Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

lezen

All of the posts under the "lezen" tag.

The Bookmobile

Over de kracht van lezen. En over de bibliobus.

Het filmpje is gemaakt door StoryCorps, een organisatie die zich toelegt op het vastleggen van verhalen. Our mission is to provide Americans of all backgrounds and beliefs with the opportunity to record, share, and preserve the stories of our lives. Om een idee te krijgen van hoe dat werkt is hier nog een ander filmpje te zien.

Shockeren met een boek

 

Subways are a great place to catch up on your reading. But how do people react to book covers that are a little embarrassing, and also pretty hilarious? Nee ze zijn niet echt, de boeken die comedian Scott Rogwosky zit te lezen in de metro in New York. Maar ze zijn wel heel goed verzonnen. En vooral ook heel goed vormgegeven: de omslagen zien er uit alsof het echte boeken zouden kunnen zijn. Het Slut-shaming your daughter boek ziet er uit als een boek met babytips en het boek over Trump als een gedrocht uit de jaren ’70.

En hoe reageren mensen op die boeken? Nou, ze giechelen een beetje of ze maken een foto. En die foto zetten ze dan weer op Reddit, waar hij 1.3 miljoen (ja miljoen!) keer bekeken wordt. Want ze reageren niet rechtstreeks maar ze zien het dus wel.

Een date met een boek

boekenvlag2Aanstaande woensdag wordt in de bibliotheek van Düsseldorf een Book-dating georganiseerd. Daar krijgt elke deelnemer vijf minuten de tijd om een andere deelnemer te overtuigen van het belang van zijn of haar favoriete boek. Na vijf minuten gaat een gong en dan moet je doorschuiven naar een andere tafel, met een nieuwe kandidaat. Dan kun je hetzelfde boek nog eens proberen aan te prijzen, of je kunt voor een ander boek kiezen. Speeddaten met boeken dus.

Geweldig idee! De bedoeling is om mensen met elkaar te laten praten over boeken en om mensen op ideeën te brengen voor hun eigen leeslijst. Ik vraag me wel af hoe een aantal dingen praktisch werken: moeten die twee mensen in vijf minuten elkaar overtuigen van de lol van hun eigen boek of is er per vijf minuten maar één iemand aan het woord? En wat als je het boek al kent? Of wat als je het boek al kent en ook enthousiast bent? Zit je elkaar dan een beetje grijnzend aan te kijken? Maar dat soort praktische vragen doen er natuurlijk niet echt toe want dat wijst zich vast vanzelf. Ik ben heel benieuwd hoe het gaat lopen: de komende weken gaan ze het in vier verschillende vestigingen proberen zo te zien. Hoeveel mensen zouden daar op af komen en wat voor resultaat levert het op? Eens zien of ze er op terug gaan komen op dat mooie blog van ze.

De term book-dating is niet zo nieuw, meestal ligt de nadruk echter meer op de dating dan op het book. Het is vaak een andere manier van mensen aan elkaar koppelen: er zijn bibliotheken die date-nights organiseren waar boekenliefhebbers die op zoek zijn naar een relatie elkaar kunnen treffen en er is zelfs een speciale datingsite waarin mensen zichzelf profileren aan de hand van hun favoriete boek.

Leuk. Weer eens wat anders dan een leesclub.

Kan lezen gevaarlijk zijn?

Op de vraag of lezen gevaarlijk is geeft Professor Geert Buelens in dit filmpje niet het definitieve antwoord. In zijn betoog koppelt hij de opvatting van Plato over het gevaar van manipulatie door literatuur aan American Psycho van Bret Easton Ellis en hij zet dit tegenover de opvatting van Martha Nussbaum dat je van het lezen van literatuur een beter mens wordt.

Dit is een van de vijf colleges die Geert Buelens heeft gegeven voor de Universiteit van Nederland, een website waarop elke week een andere Nederlandse hoogleraar vijf korte colleges geeft. Vijf filmpjes van een kwartiertje, met elke week een andere hoogleraar. Over sterrenkunde, filosofie, psychiatrie, recht of economie. En over letterkunde dus. De andere vier collegetjes van Buelens gaan in op vragen als Hoe kan een roman een land bij elkaar brengen of Zou Bob Dylan een Nobelprijs voor de literatuur kunnen winnen.

Voor als je in de Kerstvakantie even genoeg hebt van alle kerstmuziek en kerstkransjes. Alhoewel, wie krijgt daar nou genoeg van…?

