mensen schijnen te denken.

Ja er worden minder papieren boeken uitgeleend en dat zullen er in de toekomst vast nóg minder worden. En ja het is best een goed idee om te investeren in een digitale infrastructuur en we moeten zeker het ebook omarmen. Maar dat betekent niet dat het gebouw en de bibliothecarissen wel weg kunnen. Want er is nog steeds behoefte aan een gebouw, aan een plek en aan aardige mensen met kennis van zaken. En die behoefte zal niet veranderen. Wat mensen op die plek willen doen is door de jaren heen veranderd en dat zal in de toekomst ook wel weer veranderen, maar de behoefte aan een plek zal blijven. En of die plek nou altijd een prestigieus gebouw moet zijn is een interessante discussie, en ook of dat één heel groot gebouw in het centrum moet zijn of een heleboel kleine gebouwtjes kan per gemeente verschillen. Maar de behoefte aan een plek, die blijft. En iedereen die het tegendeel beweert heeft al heel lang niet meer met open ogen in een bibliotheek rondgelopen.

Iedereen altijd prijs

Dit bord zag ik vorige week op de kermis op het Lange Voorhout in Den Haag. Ik vond het een prachtig bord, niet alleen omdat het visueel zo sterk is maar het is ook zo ontzettend duidelijk.

Ik weet niet waarom dit bord me te binnen schoot toen ik het stuk van Wim Keizer in Bibliotheekblad las over de toekomstplannen die de VOB en het SIOB afzonderlijk van elkaar aan het maken zijn. Misschien omdat ik weer alleen maar las over procedures en niet over inhoud? Zoals ik bij Bibliotheek.nl ook alleen maar over processen lees en ze daar bij inhoud alleen aan “content” lijken te denken en niet aan de inhoud van het vak. (overigens hoera voor Jan Klerk, want dankzij zijn blog horen we überhaupt iets over de achtergronden van BNL)

Procedures en processen die wéér niet tot die aansprekende, inhoudelijke visie op nut en noodzaak van het werk van de openbare bibliotheek zullen leiden, zoals de Raad voor Cultuur die zo node mist. Processen en procedures waarin iedereen weer zijn zegje gaat doen maar waar de meningen verdeeld zullen blijven  en die ons dus niet echt verder zullen brengen.

Terwijl we het volgens mij over hele andere dingen moeten hebben, zoals Pieter Offermans zegt: waartoe zijn de bibliotheken op aard? Welke meerwaarde voegen zij, ook in de 21e eeuw, aan het leven van mensen toe? Maar ik ben bang dat die vraag vermalen zal worden in al die procedures en stappenplannen. Dat het weer meer van hetzelfde zal worden en dat er uiteindelijk een slap compromis bereikt zal worden: iedereen altijd prijs. Maar wel een prijs waar je niks aan hebt, zoals dat gaat met spullen van de kermis.

Bibliotheek in de school

 Gisteren vond in de Verkadefabriek in Den Bosch een conferentie plaats over de SchoolBiEBs van de bibliotheek Den Bosch (ook wel BiEB ’s Hertogenbosch). In Den Bosch hebben ze drastische keuzes gemaakt: ze hebben besloten om nog maar 2 vestigingen open te houden (een centrale bibliotheek in Den Bosch en één filiaal in Rosmalen) zodat er door het sluiten van alle andere vestigingen financiële ruimte kwam om in alle basisscholen van Den Bosch een schoolbibliotheek te maken. Een echte schoolbibliotheek, met nieuwe boeken, een geautomatiseerde uitlening en (het belangrijkste zoals steeds werd benadrukt) een leesconsulent die wekelijks op school is.

De conferentie was informatief, overzichtelijk en gezellig. Iedereen kreeg waar ie voor kwam: achtergronden, ervaringen en praktische informatie. En gelukkig waren er ook Bossche bollen.

De dag begon met een schets van het grote geheel (door Stichting Lezen, VOB en SIOB), ging daarna verder met een presentatie over De aantoonbare meerwaarde van  de schoolbibliotheek en daarna volgde een presentatie van het Bossche model. Die presentatie was ook weer onderverdeeld in een strategisch, een tactisch en een operationeel gedeelte waardoor alle onderdelen aan bod kwamen. Inclusief de enthousiaste leerkracht die het enigszins verontwaardigd voor de SchoolBiEB opnam toen iemand in de zaal opmerkte dat ze de kinderen ook zo graag een “echte bieb” gunde, zonder bemoeienis van meester of juf.

Aan het einde van de middag werden 5 nieuwe brochures van Kunst voor lezen gepresenteerd, die allemaal met het landelijke programma Bibliotheek op school te maken hebben. Uiteraard is er ook een over de schoolBiEBs van Den Bosch. Blijkbaar krijgen alle bibliotheken deze brochures binnenkort toegestuurd, maar ze zijn nu al te downloaden vanaf de site van het SIOB.

