Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

CPNB

All of the posts under the "CPNB" tag.

De Boekenweek en leesbevordering voor iedereen

Afgelopen donderdag deed rapper Massih Hutak in zijn gesproken column in het radioprogramma De Nieuws BV een gepassioneerde oproep om het boekenweekgeschenk ook eens een keer te laten schrijven door iemand die de jongerencultuur kent. Een rapper bijvoorbeeld. Want dat is volgens hem de manier om jongeren enthousiast te maken voor literatuur. “Een gratis dun boekje van nog geen 100 pagina’s als opstap naar meer leesplezier. En hoe meer jongeren dat lezen, en daardoor meer lezen, des te  belangrijker en urgenter zo’n geschenk wordt”. (hoor ik hier Kees Broekhof?) Hij signaleert onder jongeren een grote behoefte aan verhalen die ze wel op social media en bijvoorbeeld Netflix vinden en veelvuldig delen maar (nog) niet in de literatuur.

Goed verhaal waar ik het alleen maar roerend mee eens kan zijn. En ik ben niet de enige: op Twitter werd zijn oproep driftig en met veel instemming gedeeld. En ook de CPNB heeft bovenstaande tweet al geretweet dus als Massih nog geen uitnodiging heeft gekregen om eens te komen praten volgt die zeker snel. Goed idee en zoek vooral de samenwerking op. Maar lieve CPNB, als jullie hier mee aan de slag gaan: willen jullie het dan alsjeblieft wel goed doen. Dus gewoon in 2019 het boekenweekgeschenk laten schrijven door iemand die jongeren aanspreekt? Zodat je dubbel aan leesbevordering doet: je trekt een nieuw (jong) publiek en je laat je bestaande publiek kennismaken met iets nieuws. Dus ga er niet in 2018 nog snel even een boekje voor jongeren naast produceren. Een speciale scholierenuitgave. Want daarmee neem je jongeren nog steeds niet serieus. En je andere lezers trouwens ook niet.

En ik snap wel dat zoiets lastig is want de uitgevers hebben bij zo’n jonge schrijver nog geen heel oeuvre achter de hand dat ze opnieuw kunnen uitgeven en de boekhandelaren zullen wel gaan klagen dat voor zo’n “onbekende” schrijver de mensen niet speciaal naar de boekwinkel komen en het hen dus omzet gaan kosten. Maar laten we eerlijk zijn: zolang de NS de Boekenweek blijft sponsoren komen de mensen toch wel zo’n boekje halen. En jullie zijn er toch ook voor ons, de bibliotheken? Jullie zijn toch zelfs ook van ons? En wij zijn toch van de leesbevordering? Dus zullen we afspreken dat in 2019 de bibliotheken nou eens hun zin krijgen en er gewoon een goeie leesbevorderingsactie komt. Met een boek dat óók jongeren leuk vinden en filmpjes en rappers in de bibliotheek en een leesclub waarin jongeren aan ouderen uitleggen waarom ze het zo’n goed boek vinden.

En dan mag Massih van mij directeur boekenweekgeschenk worden. Die heeft overigens wel vaker goede ideeën, hij was de bedenker van Het Stemfeest afgelopen maart, om jongeren aan te zetten om te gaan stemmen. Klonk als een mooi feest. Dus laten we van de volgende Boekenweek ook een feest voor iedereen maken, in plaats van een feest voor mensen die toch al van lezen houden.

Mocht het filmpje hierboven niet werken, bijvoorbeeld omdat je mobiel leest, dan is de column ook te beluisteren op de site van de NPO, hier dus.

Van wie is Nederland Leest eigenlijk?

logo NL leestHet is november (altijd november, altijd regen) dus het is weer tijd voor Nederland Leest. Bibliotheken delen weer gratis boekjes uit aan hun leden en overal in het land worden er activiteiten georganiseerd rondom Godfried Bomans en/of Erik of het klein insectenboek.

