Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

naam

All of the posts under the "naam" tag.

Hoe spreek je het woord bibliotheek uit?

bieb2Het woord bibliotheek kun je op een heleboel verschillende manieren uitspreken. Er is maar één juiste manier, maar tot mijn verbazing hoor ik met een zekere regelmaat varianten voorbijkomen. Daarom ben ik een lijstje gaan bijhouden van die verschillende manieren van uitspreken.

Het valt me op dat ook de slimste of meest betrokken mensen het woord soms vreemd uitspreken. Dat is vast geen onwil of onkunde, al die mensen kunnen het woord ongetwijfeld foutloos schrijven. Ze spreken het alleen verkeerd uit. Misschien omdat ze het te snel uitspreken of er niet bij nadenken. Fonetisch geschreven spreek je het woord zo uit: bieblioteek. En dit is mijn lijstje van afwijkende uitspraken tot zover:

biebiejoteek

biebeleteek

biejoteek

biehteek

bielleteek

biebeljoteek

Voor alle duidelijkheid: ik lig er niet wakker van dat mensen het woord bibliotheek verkeerd uitspreken en ik kijk ook niet op die mensen neer, mocht iemand dat denken. Dat ik niet straks weer te horen krijg dat “het van mij niet mag”. Maar er is nou eenmaal maar één manier waarop je dat woord correct kunt uitspreken. Wij bibliothecarissen spreken het natuurlijk allemaal wel goed uit (ja toch?) want wij hebben ooit geleerd dat het woord afgeleid is van het Griekse bibliothḗkē, gevormd uit biblíon (boek, geschrift) en thḗkē (bewaarplaats). Met dat in je achterhoofd gaat het nooit verkeerd.

En jaha, de bibliotheek van nu is meer dan alleen maar boeken. Maar zo heten we nu eenmaal en iedereen kent ons onder die naam (echt iedereen) dus laten we die naam alsjeblieft zo houden. Never change a winning name.

Voor wie het nog niet wist: dit is ook Jeanine Deckers

De zingende non oftewel Soeur Sourire heette eigenlijk Jeannine Deckers, meestal geschreven als Jeanine (zoals bij mij). Ze had haar grootste hit (Dominique) al ver voordat ik geboren werd; volgens mij werd pas bij haar overlijden in 1985 bekend werd hoe haar echte naam was, dus ik ben niet naar haar vernoemd. In dit filmpje zie je alleen hoe ze bekend werd en niet hoe tragisch haar leven verder afgelopen is. Hoe ze losbrak uit de beknelling van het klooster en totaal aan de grond raakte zodat ze uiteindelijk zelfmoord pleegde

Over dat tragische leven is twee jaar geleden een film gemaakt, best een aangrijpende film vind ik maar misschien ben ik bevooroordeeld. Ze is nog steeds populair, als je haar naam googled krijg je meer dan 800 duizend treffers, tot aan Japanse muzieksites toe en op Youtube staan meer dan 1500 filmpjes van mensen die haar nadoen. Je vindt daar overigens ook een ontzettend sneu filmpje van haar poging tot een comeback waarbij van een van haar bekendste liedje een disco versie is gemaakt. Die poging mislukte jammerlijk.

Toen die film uitkwam werd er veel geschreven over die andere Jeanine, mijn favoriete krantenkop uit die tijd is: Jeannine Deckers was een kreng. Tot grote schrik van mijn familie 🙂

Het Ten aanval scenario voor de toekomst

De onvol-prezen Wim Keizer wees me er op dat een van de voorgestelde scenario’s van de Strategie-commissie van de VOB een wel heel mooie naam heeft. Namelijk Ten aanval.

De commissie heeft tijdens de Biblio-theek tweedaagse drie verschil-lende scenario’s gepresenteerd en er met de leden over gediscussieerd, volgens het verslag :

Scenario 1 was het ‘Wil de laatste gebruiker het licht uitdoen?’ scenario. Sjaak Driessen schetste in een emotievol betoog de laatste stuipbewegingen van de bibliotheek. Alles, echt alles geprobeerd, niks werkte. 

