Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

leesbevordering

All of the posts under the "leesbevordering" tag.

De visser als bibliothecaris

Ja, dit is er weer een. Zo’n initiatief met boeken en kinderen en leesbevordering waar ik blij van word. De Taman Bacaan Pelangi (Regenboog Lees Park) is een organisatie die bibliotheekjes voor kinderen maakt in achtergebleven gebieden van Oost-Indonesië. Achtergebleven in de verschillende manieren van het woord.

De bibliotheken zijn een initiatief van Nila Tanzil, een Indonesische communicatiespecialist. Ze startte ermee toen ze in gesprekken met jonge kinderen merkte hoe klein hun wereld was en hoe weinig toekomstperspectief de kinderen voor zichzelf zagen. These kids were young, some as young as six, but they were already limiting their own dreams. I believe that books can change that. I believe that books will introduce them to a great big world and spark their imagination. I believe that books can inspire children to dream, and give them the courage to dream big.

Om dat doel te bereiken zamelt ze boeken in, zowel in het Indonesisch als in het Engels en ze zamelt geld in. Dat gaat haar heel aardig af lijkt het. Ze timmert stevig aan de weg: in vijf jaar tijd heeft ze al 29 bibliotheekjes ingericht (van Lombok tot Ambon en van Sulawesi tot Timor). Onlangs stond ze op de op de lijst van 10 Inspiring Women 2015 van Forbes Indonesia.

Mooi project hoor.

Leesbevordering op zijn kop

Deze Britse leerkracht leest zijn klas voor terwijl hij op zijn hoofd staat. Hij kwam op dat idee vanwege het boek The Twits, van Roald Dahl, oftewel: De Griezels. De Griezels eindigen in het boek ondersteboven, vandaar. Volgens hem zijn de leerlingen, door dit op zijn kop lezen, meer betrokken bij het verhaal en gaat hun kennisniveau omhoog. Hij claimt dat sommige leerlingen wel een half tot een heel niveau gestegen zijn vanwege deze manier van voorlezen.

Het ligt er natuurlijk erg dik bovenop, dit filmpje kwam gisteren online en vanmiddag was er al een vervolg op: het is namelijk een 1 april grap. Met medewerking (of misschien zelfs wel bedacht?) door de uitgeverij. Te flauw. Lagere schoolhumor. Maar ik weet zeker dat die glunderende kinderen in de klas van Mr. Perry dit boek hun hele leven lang niet meer zullen vergeten vanwege deze grap. Dus uiteindelijk is het een fantastische manier van leesbevordering, daarom wilde ik jullie deze filmpjes niet onthouden. En omdat ik een zwak heb voor Britse schoolkinderen, met die schooluniformpjes.

Voor diegenen die De Griezels nooit gelezen hebben (wel doen hoor, ken je klassiekers!) Meneer Griezel heeft een baard, een hele vieze baard met stukjes eten erin, daarom hebben al die jongens in dat filmpje van die rare baarden.

Ware liefde (voor boeken)

Dit is een van de leukste dingen die ik de afgelopen weken op Twitter tegen kwam. Ik heb hem al eens geretweet, maar voor iedereen die dat gemist heeft of die niet op Twitter zit hierbij alsnog.

Een citaat uit een boekbespreking door een 6-jarige. Zou je dit boek aan een vriend aanbevelen en waarom? Nee, want het is mijn lievelingsboek en ik wil niet dat iemand anders hem heeft. Zoals zijn moeder al zegt: die snapt het principe van meerdere exemplaren nog niet. Te lief…

Die moeder is overigens een fervente leesbevorderaar, ze twittert over kinderboeken en over wat haar kinderen lezen.

Jeanine Deckers 23 september 2014 1 Comment Permalink

Op bezoek bij The Uni Project

the uniOver de organisatie achter het Uni Project in New York  heb ik al eens eerder geschreven. Via Twitter heeft de airportlibrarian vaker contact met ze, dus toen ik afgelopen week in New York was kon ik de kans niet voorbij laten gaan om het project zelf te gaan bekijken. Helaas hadden ze net in die ene week dat ik er was even pauze en kon ik ze niet in bedrijf zien, maar de initiatiefnemers ontvingen me hartelijk bij hen thuis en hebben me uitvoerig over hun project verteld.

