Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

poëzie

All of the posts under the "poëzie" tag.

De nieuwe Dichter des Vaderlands en de kansen

De nieuwe Dichter des Vaderlands, Anne Vegter, gaf op de dag van haar installatie een interview aan de NRC. Daarin zegt ze dat graag begrepen wil worden. (en dat terwijl zelfs de benoemingscommissie haar poëzie niet gemakkelijk noemt)

Op de officiële site van de Dichter des Vaderlands staat dat Anne Vegter haar nieuwe functie wil gebruiken om ‘vrijheid van denken te heroveren en poëzie inzetten als radicaal middel tegen de dominantie van politiek- economisch taalgebruik ten faveure van de verbeelding.’ (…) Anne Vegter mikt op een brede verspreiding van poëzie met de nadruk  op educatieve projecten in combinatie met kritische kunstzinnige acties. Zij zal zich daarbij niet beperken tot de Randstad maar het hele land laten profiteren van haar activiteiten.

Met de DdV-Tourband gaat Vegter in het voorjaar van 2014 op reis langs al die regio’s en plaatsen waar door bezuinigingen bibliotheken en culturele centra zijn verdwenen. (…) Ook zal Vegter initiatief nemen om het schrijven van poëzie te populariseren en tegelijk het niveau te verhogen. Moderne media zal zij bij haar activiteiten als Dichter des Vaderlands combineren met flashmobs of oeroude middelen als spreekkoren.

Het is een schot voor open doel, maar ik trap hem er toch maar even in: daar gaan de openbare bibliotheken van Nederland natuurlijk van harte aan meewerken. Wat zeg ik: die gaan daar het voortouw in nemen. Dat worden de verzamelcentra voor die flashmobs en oefenplekken voor die spreekkoren. Want dat past helemaal bij onze zelfopgelegde taak op het gebied van lezen en leesbevordering, ja toch? Openbare bibliotheken zijn bij uitstek geschikt om een mooie droom van Vegter te kunnen waarmaken: Dat elke Nederlander over vier jaar minstens tien gedichten uit zijn hoofd kent. Als de volksverheffers die we van oudsher al waren.

Vraag me af of het Sectorinstituut de uitnodiging voor het eerste overleg al klaar heeft liggen. Wat denken jullie?

Poëziewedstrijd

armitage citaatDe Poetry by Heart Competition is een wedstrijd voor Britse kinderen van 10 tot 13 jaar. De opzet is te vergelijken met onze Nationale Voorleeswedstrijd: een school organiseert eerst zelf een wedstrijd en vervolgens wordt er via lokale en regionale voorrondes toegewerkt naar een landelijke finale.

De dichter Andrew Motion is betrokken bij het organisatie. Motion was  Poet Laureate van 1999 tot 2009 en nam toen o.a. het initiatief tot het Poetry Archive, een website met geluidsfragmenten waarin dichters hun eigen gedichten voorlezen. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat er bij dit Poetry by Heart project zo’n fantastische website hoort. Met niet alleen veel tips en handleidingen voor docenten, maar ook geweldige achtergrondinformatie.

Ze pakken het serieus aan, daar in het Verenigd Koninkrijk: om mee te mogen doen moeten de kinderen twee gedichten uit hun hoofd leren, één van voor 1914 en één van na 1914. Te kiezen uit uit een selectie van 130 gedichten, variërend van Sir Gawain and the Green knight uit 1375 tot A life in dreams uit 2010. Ze moeten het niet alleen uit het hoofd leren, maar ook voordragen. En voor alle duidelijkheid: het gaat hier niet om kinderversjes, maar om volwassen poëzie. De kinderen worden zeer serieus genomen.

Ambitieus. Dat zie ik Nederlandse kinderen nog niet doen. Blijkbaar bestaat er een soort van Britse traditie van gedichten van buiten leren, dat scheelt waarschijnlijk. Op de website maken ze onderscheid tussen learning by heart en learning by rote. Dat betekent allebei “uit het hoofd leren” maar de lading die de twee uitdrukkingen hebben is natuurlijk heel anders. Motion legt hier het verschil tussen die twee uit.

Ben benieuwd of het een succes wordt. De bedoeling is om er een jaarlijks terugkerend evenement van te maken. Het lijkt me fantastisch.

Poëzie op Schiphol

Het doel van de Airport Library is het promoten van Nederlandse kunst en cultuur. Dat doen we niet alleen door boeken en filmpjes beschikbaar te stellen aan transit passagiers maar ook door tentoonstellingen te laten maken door musea en culturele instellingen. Traditionele tentoonstellingen in onze vitrines en fototentoonstellingen op de beeldschermen in de bibliotheek.