Fijn, zo’n studiedag over positieve dingen,  met al die mensen die trots waren op wat ze  bereikt hadden. Inclusief een oprecht enthousiaste dagvoorzitter, die de touwtjes strak in handen hield maar steeds vanuit de inhoud betrokken bleef. Verfrissend ook, in deze treurige tijden. Daar wil ik er wel meer van, van dit soort dagen.

Blijf vertrouwen…

 Soms komen dingen zomaar samen. Gisteravond kwamen er op één avond op Twitter een aantal artikelen voorbij die (in mijn hoofd althans) naadloos op elkaar aansloten. Eerst het artikel 5 Myths About the ‘Information Age’  waarin een Harvard hoogleraar o.a. de mythes “het boek is dood”, “alle informatie is tegenwoordig online te vinden” en “bibliotheken zijn achterhaald” ontkracht.

Daarna legde professor Ben Ehrenreich in The death of the book uit dat in 1913 al de eerste revolutie tegen het boek werd uitgeroepen door modernistische kunstenaars. En dat het einde van het boek daarna nog vaak is aangekondigd o.a. door F. Scott Fitzgerald en Jacques Derrida, niet de minsten dus maar al die doemdenkers hebben volgens Ehrenreich ongelijk gekregen want het boek bestaat nog steeds, ondanks alle veranderingen door de tijd heen. 

En na dat geschiedenislesje las ik What Books Will Become over de vorm die boeken in de toekomst kunnen aannemen. Na alle geruststellingen in die andere artikelen werd ik hier zelfs vrolijk van (zo’n boek dat je kun uitvouwen als een krant..)

Daar tussendoor las ik in Hard/hoofd het verhaal Requiem voor de videotheek. Een mooi verhaal, goed geschreven en heel herkenbaar want weliswaar bestaat de videotheek bij mij in de straat nog steeds, maar hij is wel onherkenbaar veranderd. Toen realiseerde ik me opeens waarom ik zeker weet dat de bibliotheek niet net zoals de videotheek zal verdwijnen. Een videotheek is een winkel, een commercieel bedrijf, hun collectie is handel. En als de handel niet loopt dan stapt de ondernemer over op andere handel, eentje die wel goed loopt. Logisch, want een ondernemer wil geld verdienen. En dat is het verschil met de bibliotheek: wij hebben een ander doel. Niks mis met geld verdienen, maar het doel van de bibliotheek is om mensen toegang te bieden tot informatie en om aan culturele vorming te doen.

De videotheekhouders zagen hun handel teruglopen en gaven de hoop op. Daarmee waren ze verloren want: hoop verloren, al verloren. Soms lijkt het alsof bibliotheken het vertrouwen in zichzelf kwijt raken, maar dat is echt niet nodig. Dat hebben die Amerikaanse professoren nou net aan getoond. Blijf vertrouwen in jezelf en in je bestaansrecht, want anders ben je echt verloren.

Het einde van de boekwinkel of niet?

Een grote boek-handelsketen in de Verenigde Staten sluit zijn deuren en een bijzondere boekwinkel opent binnenkort in Amsterdam. We spiegelen ons als branche zo aan de boekwinkels, dus wat voor les kunnen wij hier uit leren? Is dit het einde van de boekwinkel of niet?

Het zal de trouwe lezer van dit blog niet verbazen dat ik me niet zo bang laat maken door het faillisement van Borders. In het artikel in het NRC staat met zoveel woorden dat zij het geloof in zichzelf zijn verloren: Het geloof in boekenverkoop is bij Borders al geruime tijd op zijn retour. Het bedrijf ging ook speelgoed verkopen, en muziek, films en spelletjes. Borders heeft zo weinig vertrouwen meer over in de reden van zijn bestaan dat de zaak zich als ervaring is gaan presenteren.

Een megastore die geen duidelijke identiteit en geen vertrouwen in zijn eigen product meer heeft. Daar lopen de klanten blijkbaar weg. Klinkt niet onlogisch. Daarom gaat Taschen dat heel anders aanpakken. De uitgever van koffietafelboeken opent deze zomer een winkel in de PC Hooftstraat,  een snoeptrommel voor de boekenliefhebber volgens het Parool. Heel bewust in de PC Hooftstraat, want ze gaan er vooral luxe en dure boeken verkopen. Daar hebben ze ervaring mee bij Taschen, want al hun winkels zitten op A-locaties in o.a. Londen, Beverly Hills en Berlijn.

Taschen gelooft dus wél in zijn product, ze bouwen er hele mooie winkels voor met een duidelijk herkenbaar smoel. En dat is volgens mij wat je hier uit kunt leren: heb vertrouwen in je eigen product en doe je werk met overtuiging. Want anders ben je ten dode opgeschreven. Als je gaat zwalken in je beleid of je eigen formule gaat afzwakken laat je merken dat je niet in je eigen product gelooft. En hoe kun je dan verwachten dat het publiek wel in je gelooft?

Voor wie in de Taschen-formule gelooft: ze zoeken nog een store-manager voor de winkel in de PC Hooftstraat…..

get_footer() ?>