Scenario 2. Dit was het ‘Ten aanval’ scenario. Chris Wiersma hield het publiek voor dat als je maar strijdvaardig en trots genoeg bent, de bibliotheek het wel zal halen. Churchill was zijn grote voorbeeld. Nederland leest werd omgedoopt in Nederland lees! De bibliotheek in het beschavingsoffensief.

Scenario 3, het Richard Bransonmodel. Van alles business maken. Christine Kempkens schetste het beeld van de bibliotheek als Stadsacademie. De bibliotheek als landmark waar de klant zich koning voelt. En waar kennis en wijsheid in een goede atmosfeer voorhanden zijn. In dit scenario wordt gezocht naar nieuwe ruimte en niches. Niet een groter stuk van de taart, maar een grotere taart.

Uiteraard ben ik zeer vereerd met deze erkenning door de Vereniging 🙂 maar mag ik toch een kritische opmerking maken? Het zijn namelijk nogal ongelijkwaardige scenario’s, of beter gezegd: het zijn er maar twee. Namelijk: doe niks en leg je erbij neer dat de bibliotheek ten dode is opgeschreven of profileer je en ga op zoek naar nieuwe markten en een nieuw publiek. De “Ten aanval” optie is geen scenario maar een houding. Een houding die vanzelf spreekt, of in elk geval zou moeten spreken. Maar met alleen maar trots en strijdvaardig zijn kom je er niet, je zult met al die strijdlust toch ook iets moeten doen want heel strijdvaardig niets doen komt neer op scenario een.  En met wél iets doen kom je vanzelf bij strategie drie uit lijkt me. Ga erop uit, zoek je publiek op: Niet een groter stuk van de taart, maar een grotere taart. Alle ingredienten voor die taart liggen er al, de bibliotheek hoeft de taart alleen nog maar te bakken…

Jammer dat in het verslag van Maastricht alleen maar staat dat het een constructieve discussie was en niet wat de teneur ervan was. Ik ben heel benieuwd wat de volgende stap van de Strategiecommissie zal zijn. Deze enige echte Tenaanval houdt zich aanbevolen voor input.

In zijn nieuwe nieuwsbrief, die niet meer Nieuwsbrief mag heten maar nu Wat Wim Weet heet, beschrijft Wim de drie scenario’s overigens ook mét een verwijzing naar mijn blog.

Uit de anonimiteit

Dit blog is (ruim twee jaar geleden) gestart als opdracht 1 van de 23 dingen. Die opdracht luidde: Maak een blog en geef het een naam. Omdat ik goed voor de dag wilde komen in mijn allereerste opdracht vond ik een originele naam noodzakelijk. Omdat ik ook niet meteen te kijk wilde staan voor collega’s (je weet maar nooit wat voor blunders ik nog ga maken) koos ik voor een pseudoniem, met een mooie verklaring erbij. Die anonimiteit heeft binnen ProBiblio niet zo heel erg lang stand gehouden en de collega’s moesten altijd een beetje grinniken om de naam van mijn blog.

Inmiddels is het bloggen allang geen verplicht nummer meer maar doe ik het voor mijn eigen lol. Ik heb intussen ook een aantal lezers die niet weten wie er achter het pseudoniem zit. Dat geeft niet, maar ik heb de laatste weken wel nagedacht over waarom ik het pseudoniem nog in stand hou. Schrijf ik dingen waar ik niet achter sta of waar ik me voor schaam? Nee, allesbehalve. Is er een andere reden te bedenken waarom ik me zou verstoppen? Nou nee, eigenlijk niet. Integendeel zelfs, ik ben het hartgrondig eens met de oproep van de Koningin om op te houden met dat ongenuanceerde, anonieme geblaat. Nou ben ik niet ongenuanceerd (meestal niet tenminste), maar tot vandaag wel anoniem.

