Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

informatiefunctie

All of the posts under the "informatiefunctie" tag.

Waarom is het zo stil in de Koninklijke Bibliotheek?

 

Tijdens mijn tripje naar New York ben ik uiteraard ook in de New York Public Library geweest. En dan bedoel ik (zoals iedereen) het Stephen A. Schwarzman Building aan 5th Avenue en niet één van de 94 filialen. Het “gebouw met de leeuwen” heeft geen uitleenfunctie maar is een research library, een beetje zoals de Koninklijke Bibliotheek bij ons. Niet helemaal vergelijkbaar, dat weet ik, want overzees hebben ze ook nog de Library of Congress, maar toch.

Het is een indrukwekkend gebouw, met grote studiezalen die eruit zien zoals in de film: hoge ramen, veel donker hout en koperen lampen. Het was er erg druk. Niet alleen met mensen die gebruik maakten van de faciliteiten van de bibliotheek maar ook met toeristen die het gebouw kwamen bekijken of een van de drie (!) tentoonstellingen bezochten. Op het moment van mijn bezoek waren dat tentoonstellingen over kaarten van New York vanaf 1609, over de 250e verjaardag van Voltaire’s Candide en over drie vrouwelijke fotografen die het afgelopen jaar zijn overleden. En dat allemaal met materiaal uit de eigen collectie van de bibliotheek.

In de NYPL zijn ze actief bezig om de collectie onder de aandacht van een zo groot mogelijk publiek te brengen. Niet alleen met tentoonstellingen, maar ook met lezingen en workshops op alle mogelijk gebieden en over alle mogelijke onderwerpen. Ze organiseren zoveel dat ze zelfs elk kwartaal een apart magazine uitbrengen waarin alle activiteiten staan. 

Jammer dat de KB zoiets niet doet. Die werkt de  komende vier jaar intensief aan haar digitale bibliotheek, waarin iedereen toegang heeft tot alle in Nederland uitgegeven digitale en papieren publicaties, schrijft ze in haar beleidsplan. Maar dat toegang bieden zien ze dus als iets passiefs: de collectie worden ter beschikking gesteld, in real life of digitaal, maar er wordt verder niks mee gedaan. Jammer. Want de missie van de KB luidt: wij brengen mensen en informatie samen. Dat klinkt actief, maar dat is het dus niet. Het blijft bij passief beschikbaar stellen. Dat is misschien al ingewikkeld genoeg, en ik begrijp ook wel dat het digitaliseren van de huidige collectie een heidens karwei is maar ik vind het toch jammer. Daarmee wil ik niks afdoen aan alle digitale exposities die gemaakt worden en het Geheugen van Nederland is een dankbare bron van illustraties, maar het blijft passief.

Ok, in de studiezalen van de KB is geen donker hout of koperen lamp te vinden en de Prins Willem-Alexanderhof is geen 5th Avenue maar een klein beetje meer actie zou toch best kunnen? Waarom die conservator namiddeleeuwse handschriften niet een lezing laten houden over het Album amicorum van Jacoba Cornelia Bolten? Daar zou je dan een mooie serie van kunnen maken: met een lezing over ander albi amicorum uit de collectie en dan de lijn doortrekkend via de poëziealbums naar de vriendenboekjes van nu. Met misschien nog een workshop poëzieversjes schrijven voor kinderen? Of is dat weer to much? Maar zo breng je in elk geval die webexpositie weer beter onder de aandacht en biedt je een groter publiek de kans om kennis te maken met de schatten uit de collectie.

De KB heeft een tentoonstellingsruimte, De verdieping van Nederland, maar wat daar georganiseerd wordt lijkt weer zo los te staan van wat er in de rest van het gebouw gebeurd. Terwijl het geheim volgens mij is dat je op zoek moet naar verbinding: met je omgeving en met je gebruikers maar ook verbinding binnen de organisatie. Waarom organiseren ze geen lunchpauze lezingen, voor al die ambtenaren uit de aanpalende gebouwen?  Of lezingen voor na je werk? Dan breng je pas echt mensen en informatie samen.

Jammer dat de KB zijn eigen missie zo passief ziet, maar dat zal wel weer met de introvertie van bibliothecarissen te maken hebben. Zonde.

Het Rijksmuseum als voorbeeld

De informatie-functie van openbare biblio-theken staat onder druk: voorheen werd die voornamelijk ingevuld door hun non-fictie collectie maar de komst van Google maakte daar vrij hardhandig een einde aan. Met een nieuwe invulling van die functie worstelen de meeste bibliotheken nog.

Een paar weken geleden las ik dat het Rijksmuseum een breimiddag organiseerde naar aanleiding van de tentoonstelling Hendrick Avercamp: IJspret. Klonk op het eerste gezicht heel gekunsteld en tuttig. Maar gisteren las ik in Het Parool hoe die middag verlopen was en toen realiseerde ik me dat dit eigenlijk een nieuwe invulling is van de informatiefunctie van het museum.

Want het was niet zomaar een gezellig breimiddagje. Een van de bijzondere dingen van het werk van Avercamp is dat hij de kijker een blik gunt op de dagelijkse realiteit van de 17e eeuw. Om dat te benadrukken organiseert het museum een aantal activiteiten die een link leggen tussen de huidige tijd en die van toen en deze brei actie was er een van.

En het was ook niet zomaar breien: er werd historisch verantwoord gebreid, o.a. aan de hand van een patroon van de “bekende Britse breister” Sally Pointer, gebaseerd op de muts van een walvisvaarder uit de collectie van het Rijksmuseum. Tijdens het breien werden twee lezingen gegeven door conservatoren van het museum: een over de walvisvaart naar Spitsbergen en de mutsen die daar bij opgravingen zijn gevonden en een over kleding uit de tijd van Avercamp en over de geschiedenis van het breien.

Ter promotie van de middag is een weblog opgezet en via de breicommunity van Nederland werden er deelnemers gezocht. Het liep storm: binnen twee weken zat de inschrijving vol. Een Flickraccount erbij voor de enthousiaste foto’s en hup. Makkie.

Hoezo nu informatiefunctie? Afgelopen zondag hebben 160 mensen rechtstreeks kennis gemaakt met 17e eeuws breiwerk en Hollandse walvisvaarders. Die gaan allemaal met een leuk verhaal (en een muts) naar huis en reken maar dat daar nog lang over nagepraat gaat worden in brede kring. Zowel AT5 als RTV Noord-Holland hebben er gefilmd en diverse kranten hebben er verslag van gedaan. Een heel groot publiek heeft hiermee dus informatie over dit onderwerp tot zich genomen. Als het museum besloten zou hebben om een mooi boek uit te geven en breipatronen in de museumwinkel was gaan verkopen zou dat bereik een stuk kleiner zijn geweest. Dat noem ik een originele invulling van je informatiefunctie. Zouden meer mensen moeten doen.

get_footer() ?>