The Uni Project is een initiatief van Sam en Leslie Davol en bestaat uit mobiele boekenkasten die ze op verschillende locaties in New York neerzetten. Of in hun eigen woordenThe Uni Project is a nonprofit committed to increasing access to books and learning opportunities through pop-up, open-air reading rooms. Based in New York City, we operate reading rooms that bring architect-designed structures, high quality books, and dedicated staff, to the city’s plazas, parks, and public spaces. We partner with community-based organizations and our circuit prioritizes underserved NYC neighborhoods.

En voordat je nou op z’n Hollands, cynisch, gaat roepen: “wat een onzin, in New York zijn toch genoeg bibliotheken?” of andere bijdehandte,  flauwe opmerkingen gaat maken: het is een groot succes en er blijkt behoefte aan te zijn. Ze begonnen ooit met hun kasten op eigen initiatief ergens neer te zetten, tegenwoordig worden ze ingehuurd. Komen ze op verzoek naar straatfestivals, scholen, bedrijven, winkeliersverenigingen (blijkbaar een nieuw fenomeen in NY) en buurtcomités om activiteiten op te luisteren of om leven in de brouwerij te brengen op saaie plekken in de stad. Het project heeft nadrukkelijk twee uitgangspunten: leesbevordering EN het verbeteren van de openbare ruimte. In een grote, drukke stad als New York is behoefte aan een plek waar je zomaar even kunt zitten, waar je niks moet, waar je niks hoeft te kopen en waar je rustig een boek kunt lezen. Amerikaanse bibliotheken doen een stuk minder fanatiek aan leesbevordering dan wij in Nederland, ze zijn daar zo druk met het uitvoeren van allerlei sociale taken (invullen van formulieren, geven van cursussen etc.) dat er steeds minder aandacht voor boeken lijkt te zijn (aldus de Davols). Dus wordt er in de Uni veel aandacht besteed aan bijzondere kinderboeken. Vorig jaar heeft het project een National Book Award gewonnen in de categorie Innovations in Reading en het jaar daarvoor hebben ze met behulp van Unicef  en de Amerikaanse ambassade een project opgezet in Kazachstan.

DSC02091

Het project is intussen opgepakt door de openbare bibliotheken van New York. Op Governor’s Island, een eiland tussen Brooklyn en Manhattan dat sinds een paar jaar in de zomerperiode open wordt gesteld als recreatiegebied, wordt sinds dit jaar een “Uni” geëxploiteerd door de gezamenlijke bibliotheken van New York. Je kunt daar een boek lenen voor een dag, maar dat moet je aan het einde van de dag weer terugbrengen, net zoals bij onze strandbibliotheken. Dat is anders dan bij de “echte” Uni, daar kun je geen boeken lenen, want daar draait het juist om het gezamenlijk lezen op locatie. Op de foto hiernaast lijkt het misschien een beetje een treurige bedoening, maar het dreigde te gaan regenen toen ik er was dus de meisjes die de boel beheerden waren druk bezig met opruimen en het uitrollen van het waterdichte zeil dat er overheen gaat om de boeken te beschermen.