En dat moest maar eens afgelopen zijn vond ik. Vandaar dat ik vanavond de foto die ik al twee jaar als gravatar gebruik heb vervangen door een foto van mezelf. En dat ik mijn naam erbij gezet heb. In het kader van het strijden met open vizier en het staan voor wat je zegt.

Bovenstaande foto diende tot vandaag als avatar. Ik vond hem in de verzameling van de Library of Congress op Flickr (ten tijde van ding 6) en ik vond hem te mooi om niet te gebruiken. Het is een foto uit de Tweede Wereldoorlog van een Amerikaanse soldaat in zijn winteruniform. Bedankt voor de bewezen diensten, onbekende soldaat…

Wat voor bibliotheek?

T-shirt bibliotheek

 

In de Van Baerlestraat in Amsterdam zit (tegenover het Stedelijk Museum) al sinds jaar en dag een kledingzaak. Geen erg opvallende zaak: keurige kleding, erg keurig want dit is Amsterdam Oud-Zuid.

Sinds een klein jaar profileert Linhard zich met zijn T-shirt bibliotheek. Toen ik dat voor het eerst ergens las leek het niet erg serieus: in de winkel verzamelden ze T-shirts en dat was interessant want elk T-shirt vertelde een verhaal. Op hun website las ik er later meer over maar het bleef nog steeds erg vaag: een bibliotheek was natuurlijk ook duurzaam en zo, maar het leek meer een gimmick dan iets anders.

Laatst zag ik vanuit de tram dat ze hun bibliotheek nu echt in de winkel presenteren: tijd voor een fotootje en een blogje. Maar inmiddels is hun site aangepast: de bibliotheek staat er prominent op maar er wordt geen toelichting meer gegeven. Zag wel dat ze hun eigen Hyves hebben, maar die lijkt te zijn gemaakt rondom de heropening van de winkel.

Dus nou weet ik nog steeds niet wat ze nou precies bedoelen met een T-shirt bibliotheek. Ze profileren zich er wel mee want het staat nu op hun etalages maar ze leggen niet uit wat het is. Zouden ze de afdeling waar ze T-shirts verkopen gewoon een andere naam hebben gegeven? Want ik neem aan dat ze de T-shirts niet uitlenen, maar gewoon verkopen. En gebruiken ze de term bibliotheek dan alleen om de winkel een beetje op te leuken?

Of zouden ze daar oude t-shirts verzamelen en bewaren? Gedocumen-teerd en gecatalogiseerd en bewaard voor de eeuwigheid? En welke T-shirts dan? Kan iedereen daar een oud T-shirt naar toe brengen of mag je alleen iets inleveren als je er ook iets koopt? En krijg je korting als je een T-shirt inlevert? Als ze echt de verhalen willen bewaren die bij de T-shirts horen, hoe doen ze dat dan? En worden die verhalen dan ook ergens beschikbaar gesteld?

Of is het toch meer een zaak van duurzaamheid? Maar hoezo dan duurzaam? Worden ze toch uitgeleend? Of worden ze hergebruikt? Maar hoe dan? Gaan ze retour naar de textielindustrie? Of naar de kringloopwinkel? Vast niet, want dan zouden ze zich geen bibliotheek noemen.

Veel vragen maar geen antwoorden. Hoe langer ik erover nadenk hoe intrigerender het wordt. Wat ik nog het interessantst vindt is dat een commercieel bedrijf de term bibliotheek zo interessant vindt dat ze zich eraan verbinden. Dus met ons imago valt het misschien nog wel mee.