Hartstikke leuke actie. Een mooie kans om weer eens centraal de aandacht te vestigen op literatuur en lezen. En een mooie aanleiding voor bibliotheken om weer eens een literaire activiteit te verzinnen. Maar toch bekruipt me af en toe het gevoel dat het zo niet helemaal bedoeld was. Het lijkt alsof het steeds meer om de activiteiten gaat en steeds minder om het boek en de discussie daarover. En dat was toch ooit de bedoeling van Nederland Leest, zo is het ooit ontstaan in de Verenigde Staten. One city, one book was bedoeld om als stad samen hetzelfde boek te lezen en er daarna met zijn allen over te discussiëren, om daarmee het saamhorigheidsgevoel te versterken en om een maatschappelijk probleem aan de orde te stellen. Dat laatste is in Nederland nooit een punt geweest, althans niet zo nadrukkelijk. Maar van dat saamhorigheidsgevoel merk ik ook niet zoveel: als je bekijkt wat voor activiteiten er georganiseerd worden dan zijn dat voornamelijk lezingen of theatervoorstellingen. (Als ik die lijst zo zie vraag ik me af overigens af of bijvoorbeeld Ronald Giphart en Loes den Hollander ook een lezing over Godfried Bomans geven of dat die lezingen per ongeluk in het overzicht terecht zijn gekomen, maar dat terzijde)

Niks gezamenlijke voorleessessies, nergens wordt er voorgelezen in de gemeenteraad of bij voetbalverenigingen of op andere onverwachte plekken. En voor alle duidelijkheid: ook mijn eigen bibliotheek doen we dat niet. Maar waarom eigenlijk niet? Want zo was het toch ooit bedoeld? Als een aanleiding om literatuur onder de aandacht van een groot publiek te brengen? Maar die aanleiding begint steeds verder uit beeld te raken, o.a. omdat de CPNB steeds meer leuke dingetjes om het boek heen aan het organiseren is. En dat bedoel ik niet cynisch, ik vind ze echt leuk: de app en die bekende Erikken die voorlezen. Maar alleen voorlezen is niet genoeg, er moet ook over het boek gepraat worden en dat zie ik nergens terugkomen.

Het is ook steeds minder duidelijk dat het eigenlijk een actie vanuit de bibliotheken is. In de eerste editie stond het tenminste nog in koeienletter op het omslag Alstublieft: Dubbelspel. De openbare bibliotheek geeft deze speciale editie aan u cadeau. Maar dit jaar staat zelfs aan de binnenkant van het boekje nergens meer te lezen dat het om een speciale uitgave voor de bibliotheek gaat. Als er op tv aandacht wordt besteed aan deze actie dan valt het woord bibliotheek zelden, het gaat overigens ook zelden meer over het boek. Dat boek lijkt steeds vaker de aanleiding om een gast uit te nodigen in een talkshow of om aandacht te besteden aan het onderwerp van het boek. Nederland Leest lijkt steeds meer een actie van de CPNB te zijn. En de CPNB dat zijn we zelf, maar zo voelt het niet: het voelt toch vooral als iets dat buiten ons om georganiseerd wordt en dat we moeten uitvoeren. Of niet. Want we maken het ze bij de CPNB ook niet erg gemakkelijk door als branche niet eensgezind het initiatief te omarmen maar toch weer te gaan afwijken van een landelijk concept.

Dat de uitgever een commerciële uitgave van het boekje maakt lijkt me voor de hand liggen, en dat de boekhandelaren willen meeliften op alle aandacht begrijp ik ook, maar lieve CPNB: het is toch een actie voor bibliotheken? Mag dat volgend jaar dan ook wat nadrukkelijker naar voren komen?

Of is er iets anders aan de hand? Zijn we gewoon Nederland Leest moe? Is de formule uitgewerkt? Moeten we er misschien gewoon mee stoppen? En wie beslist dat dan eigenlijk? De CPNB? Of hebben wij als branche daar ook iets in te zeggen? Van wie is Nederland Leest eigenlijk?

get_footer() ?>