Het succes van dit project zit hem volgens mij in de kwaliteit: het zijn niet zomaar een paar kratten met tweedehands boeken die ergens worden neergezet, maar het zijn zorgvuldig ontworpen meubels met mooie boeken en met professionele medewerkers in een opvallende omgeving. Ze zoeken hun eigen boeken uit, die ze vervolgens laten sponsoren. Mensen die hun oude boeken cadeau komen doen worden vriendelijk afgewezen. In hun collectie is veel aandacht voor bijzondere boeken, pop-up boeken bijvoorbeeld, boeken die veel kinderen niet zelf thuis hebben. Er wordt gewerkt met een combinatie van professioneel personeel en vrijwilligers. Het meubilair wordt steeds verder doorontwikkeld: ze begonnen met één kast die uit verschillende blokken was opgebouwd, inmiddels hebben ze een kast die je uit kunt klappen op wielen. Behalve boeken hebben ze ook puzzels en spelletjes in het assortiment, van alles om dingen samen te doen. Om de saamhorigheid te bevorderen. In dit nieuwe seizoen organiseren ze ook activiteiten: workshops, demonstraties en voorstellingen. Afgelopen week kwam bijvoorbeeld een groep jongens van een school in de buurt hun gedichten voorlezen. Allemaal activiteiten die de strandbibliothecarissen onder ons bekend zullen voorkomen.

Ik vond het al een prachtig project en nadat ik Sam en Leslie heb ontmoet en heb gezien hoe bevlogen zij hier mee bezig zijn ben ik er nog enthousiaster over. Al sinds ik terug ben zit ik te broeden op een manier om iets met hun ervaringen te doen. Niet dat ik hier in Nederland ook zo’n project ga beginnen, want dat lijkt me niet echt levensvatbaar. De situatie is hier heel anders. Maar het past zo mooi bij andere dingen waar ik mee bezig ben geweest: de strandbibliotheken, de stationsbibliotheek, de karavaanbibliotheek en de Airport Library. Allemaal projecten waarbij we er actief op uit gingen om mensen op te zoeken en om contact te leggen. Wat ik er precies mee gaan doen weet ik nog niet, ik broed nog even. Maar ik weet wel dat ik supertrots was toen Sam en Leslie bij het weggaan vroegen of ik met ze op de foto wilde. Want “you’re our inspiration”…. 🙂

the uni

Onze Minister-president als voorlezer?

obamaAfgelopen weekend vond in de Verenigde Staten weer de traditionele White House Easter Egg Roll plaats. Voor de 136e keer kwamen honderden gezinnen naar het Witte Huis om paaseieren te rollen op het gazon en om andere spelletjes te spelen. Een oude traditie blijkbaar. Een iets minder oude traditie is dat president Obama voorleest uit  Where the Wild Things Are oftewel uit Max en de Maximonsters. Ik kan niet helemaal terugvinden hoe lang hij dat al doet, maar in dit filmpje uit 2009 doet hij het al. Daar nog een klein beetje stijfjes nu, vijf jaar later, met veel meer allure. En ik vind het geweldig. Het feit dat hij het doet is al prachtig, maar dat hij er duidelijk zo veel plezier in heeft is nog veel leuker.

En ik kan er niks aan doen, maar ik vraag me toch af of onze Minister-president dat ook zou doen. En of hij er net zoveel plezier in zou kunnen hebben. Ik heb zo’n vermoeden dat hij dat voorlezen best een leuk idee zou vinden, maar zou hij er ook goed in zijn? Hij geeft natuurlijk les op een middelbare school, dus hij heeft ervaring met kinderen maar met middelbare scholieren omgaan is weer een hele andere tak van sport dan met kleuters. En welk boek zou hij dan kunnen voorlezen? Obama leest een Amerikaanse klassieker uit de jeugdliteratuur voor, Rutte zou natuurlijk een Nederlandse klassieker moeten voorlezen. Maar welk boek dan? Pluk van de Petteflet lijkt me niet echt geschikt, over dat jongetje dat een penthouse kraakt. En Floddertje al helemaal niet, want hoe moet dat nou met die vader zonder papieren? Misschien dan maar gewoon een verhaal van Dikkie Dik? Of zouden we hem toch moeten laten voorlezen aan die middelbare scholieren? Want voorlezen is belangrijk voor alle kinderen, niet alleen voor de kleintjes.

Ik ga het niet meer voorstellen. Ik heb al eens eerder een brief geschreven aan een Minister-president en de deksel op de neus gekregen, dus ik doe het niet meer. Maar ik blijf het me toch afvragen, hoe dat er uit zou zien: onze Minister-president voor zo’n groep kleuters met een prentenboek. En wat voor een boodschap dat zou afgeven over het belang van voorlezen.