 

Naschrift: Schrijverdezes wees me op een artikel in Het Parool waarin wordt uitgelegd dat ze geen T-shirts uitlenen en waar het volgende wordt gezegd: Maar het idee van bibliotheek uit zich meer in de oneindige keuze: die heb je in een bieb ook. Wij hebben oneindig veel kleuren, modellen, materialen. Ze willen ook een stukje geschiedenis in de winkel brengen met boeken en tijdschriften die over geschiedenis gaan. Ja, ja…

Waarom bibliothecarissen aanbeden zouden moeten worden*

Radical Militant Librarian  Originally uploaded by Andrea Mercado

Vandaag precies een jaar geleden schreef ik mijn eerste postDit weblog is ontstaan in het kader van de 23 dingen maar ik bedacht al bij het maken van het blog dat ik hier misschien wel meer mee zou gaan doen dan alleen die 23 dingen. Ik wist nog niet precies wat maar een veelzeggende naam leek me wel belangrijk. Dit is wat ik toen over die naam zei: ik heb voor een strijdlustige naam gekozen omdat ik vind dat bibliothecarissen zich veel te vaak in een hoek laten drukken en zich veel te bang laten maken. Nergens voor nodig want bibliotheken zullen er altijd zijn en bibliothecarissen zullen altijd nodig zijn. En zelfs als je daar als bibliothecaris aan twijfelt moet je dat niet hardop zeggen, want als wij al niet in onszelf geloven zullen anderen dat al helemaal niet doen 

Ik had zo’n vaag idee om allerlei opruiende stukjes te gaan schrijven, om die ingekakte bibliothecarissen eens wakker te schudden maar ook om ze een hart onder de riem te steken. Dat is er niet echt van gekomen helaas.

Mijn zwerftochten over het web hebben me geleerd dat er al een aantal van die blogs bestaan, in de Verenigde Staten vooral. Daar heeft het vak van bibliothecaris een heel andere status. Een heel andere achtergrond ook. Een van de blogs die ik onlangs ontdekt heb is die van de Library Avenger, laat je niet misleiden door de trouwfoto die op dit moment op de voorpagina staat. Hier maakt ze wat mij betreft het ultieme statement, ik wou dat ik dat verzonnen had (waarom bibliothecarissen aanbeden zouden moeten worden). En hier legt ze ook heel mooi het verschil uit tussen bibliothecarissen en bibliothecarissen, tussen een diploma hebben en heel goed zijn in je werk. Vooral interessant voor Schrijverdezes die zich nogal eens zorgen maakt of ze wel een bibliothecaris is. Jaloersmakend. Scherp geformuleerd, heel herkenbaar en opwindend wat mij betreft.

Ze is niet de enige met dit soort blogs, de Lipstick Librarian is iets meliger maar soms ook heel leuk en via Naughty Kitty vind je nog eens een leuk plaatje. Dat soort blogs mis ik zo in Nederland. Dat zelfbewuste, die volle overtuiging van het nut van het werk, die humor. Ik wou dat ik het kon. Misschien, als ik heel veel oefen, kan ik beetje in de buurt komen…

*Voor Schrijverdezes

Ding 1 en 2: een weblog

Maak een weblog en geef het een naam. Klinkt simpel en dat is het ook maar het kost wel even tijd. Niet alleen het uitvogelen van hoe de dingen werken maar vooral ook: hoe ga ik het noemen? En wat ga ik er op zetten?

De naam: ik heb voor een strijdlustige naam gekozen omdat ik vind dat bibliothecarissen zich veel te vaak in een hoek laten drukken en zich veel te bang laten maken. Nergens voor nodig want bibliotheken zullen er altijd zijn en bibliothecarissen zullen altijd nodig zijn. En zelfs als je daar als bibliothecaris aan twijfelt moet je dat niet hardop zeggen, want als wij al niet in onszelf geloven zullen anderen dat al helemaal niet doen.

Daar wil ik de komende weken (?) over gaan schrijven.

En ik dacht dat de naam verwees naar een bewerking van Shakespeare door Tom Lanoye maar dat blijkt Ten Oorlog te zijn. Jammer, een literaire verwijzing was leuk geweest….

get_footer() ?>