Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

boeken

All of the posts under the "boeken" tag.

Een date met een boek

boekenvlag2Aanstaande woensdag wordt in de bibliotheek van Düsseldorf een Book-dating georganiseerd. Daar krijgt elke deelnemer vijf minuten de tijd om een andere deelnemer te overtuigen van het belang van zijn of haar favoriete boek. Na vijf minuten gaat een gong en dan moet je doorschuiven naar een andere tafel, met een nieuwe kandidaat. Dan kun je hetzelfde boek nog eens proberen aan te prijzen, of je kunt voor een ander boek kiezen. Speeddaten met boeken dus.

Geweldig idee! De bedoeling is om mensen met elkaar te laten praten over boeken en om mensen op ideeën te brengen voor hun eigen leeslijst. Ik vraag me wel af hoe een aantal dingen praktisch werken: moeten die twee mensen in vijf minuten elkaar overtuigen van de lol van hun eigen boek of is er per vijf minuten maar één iemand aan het woord? En wat als je het boek al kent? Of wat als je het boek al kent en ook enthousiast bent? Zit je elkaar dan een beetje grijnzend aan te kijken? Maar dat soort praktische vragen doen er natuurlijk niet echt toe want dat wijst zich vast vanzelf. Ik ben heel benieuwd hoe het gaat lopen: de komende weken gaan ze het in vier verschillende vestigingen proberen zo te zien. Hoeveel mensen zouden daar op af komen en wat voor resultaat levert het op? Eens zien of ze er op terug gaan komen op dat mooie blog van ze.

De term book-dating is niet zo nieuw, meestal ligt de nadruk echter meer op de dating dan op het book. Het is vaak een andere manier van mensen aan elkaar koppelen: er zijn bibliotheken die date-nights organiseren waar boekenliefhebbers die op zoek zijn naar een relatie elkaar kunnen treffen en er is zelfs een speciale datingsite waarin mensen zichzelf profileren aan de hand van hun favoriete boek.

Leuk. Weer eens wat anders dan een leesclub.

Wereldliteratuur en t-shirts

hamletEigenlijk had dit gewoon een kort stukje moeten worden over die leuke t-shirtjes die ik toevallig tegenkwam  maar al bladerend op de website van Litographs, de makers van die shirts, kwam ik er achter dat ze veel meer doen dan dat. Het begon allemaal met het drukken van posters, waarop ze de hele tekst van een boek (althans, voor zover dat past) in een grafische illustratie afdrukten. Daarna kwamen er t-shirtjes en nu zijn er ook tassen.

In het filmpje hieronder zie je Danny Fein, initiatiefnemer van Litographs, uitleggen hoe het precies werkt. Dit filmpje heeft hij gemaakt voor Kickstarter, om geld in te zamelen zodat ze het project uit konden breiden van posters naar t-shirts. Daar begonnen ze mee in 2012, inmiddels hebben ze meer dan 150 verschillende shirts in de aanbieding. Fein is overigens een computerprogrammeur, die ooit als oefening begon met het omzetten van tekst in een afbeelding. Inmiddels heeft hij een team van grafische vormgevers om zich heen verzameld die de illustraties ontwerpen.

Hun nieuwste actie is een lijn van temporary tatoos, oftewel plakplaatjes. Ook weer met literaire citaten. Nou kenden we zoiets al langer van Plint, maar het blijft leuk. Vooral omdat ze er bij Litographs meteen een actie aan gekoppeld hebben: ze gaan een tattoo chain maken. De volledige tekst van Alice in Wonderland in 5258 plakplaatjes op even zovele mensen. Mooi. En dat allemaal: To celebrate the importance of books in our lives. Het project is bijna uitverkocht, er zijn nog een paar plaatsen over.

En alsof dat allemaal nog niet leuk genoeg is, steunen ze ook nog eens een goed doel. Want: we see Litographs as a way to share the power of books with more people. We’re committed to promoting literacy all over the world — to make a direct impact, we proudly partner with the International Book Bank to send one new, high-quality book to a community in need for each poster, t-shirt, and tote bag we sell, and for every five tattoos.

Als dat geen leesbevorderaars zijn dan weet ik het ook niet meer.

The best book I’ve ever worn

Naschrift: Jeroen wees mij op Out of Print. Een kledinglijn met afbeeldingen van boekomslagen. Anders, maar ook leuk.