Boeken bij de bushalte

Actie van de Australische boekhandelketen Bookworld: bij bushaltes in Melbourne en Sidney hebben ze boekenkasten neergezet met daarin boeken die mensen mochten meenemen.

Naast de ‘meeneem’boekenkasten staan er door heel Australië boekenkasten bij bushaltes achter glas. Die boeken zijn dus niet om mee te nemen maar om je op een idee te brengen. Ook leuk.

Het is een actie ter gelegenheid van Kerstmis, onder de noemer ‘Giving back’.  Hiermee willen ze mensen stimuleren om hun kerstcadeaus bij lokale boekwinkels te kopen in plaats van bij internationals als Amazon. Ik weet niet of dat zo werkt, maar het is in elk geval een erg sympathieke actie en een leuk filmpje…. (I was looking for a book and now I missed my bus)

Met dank aan Loes Bijl voor de tip.

I like a girl who reads

Poëzie!

Een prachtig gedicht met bijbehorend clipje over meisjes die lezen: What do you go for, in a girl? Als je hier geen klas vol pubers enthousiast mee krijgt dan weet ik het ook niet meer.

Met dank aan Jeroen van Beijnen voor de tip

Van wie is Nederland Leest eigenlijk?

logo NL leestHet is november (altijd november, altijd regen) dus het is weer tijd voor Nederland Leest. Bibliotheken delen weer gratis boekjes uit aan hun leden en overal in het land worden er activiteiten georganiseerd rondom Godfried Bomans en/of Erik of het klein insectenboek.

Hartstikke leuke actie. Een mooie kans om weer eens centraal de aandacht te vestigen op literatuur en lezen. En een mooie aanleiding voor bibliotheken om weer eens een literaire activiteit te verzinnen. Maar toch bekruipt me af en toe het gevoel dat het zo niet helemaal bedoeld was. Het lijkt alsof het steeds meer om de activiteiten gaat en steeds minder om het boek en de discussie daarover. En dat was toch ooit de bedoeling van Nederland Leest, zo is het ooit ontstaan in de Verenigde Staten. One city, one book was bedoeld om als stad samen hetzelfde boek te lezen en er daarna met zijn allen over te discussiëren, om daarmee het saamhorigheidsgevoel te versterken en om een maatschappelijk probleem aan de orde te stellen. Dat laatste is in Nederland nooit een punt geweest, althans niet zo nadrukkelijk. Maar van dat saamhorigheidsgevoel merk ik ook niet zoveel: als je bekijkt wat voor activiteiten er georganiseerd worden dan zijn dat voornamelijk lezingen of theatervoorstellingen. (Als ik die lijst zo zie vraag ik me af overigens af of bijvoorbeeld Ronald Giphart en Loes den Hollander ook een lezing over Godfried Bomans geven of dat die lezingen per ongeluk in het overzicht terecht zijn gekomen, maar dat terzijde)

Niks gezamenlijke voorleessessies, nergens wordt er voorgelezen in de gemeenteraad of bij voetbalverenigingen of op andere onverwachte plekken. En voor alle duidelijkheid: ook mijn eigen bibliotheek doen we dat niet. Maar waarom eigenlijk niet? Want zo was het toch ooit bedoeld? Als een aanleiding om literatuur onder de aandacht van een groot publiek te brengen? Maar die aanleiding begint steeds verder uit beeld te raken, o.a. omdat de CPNB steeds meer leuke dingetjes om het boek heen aan het organiseren is. En dat bedoel ik niet cynisch, ik vind ze echt leuk: de app en die bekende Erikken die voorlezen. Maar alleen voorlezen is niet genoeg, er moet ook over het boek gepraat worden en dat zie ik nergens terugkomen.

