Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

laaggeletterdheid

All of the posts under the "laaggeletterdheid" tag.

De bibliotheek, die is eng hoor…

pilot Elly from Irene Stenvers on Vimeo.

Dit is een filmpje uit de serie Canon van laaggeletterdheid, van The Light Fantastic, waarin laaggeletterden hun eigen verhaal vertellen. Over hun worstelingen in het dagelijks leven en over hun dromen, verlangens en verdriet. Er staan pas 2 filmpjes online, plus een prachtige inleiding. In totaal worden het er 50, dat is althans de bedoeling.

Elly maakt in dit filmpje een paar rake opmerkingen over de bibliotheek. Wij roepen zo hard dat laaggeletterden een belangrijke doelgroep voor ons zijn, maar die indruk hebben laaggeletterden zelf niet. Elly althans niet. Doen we toch iets niet goed lijkt me…

Vragen we eigenlijk wel eens aan laaggeletterden wat zij van ons willen? Of beperken we ons tot het maken van een Lees & Schrijf collectie en gaan we er van uit dat ze die collectie vanzelf wel zullen vinden? Misschien moeten we toch het gesprek eens aan gaan…

Dave Eggers is geweldig

Via Twitter kwam ik bij dit TEDfilmpje* van Dave Eggers terecht en ik vind het super. Waarschijnlijk ben ik bevooroordeeld want ik vond A Heartbreaking Work of Staggering Genius een van de beste boeken die ik de afgelopen 10 jaar heb gelezen maar toch.

Het filmpje duurt 25 minuten, dus ga er even voor zitten. Wacht even de eerste 5 minuten af want door de zenuwen heeft hij even tijd nodig om op gang te komen. Maar dan vertelt hij met veel humor over zijn 826 Valencia en hoe hij in dit kantoor van zijn uitgeverij in San Francisco ruimte vrijmaakte om kinderen met een taalachterstand te ondersteunen. Hij schakelde schrijvers en redacteuren in om kinderen te helpen met hun huiswerk en het geven van schrijfworkshops. Hij vertelt over de opstartproblemen die ze hadden maar vooral ook over de successen die ze boekten. Zijn “winkel” werd zo’n succes dat er inmiddels 6 filialen zijn, verspreid over de Verenigde Staten. Alleen al in San Francisco hebben ze 1400 vrijwilligers die kinderen helpen, die naar scholen gaan of die boeken uitgeven met verhalen die de kinderen zelf geschreven hebben.

Volgens mij zijn de belangrijkste redenen voor zijn succes:

1. Veel enthousiasme.

2. Veel humor (alle 826 vestigingen zijn vermomd als rare winkel).

3. Neem alle kinderen serieus, geef ze één op één aandacht.

4. Stel je dienend op, ook als je naar een school gaat. Vraag wat de behoefte is.

Hij kreeg een TEDprize in 2008, vandaar dit filmpje. Hij spreekt de wens uit (de TEDwish) om binnen een jaar 1000 van dit soort initiatieven te hebben. We zijn nu een jaar verder en hij is volgens mij een heel eind op streek: er is een website en overal zijn nieuwe initiatieven ontstaan om scholen te helpen. Ik weet niet of hij de 1000 gehaald heeft, daar blijft het updatefilmpje vrij vaag over. Het woord bibliotheek valt overigens nergens en dat is toch raar als de woorden book en read wel zo vaak gebruikt worden.

Kan zoiets ook in Nederland? Ik wil best af en toe ergens in Slotervaart kinderen gaan helpen met hun huiswerk, zeker als dat ook op zeer onregelmatige basis kan zoals hier.

Als afsluiting nog een filmpje, niet zo lang, maar heel ontroerend. Kinderen lezen voor uit hun brieven aan president Obama.

*weet niet waarom het me niet lukt om het filmpje te embedden, maar klik vooral even op de link.

Meer lessen uit Kopenhagen

 

 

Vorige week heb ik mijn eerste indrukken van het Smart Cities congres in Kopenhagen gegeven. Inmiddels heb ik me wat verder verdiept in wat ik daar gehoord heb, dus hier een vervolg.