Sinds een paar weken draait op een van die schermen het schermgedicht Welcome Stranger van dichter K. Michel en vormgever Dirk Vis. Het schermgedicht bestaat uit een animatie van dansende letters die elke keer als het wordt afgespeeld weer nieuwe verbanden vormen. Het is gebaseerd op de naam voor het spel ‘stoelendans’ in verschillende talen. Speciaal voor de Airport Library is het gedicht Welkom vreemdeling van K. Michel in het Engels vertaald.

Hier kun je het geanimeerde Welcome stranger zien.

Het werk kwam tot stand in het kader van het project Poëzie op het scherm, dat eens in de twee jaar gezamenlijk door het Nederlands Letterenfonds en het Mondriaan Fonds wordt georganiseerd.

Een mooie actie vind ik het zelf, zo’n samenwerking van de bibliotheek met verschillende culturele partijen. En het gedicht zorgt voor verstilling in de hectische en commerciële omgeving van het vliegveld, een van de nevendoelen van de Airport Library. Zoiets zou natuurlijk ook mooi zijn in een gewone bibliotheek, geanimeerde gedichten op een scherm, want die schermen die hangen er meestal toch al. We zijn nu aan het onderzoeken of er een vervolg kan komen op Welcome stranger: daarbij denken we aan een presentatie waarin animaties achter elkaar vertoond worden. En als we zo’n verzameling geanimeerde gedichten eenmaal gemaakt hebben dan kan die ook beschikbaar gesteld worden aan andere bibliotheken. Als die daar tenminste behoeft aan hebben….

Open brief aan de Minister-president

Geachte Minister-president,

U heeft de afgelopen maanden ettelijke malen te kennen gegeven onder de indruk te zijn van de Amerikaanse President Obama, met name van zijn verbindende kracht. Daarom wil ik u graag wijzen op een aantal initiatieven die de president heeft genomen op het gebied van de kunsten. Zo bezocht hij met zijn vrouw een theatervoorstelling op Broadway, niet omdat hij daarvoor was uitgenodigd en de eregast was, maar vanuit zijn persoonlijke interesse. Ook heeft hij (of wellicht zijn vrouw) een zgn. Poetry Jam georganiseerd in het Witte Huis. Bij deze gelegenheid waren een aantal bekende dichters en schrijvers uitgenodigd om voor te lezen aan een publiek van o.a. studenten.

Hij deed dit om te laten zien hoe belangrijk kunst in het leven is. Of in zijn eigen woorden: We’re here tonight not just to enjoy the works of these artists, but also to highlight the importance of the arts in our life and in our nation — in our nation’s history.  We’re here to celebrate the power of words and music to help us appreciate beauty, but also to understand pain; to inspire us to action, and to spur us on when we start to lose hope; to lift us up out of our daily existence — even if it’s just for a few moments — and return us with hearts that are a little bit bigger and fuller than they were before.

Prachtig gezegd, vindt u ook niet? Zou het daarom niet mooi zijn als u ook een soortgelijk initiatief zou nemen? Want wat voor Amerikanen geldt, geldt natuurlijk net zo goed voor Nederlanders. En zoals u zelf zei: “terug naar de tijd van de VOC”, naar de hoogtijdagen van de Hollandse cultuur, naar de Gouden Eeuw waarin kunstenaars ook actief waren in de politiek (denk aan Rubens en Huygens). Ik begrijp dat u het in deze tijden van economische crisis druk heeft met hele andere zaken maar dat lijkt me júist een reden om eens aandacht aan de kunst te besteden (om uw hart te laten vervullen, om Obama te citeren).

U beschikt natuurlijk over een uitstekende staf om zoiets te organiseren, maar ik doe u hierbij graag een aantal suggesties. De winnaars van zowel de Librisprijs als de Gouden Uil zijn misschien niet helemaal uw smaak maar de laatste winnaar van de AKO literatuurprijs kan u wellicht wel bekoren? Als u niet van Doeschka Meijsing houdt vragen we gewoon Jan Siebelink, winnaar van een aantal jaren geleden. Of misschien liever K. Schippers of Arthur Japin, om in de prijzensfeer te blijven? Een paar dichters moeten toch ook snel gevonden zijn: de dichter des vaderlands mag natuurlijk niet ontbreken en misschien bent u ook wel te porren voor de gedichten van Ilja Leonard Pfeiffer, of houdt u meer van iemand als Tjitske Jansen? Speciaal voor uw dochter (Malia en Sasha waren er ook bij) komt Sjoerd Kuyper iets voorlezen, die vinden de grote mensen ook leuk. En als afsluiting vragen we of Gijs Scholten van Aschat en Pierre Bokma een paar fragmenten van Shakespeare komen doen.