Boekenmonument

hesselberg aarhusSusanna Hesselberg, “When My Father Died It Was Like a Whole Library Had Burned Down” (2015)

Voor het beeldenfestival Sculpture by the sea in het Deense Aarhus maakte de Zweedse kunstenares Susanna Hesselberg dit kunstwerk. Ik kan er verder weinig informatie over vinden, over dit werk, maar ik vind het wel een ijzersterk beeld, zo’n mijnschacht vol boeken. Die titel roept allerlei associaties op. Met het overlijden van die vader verdwijnen natuurlijk ook al zijn verhalen, althans: dat denk ik. Maar misschien heeft Hesselberg daar wel een hele andere gedachte bij, of heeft ze zijn verhalen ergens vastgelegd. Zit die vader in die bibliotheek? Of zit zijn geest in die boeken? Is die vader begraven in die boeken? Zijn die boeken in dat “graf” van haar vader of heeft ze gewoon een tweedehands boekwinkel leeggekocht? Hoe diep is die schacht? Waarom staan die boeken met de rug naar buiten? En zit er een systeem in de manier waarop die boeken gestapeld zijn? Maar de allerbelangrijkste associatie is natuurlijk die met het monument voor de boekverbranding op de Bebelplatz in Berlijn. Daar is dit dan weer het negatief van. Of het tegengestelde. Iets om nog lang over na te denken in elk geval.
hesselberg aarhus2

hesselberg aarhus1

Fijn detail is overigens dat deze sculptuur biennale mede op initiatief van het Deense kroonprinselijke paar is georganiseerd, dit jaar voor de vierde keer. De eerste keer was in 2009. Kroonprins Frederik en zijn vrouw Mary lieten zich voor de biennale inspireren door Sculpture by the Sea in Bondi, Australië. Die wordt al sinds 1997 georganiseerd. Niet toevallig, dat Australië, want daar komt prinses Mary vandaan. Als je het kunstwerk wil zien moet je trouwens snel zijn, de tentoonstelling duurt nog tot 5 juli a.s.

De visser als bibliothecaris

Ja, dit is er weer een. Zo’n initiatief met boeken en kinderen en leesbevordering waar ik blij van word. De Taman Bacaan Pelangi (Regenboog Lees Park) is een organisatie die bibliotheekjes voor kinderen maakt in achtergebleven gebieden van Oost-Indonesië. Achtergebleven in de verschillende manieren van het woord.

De bibliotheken zijn een initiatief van Nila Tanzil, een Indonesische communicatiespecialist. Ze startte ermee toen ze in gesprekken met jonge kinderen merkte hoe klein hun wereld was en hoe weinig toekomstperspectief de kinderen voor zichzelf zagen. These kids were young, some as young as six, but they were already limiting their own dreams. I believe that books can change that. I believe that books will introduce them to a great big world and spark their imagination. I believe that books can inspire children to dream, and give them the courage to dream big.

Om dat doel te bereiken zamelt ze boeken in, zowel in het Indonesisch als in het Engels en ze zamelt geld in. Dat gaat haar heel aardig af lijkt het. Ze timmert stevig aan de weg: in vijf jaar tijd heeft ze al 29 bibliotheekjes ingericht (van Lombok tot Ambon en van Sulawesi tot Timor). Onlangs stond ze op de op de lijst van 10 Inspiring Women 2015 van Forbes Indonesia.

Mooi project hoor.

Tante Pollewop verspreidt het woord

boekman

Reportage voor het themanummer van Boekman, 27e jaargang, nummer 102, p. 46-47.

Het begon met de verzameling boeken waar broer en zus Wim en Marij Moorman na het overlijden van hun moeder een goede bestemming voor zochten. Weggooien vonden ze zonde en de boeken naar een opkoper brengen weinig respectvol. Ze twijfelden over bookcrossing, waarbij je boeken in openbare gelegenheden ‘vrijlaat’, maar dachten toen aan het Engelse boekenstadje Hay-on-Wye. Daar staan kasten op straat waarin boekhandelaren hun kneusjes aanbieden, ook buiten openingstijd toegankelijk. Zoiets leek hen wel wat. Toen bleek dat het kunstwerk van Erik van Maarschalkerwaard in hun tuin door de maker eenvoudig kon worden omgebouwd tot een soort inloopkast waren ze er snel uit. In de zomer van 2012 openden ze de deur van hun Boekenbastion Tante Pollewop.

Aan de Meterikseweg, een doorgaande weg aan de rand van Horst, Noord-Limburg, wijst een bord met de tekst ‘Gratis Boeken’ voorbijgangers op het Boekenbastion. In een diepe voortuin vol woeste struiken en bomen staat een donkere, metalen capsule waarvan de deur dag en nacht openstaat. Van buiten ziet het bastion er tamelijk geheimzinnig uit, maar eenmaal binnen brandt het licht en zie je dat de ronde wanden volgeladen zijn met boeken. Gratis boeken. Om mee te nemen.