Ik heb het rapport Making cities stronger vandaag gelezen en daar heb ik een aantal aardige wetenswaardigheden aan over gehouden die ik hier graag onder de aandacht breng. Het onderzoek is gedaan in opdracht van de ULC en o.a. betaald door de Bill en Melinda Gates Foundation. Het is een onderzoek naar wat openbare bibliotheken bijdragen aan de economie (ondertitel van het rapport is Public library contributions to local economic development). Het is een Amerikaans onderzoek, sommige constateringen zijn voor ons heel vanzelfsprekend, andere zijn weer volledig nieuw. In elk geval voor mij.

De belangrijkste conclusies zijn dat bibliotheken bijdragen aan het bestrijden en voorkomen van laaggeletterdheid en dat ze belangrijk zijn voor de informatievoorziening van het bedrijfsleven. In Kopenhagen werd het rapport samengevat met de kreet “de beste investering die je als samenleving kunt doen is in de geletterdheid van jonge kinderen”. Want een investering van 4 jaar betaalt zich de rest van een mensenleven terug. De hedendaagse economie is een kenniseconomie en daar heb je goed (of zelfs hoog-) opgeleide mensen voor nodig, de bibliotheek kan daar aan bijdragen. Niet alleen door te voorkomen dat kinderen laaggeletterd worden en door het organiseren van alfabetiseringscursussen maar ook door werknemers te scholen in (digitale) vaardigheden. Bibliotheken organiseren cursussen op diverse terreinen waarmee werknemers zich kunnen bij- of omscholen. Daarmee zorgen ze voor Workforce participation (klinkt het Engels toch net wat interessanter).

Daarnaast hebben veel bibliotheken speciale bedrijfsbalies. Die richten zich op kleine bedrijven, zonder R&D afdeling, en bieden informatie en onderzoek aan bedrijven over o.a. economische en technologische ontwikkelingen.

Een laatste punt waarop bibliotheken bijdragen is op het gebied van stedenbouwkundige ontwikkelingen. Een (nieuwe) openbare bibliotheek kan voor een sociale en economische opleving van een gebied zorgen, bibliotheken brengen een nieuwe “loop” van bezoekers mee. De nieuwe bibliotheek van Seattle heeft 8000 bezoekers per dag en de omgeving van de bibliotheek profiteert daarvan mee.

Gemiddeld levert iedere dollar die in openbare bibliotheken wordt geïnvesteerd de samenleving vier dollar op. Doordat er werkgelegenheid wordt gecreëerd, belastingen worden betaald of extra uitgaven in de toekomst worden bespaard. In Kopenhagen hoorde ik het verhaal van een Gouverneur (van een niet nader genoemde staat) die kan voorspellen hoeveel gevangenissen er over 15 jaar nodig zijn aan de hand van het niveau van geletterdheid van 8-jarigen in zijn staat. 

Nogmaals: het is een erg Amerikaans verhaal. Wij zijn in Nederland al erg goed in het bereiken van kinderen in de VVE leeftijd (in het rapport wordt o.a. aangeraden om ouders te trainen in voorlezen of om contact te zoeken met childrens facilities). Maar dat verhaal over supporting small businesses daarentegen is volstrekt nieuw voor me. In Nederland speelt de Kamer van Koophandel een belangrijke rol dus ik weet niet of onze kansen verkeken zijn maar het lijkt me interessant genoeg voor een stadsbibliotheek om het eens uit te zoeken. In dat verband werd er in Kopenhagen verwezen naar een campagne die betaald is door het OCLC. Die campagne was gericht op beleidsmakers en bestond uit advertenties in bestuurstijdschriften waarin de nadruk werd gelegd op wat bibliotheken de samenleving opleveren. De mooiste is van de firma Gallo (van de wijn), hier kun je de PDF bekijken. Zou toch leuk zijn als we zoiets met Heineken konden doen, of met Grolsch…

In de kenniseconomie draait alles om mensen, technologie en een infrastructuur waarin het draait om ideeën, kennis en ervaring. Bibliotheken verhogen het niveau van kennis en economisch potentieel en maken steden daarmee sterker. Mooie conclusie toch, of niet?

get_footer() ?>