Bibliotheken vergroten je wereld

Unicef is in samenwerking met  Libraries Without Borders een leesbevorderingsproject gestart in Haïti. Het project heet Story Box en het bestaat uit kisten met boeken (in het Frans en Creools) die door speciaal daarvoor getrainde welzijnswerkers worden voorgelezen en uitgeleend aan kinderen in achterstandswijken, to stimulate creativity and imagination.

Een mooi project, zoals er waarschijnlijk veel zijn waar we allemaal niks van af weten. Maar dit is een lief filmpje en de kinderen in dit filmpje zijn zo ontzettend mooi dat ik het graag met jullie deel.

Exploring the world, one book at a time..

Lezen op een bankje

boekenbankLeuk, een bankje met een ingebouwde boekenkast..

bibliotheekbank chineesBankje gezien van rechts, met ‘bibliotheek’ in het Chinees

bibliotheekbank spaansEn gezien van links, met een Spaanse tekst.

bibliotheekbank kinderenEn met een aantal kinderen die geholpen hebben bij de uitvoering.

Het bankje staat in New York (in de Lower East Side) en is ontworpen door Chat Travieso. In de wijk wonen veel Spaans en Chinees sprekenden, vandaar de drie verschillende talen. Leuk ontwerp. En mooi uitgevoerd. Da’s nou het nuttige met het aangename combineren….

Lezen als subversieve bezigheid

istanbul busNet als bij de diverse Occupy groepen in de Verenigde Staten twee jaar geleden worden er ook rond het Taksimplein in Istanboel bibliotheken ingericht. Niet alleen die ene waar je de laatste dagen overal foto’s van ziet maar ook deze stadsbus, die sneuvelde tijdens de gevechten met de politie, wordt nu gebruikt als bibliotheek. Kütüphane is het Turkse woord voor bibliotheek.

Ik vind het zelf altijd wel iets aandoenlijks hebben, zo’n collectie vol goede bedoelingen. Ik was daarom ook erg verbaasd toen de politie de Occupy Wall Street bibliotheek vernietigde. De tijd dat boeken gevaarlijk waren ligt toch al lang achter ons, dacht ik. Gelukkig werd dat een enorme rel die eindigde met excuses en schadevergoedingen (na een rechtszaak, dat dan weer wel). Foutje, bedankt. Tamelijk overdreven, maar zoiets kan gebeuren.

En toen kreeg ik een uitnodiging van een Turkse vriend van me: Beste Vrienden,
ik ga een boek lezen… Niet om te schreeuwen. In stilte, zittend, zonder een vlag of iets, op een grasveld, onder een schaduw van een boom, om de stem van de niet gehoorde landgenoten van mij te ondersteunen. Dus daar zat ik dan afgelopen woensdagavond, in het Westerpark in Amsterdam: met een boek onder een boom. Met een stuk of 50 andere andere mensen, het merendeel Turks. Lezend en pratend. Over de toestand in Turkije, over democratie, dictatuur en vrijheid. In alle rust. Mooie avond was dat. westerparkDaarom was ik heel verbaasd om te horen dat zo’n zelfde bijeenkomst in Utrecht uitliep op scheldpartijen van (Turkse) voorbijgangers en ruzie over de demonstraties in Turkije. Hoe kan een groep pratende en/of lezende mensen nou zoveel agressie oproepen?

Dat soort verhalen herinnert je er weer aan dat lezen soms echt wel een subversieve bezigheid kan zijn. Dat vergeet je snel als je in de bibliotheek aan het retailen bent. Als je probeert in te schatten hoeveel exemplaren van de nieuwe Dan Brown je in de collectie moet hebben. Want dat is natuurlijk allemaal niet echt belangrijk. Wat mensen met je boeken doen, dát is pas belangrijk.

Een interessante discussie over Little Free Libraries

leeszaalwestNaar aanleiding van de blogpost waarin ik een paar kanttekeningen zet bij de Vakantiebieb van de ANWB op Rotterdam The Hague Airport heeft Schrijverdezes mij een open brief geschreven. Mijn reactie daarop leidde vervolgens tot een nieuwe brief.