Het is ook steeds minder duidelijk dat het eigenlijk een actie vanuit de bibliotheken is. In de eerste editie stond het tenminste nog in koeienletter op het omslag Alstublieft: Dubbelspel. De openbare bibliotheek geeft deze speciale editie aan u cadeau. Maar dit jaar staat zelfs aan de binnenkant van het boekje nergens meer te lezen dat het om een speciale uitgave voor de bibliotheek gaat. Als er op tv aandacht wordt besteed aan deze actie dan valt het woord bibliotheek zelden, het gaat overigens ook zelden meer over het boek. Dat boek lijkt steeds vaker de aanleiding om een gast uit te nodigen in een talkshow of om aandacht te besteden aan het onderwerp van het boek. Nederland Leest lijkt steeds meer een actie van de CPNB te zijn. En de CPNB dat zijn we zelf, maar zo voelt het niet: het voelt toch vooral als iets dat buiten ons om georganiseerd wordt en dat we moeten uitvoeren. Of niet. Want we maken het ze bij de CPNB ook niet erg gemakkelijk door als branche niet eensgezind het initiatief te omarmen maar toch weer te gaan afwijken van een landelijk concept.

Dat de uitgever een commerciële uitgave van het boekje maakt lijkt me voor de hand liggen, en dat de boekhandelaren willen meeliften op alle aandacht begrijp ik ook, maar lieve CPNB: het is toch een actie voor bibliotheken? Mag dat volgend jaar dan ook wat nadrukkelijker naar voren komen?

Of is er iets anders aan de hand? Zijn we gewoon Nederland Leest moe? Is de formule uitgewerkt? Moeten we er misschien gewoon mee stoppen? En wie beslist dat dan eigenlijk? De CPNB? Of hebben wij als branche daar ook iets in te zeggen? Van wie is Nederland Leest eigenlijk?

Bibliotheken vergroten je wereld

Unicef is in samenwerking met  Libraries Without Borders een leesbevorderingsproject gestart in Haïti. Het project heet Story Box en het bestaat uit kisten met boeken (in het Frans en Creools) die door speciaal daarvoor getrainde welzijnswerkers worden voorgelezen en uitgeleend aan kinderen in achterstandswijken, to stimulate creativity and imagination.

Een mooi project, zoals er waarschijnlijk veel zijn waar we allemaal niks van af weten. Maar dit is een lief filmpje en de kinderen in dit filmpje zijn zo ontzettend mooi dat ik het graag met jullie deel.

Exploring the world, one book at a time..

De Biblio Motocarro

biblio motocarroWeer zo’n mooi leesbevorderingsinitiatief, met een ontzettende lief wagentje: de Biblio Motocarro van Antonio La Cava, een gepensioneerde onderwijzer. Een motocarro is zo’n Italiaans driewielertje, van Moto Guzzi.

Al 10 jaar rijdt hij met zijn wagentje door de regio van Matera, Zuid-Italië. Hij bezoekt niet alleen dorpen om volgens een vast schema boeken uit te lenen, maar hij gaat ook naar markten en feesten om daar aan leesbevordering te doen. Begonnen als particulier initiatief, maar inmiddels stevig omarmd door officiële instanties, als ik het tenminste allemaal goed begrijp. Google Translate maakt geen erg leesbaar verhaal van dat Italiaans. De reden waarom zijn wagentje een dak met echte pannen en een schoorsteen heeft is iets in de trant van “om lezen te stimuleren heb je een veilige omgeving nodig en een huis is veilig”. Althans, ik denk dat Google zoiets bedoeld.

Onderstaand filmpje is een van de kortste die ik kon vinden (man, wat zijn die Italianen lang van stof allemaal) en een van de weinigen waarop je het wagentje ziet rijden. Zo leuk….

Update 10 april 2014: ik zag vandaag dat het filmpje dat hier oorspronkelijk stond verwijderd is, daarom heb ik nu een nieuw filmpje toegevoegd. Een veel actueler filmpje waarop je ziet dat binnen in het karretje een videoscherm hangt. En je ziet dat La Cava een prijs wint. Dat is hem van harte gegund.

get_footer() ?>