Lijkt me fantastisch, zo’n avond. Wat een positieve boodschap zou zoiets overbrengen! Niet alleen aan de gasten maar aan de hele samenleving: “kijk, je kunt op een heleboel verschillende manieren genieten van kunst en dat is belangrijk. Kunst is goed voor je. Kunst is iets positiefs, het verenigt mensen in plaats van ze tegen elkaar op te zetten”. Dat zou een positieve impuls betekenen voor onze maatschappij waarin veel mensen in verwarring lijken te zijn.

Het lijkt me geweldig als u deze handschoen op zou nemen. En als de hierboven genoemde schrijvers u niet aanstaan dan zoeken we gewoon anderen. we hebben er genoeg in Nederland. Wij (van de openbare bibliotheek) helpen u graag op ideeën. In Den Haag of in Capelle of waar u maar wil.

Met vriendelijke groet,

Tenaanval

Bloggen of televisie?

[vodpod id=ExternalVideo.781801&w=425&h=350&fv=]
Een paar weken geleden maakte Christiaan Weijts zich in de Groene Amsterdammer boos over het feit dat Nico Dijkshoorn niet meer alleen dicht op internet maar ook wekelijks  in het tv-programma De wereld draait door. Volgens Weijts gooit hij hiermee zijn cultstatus te grabbel en is het een kwestie van tijd voordat Nico ook deel gaat uitmaken van de literaire kliek in café De Zwart.

Nou ken ik Nico nog uit de tijd dat hij kon schrijven zonder bril en ik weet zeker dat hij hoogstens in café De Zwart komt om in het bier van A.F.Th. van der Heijden te spugen. Maar het is interessant om te zien waarom Weijts zich zo opwindt. Volgens hem was Nico’s werk dichten twee-punt-nul, online, live en interactief, de nieuwe-media-variant van de troubadour die gelegenheidsverzen uit zijn mouw schudt op dorpspleinen en in kroegen. Dit is dichten waar pretentie noch papier aan te pas komt.

Weijts ziet het als een soort verraad dat Nico nu op tv komt, volgens hem zoekt hij (als representant van de nieuwe media) erkenning bij de oude media. De route naar roem loopt van blogger naar boekcontract, van YouTube naar MTV en van reaguurder naar De wereld draait door. Nieuwe media blijken allerminst een nieuw epicentrum te zijn vol users en producers die nooit meer een voet buiten de virtuele realiteit zetten; ze bewijzen juist hun status van cultuur in de marge, waaruit van tijd tot tijd iemand kan bovendrijven.

Daar zou Weijts best wel eens gelijk in kunnen hebben , en wat is daar mis mee? Een dichter (schrijver, kunstenaar) woont misschien in sprookjes op een lekkend zolderkamertje en wordt door niemand begrepen maar volgens mij wil iedereen toch het liefst gehoord worden. Je wil erkenning, liefst van een zo groot mogelijk publiek. Dus het lijkt me heel logisch dat als zo’n publiek zich aandient, je die kans grijpt.

Weijts vertolkt de stem van de teleurgestelde 2.0-er: internet zou ooit de oude media wegvagen maar in plaats daarvan slokken de oude media de nieuwe op. Waar blijft die nieuwe wereld? Volgens mij is dat niet zo simpel: zoals ik denk dat het boek zal blijven bestaan, ondanks de opkomst van internet, zullen de oude media ook blijven bestaan. Er wordt minder gelezen, minder tv gekeken en meer op het internet gedaan. Het bestaat wat mij betreft allemaal naast elkaar en beïnvloedt elkaar. De term cultuur in de marge klinkt nogal sneu,maar hij klopt feitelijk wel. Dat er wekelijks tientallen mensen op woensdagavond achter hun pc zaten te wachten zodat ze als eerste de gedichten van P. Kouwes konden lezen is natuurlijk fantastisch, maar als hij ze op tv voorleest zien 1 miljoen mensen dat. Dan lijkt de keuze me niet zo moeilijk. Het verandert weinig aan de inhoud, alleen de vorm is anders.

De troubadour staat niet meer op één dorpsplein maar op een heleboel dorpspleinen tegelijkertijd, volgens mij zijn de verhalen nog hetzelfde.

get_footer() ?>