Ik wijs de lezers van mijn blog graag op die discussie. Omdat het een interessante discussie is en omdat Schrijverdezes een stem vertolkt die je niet vaak (meer) hoort in bibliotheken, namelijk de stem van de toegewijde lezer. Want met de sterke daling in uitleencijfers van de laatste jaren zijn bibliotheken zich en masse gaan richten op de grootste gemene deler omdat daar kwantitatief gezien de meeste (of de snelste) winst valt te halen. Daarbij kwam de nadruk sterk op omloopsnelheid te liggen en minder op literaire kwaliteit. Initiatieven als de Little Free Libraries en de Leeszaal Rotterdam West hebben daar veel minder last van, zoals Schrijverdezes heel goed laat zien. Is het een reactie op de overregulatie van de openbare bibliotheken misschien?

Schrijverdezes en ik kennen elkaar al lang, dat lees je misschien wel tussen de regels van onze discussie door, omdat we ooit collega’s waren. Ik noem haar een toegewijde lezer, dat zal ze zelf vast relativeren maar ze leest aanmerkelijk meer dan ik. Daarnaast heeft ze een blog gemaakt (De kunst van voorlezen) waarop ze in het kader van het jaar van het voorlezen elke dag een kunstwerk plaatst waarop voorgelezen wordt. Ook zeer de moeite waard.

Maar kijk vooral ook even naar de discussie over Little Free Libraries en de Leeszaal Rotterdam West.

Poëziewedstrijd

armitage citaatDe Poetry by Heart Competition is een wedstrijd voor Britse kinderen van 10 tot 13 jaar. De opzet is te vergelijken met onze Nationale Voorleeswedstrijd: een school organiseert eerst zelf een wedstrijd en vervolgens wordt er via lokale en regionale voorrondes toegewerkt naar een landelijke finale.

De dichter Andrew Motion is betrokken bij het organisatie. Motion was  Poet Laureate van 1999 tot 2009 en nam toen o.a. het initiatief tot het Poetry Archive, een website met geluidsfragmenten waarin dichters hun eigen gedichten voorlezen. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat er bij dit Poetry by Heart project zo’n fantastische website hoort. Met niet alleen veel tips en handleidingen voor docenten, maar ook geweldige achtergrondinformatie.

Ze pakken het serieus aan, daar in het Verenigd Koninkrijk: om mee te mogen doen moeten de kinderen twee gedichten uit hun hoofd leren, één van voor 1914 en één van na 1914. Te kiezen uit uit een selectie van 130 gedichten, variërend van Sir Gawain and the Green knight uit 1375 tot A life in dreams uit 2010. Ze moeten het niet alleen uit het hoofd leren, maar ook voordragen. En voor alle duidelijkheid: het gaat hier niet om kinderversjes, maar om volwassen poëzie. De kinderen worden zeer serieus genomen.

Ambitieus. Dat zie ik Nederlandse kinderen nog niet doen. Blijkbaar bestaat er een soort van Britse traditie van gedichten van buiten leren, dat scheelt waarschijnlijk. Op de website maken ze onderscheid tussen learning by heart en learning by rote. Dat betekent allebei “uit het hoofd leren” maar de lading die de twee uitdrukkingen hebben is natuurlijk heel anders. Motion legt hier het verschil tussen die twee uit.

Ben benieuwd of het een succes wordt. De bedoeling is om er een jaarlijks terugkerend evenement van te maken. Het lijkt me fantastisch.

Een ondergrondse bibliotheek: de Underground New York Public Library

De Underground New York Public Library  zwerft al een poosje rond op Twitter en Boekendingen heeft er al ook al eens over geschreven, maar omdat ik gemerkt heb dat nog lang niet iedereen het kent plaats ik hem hier ook nog maar eens. Want ik vind het zo’n ontzettend leuk initiatief en de site ziet er zo mooi uit dat ik hem graag onder de aandacht breng.

Het idee is heel eenvoudig: fotografe Ourit Ben-Haïm fotografeert lezende mensen in de metro van New York. Zes dagen per week plaatst ze zo’n foto op haar website met daarbij de titel van het boek dat gelezen wordt. En als ze de titel niet weet roept ze de hulp van de bezoekers van de site in.

Al die lezers samen vormen een bibliotheek volgens Ben-Haïm: This library freely lends out a reminder that we’re capable of traveling to great depths within ourselves and as a whole. Aardig detail: onder elke titel staan twee knoppen, een met Borrow met een verwijzing naar Worldcat en een met Read met een verwijzing naar Amazon.

Ik vroeg me meteen af of de Stationsbibliotheek niet ook foto’s van lezende mensen zou kunnen gaan verzamelen. Maar misschien wordt dat lastig in verband met privacy, de grey area zoals Ben-Haïm dat noemt. Deze ondergrondse bibliotheek vind ik in elk geval prachtig.

get_footer() ?>