Tante Pollewop wordt wel de eerste minibieb van Limburg genoemd, of zelfs een van de eerste van Nederland. Een bewering die niet te controleren valt, want typerend voor deze initiatieven is dat ze buiten alle bestaande structuren om opereren. Een van de bekendste vormen van dit soort alternatieve boekenpunten is de Little Free Library, afkomstig uit de Verenigde Staten. Oorspronkelijk bedoeld om buren hun favoriete boeken te laten delen volgens het principe ‘take a book, return a book’. Een Little Free Library is vaak een vrolijk beschilderd, uit de kluiten gewassen vogelhuisje. Ook in Duitsland bestaat iets dergelijks onder de naam Öffentlicher Bücherschrank, groter en uitgebreider, maar volgens het principe: mensen laten boeken achter en andere mensen nemen die weer mee.

 Alles is welkom

In het Boekenbastion in Horst passen ongeveer 200 boeken. De verzameling van hun moeder is inmiddels al lang op maar de Moormannen hebben geen gebrek aan boeken. Integendeel: er komen alsmaar nieuwe exemplaren bij. Steeds meer mensen weten het Boekenbastion te vinden, niet alleen met dozen vol oude boeken maar ook met heel recente exemplaren. Alles wat ze krijgen komt uiteindelijk in het bastion terecht, ze selecteren niet. ‘Jij zou wel eens wat strenger willen zijn, hè?’, zegt Marij tegen haar broer. ‘Jij bent meer van de verheffingsgedachte.’ Maar ze plaatsen alles. Behalve kapotte boeken, die gooien ze weg. En alles verdwijnt, tot hun eigen verbazing, zelfs de oudste of meest onwaarschijnlijke titels. Tante Pollewop heeft boeken niet alleen in het Nederlands maar ook in veel andere talen. Achtergelaten door evenzovele toeristen die gebruikmaken van het bastion.

‘Hier komen mensen met boeken in aanraking die normaal gesproken nooit in een bibliotheek zouden komen. Mensen uit de buurt, maar ook voorbijgangers. Zoals die vrouw die op de kermis in het dorp stond en toevallig voorbijkwam. Daar hebben we later nog een kaart van gekregen.’ Dat was een uitzondering, want in het algemeen hebben de twee weinig rechtstreeks contact met de mensen die gebruikmaken van hun bastion. Behalve via het gastenboek. Daar stond onlangs voor het eerst iets negatiefs in: ‘Gooi al die oude troep toch weg.’ In elk boek plakken ze een sticker met hun logo, oorspronkelijk omdat ze hoopten dat het mensen zou stimuleren om te reageren op een boek, maar dat gebeurde nooit. Ze zien het nu maar als mooie reclame.

Voor de lol

Is Tante Pollewop een alternatief voor een openbare bibliotheek? ‘Nee, absoluut niet’, schrikt Marij. ‘Dit is een willekeurige verzameling met boeken. Er zit geen gedachte achter, er is geen sprake van bewuste collectievorming. We verdelen wat we hebben, zonder een keuze te maken. Een bibliotheekcollectie is veel meer: daar zit een gedachte achter, die heeft een doel. Een bibliotheek is een ontmoetingsplek, dat zijn wij niet. Toen we net begonnen hebben we wel eens een theekransje georganiseerd, maar daar kwam na de eerste keer niemand meer op af dus daar zijn we mee gestopt. Wij doen dit voor de lol. Zodra we merken dat Tante Pollewop gebruikt wordt om te bezuinigen op de bibliotheek, houden we er acuut mee op. Dat is absoluut niet de bedoeling.’ Haar broer vult aan: ‘Het stoort me dat dit soort initiatieven soms misbruikt worden door de politiek. Dit past natuurlijk perfect in al die praatjes van politici over participatie en zo. Een van de plaatselijke politieke partijen beweerde in haar verkiezingsprogramma onder het kopje “Bibliotheek” al dat ze particuliere initiatieven wilde steunen, maar ik hoef geen steun van de politiek. En ook geen subsidie. We kunnen het prima zelf. Het moet wel leuk blijven.’

Boekenbastion Tante Pollewop, Meterikseweg 153, Horst. Pollewopboeken.blogspot.nl. Sinds een half jaar is er ook een filiaal in Tienray, Spoorstraat 10.

Sprookjesschoenen

charlotte olympiaGeweldige schoenen zijn dit. Sprookjesschoenen! Voor wie het op het eerste gezicht niet ziet: op die linkerhak staat Once Upon a Time en op de andere Happily ever After. Het zijn schoenen van de Britse schoenenontwerpster Charlotte Olympia. Uit haar wintercollectie 2013, waarbij ze zich liet inspireren door klassieke kindersprookjes onder de noemer Once Upon A Time. Ze heeft schoenen ontworpen met slapende prinsessen, met katten, met de boze wolf of met een klok en schoenen met hakken in de vorm van een kasteeltoren of een blonde Rapunzelvlecht. En deze dus.

Deze boekenschoenen vind ik enig maar de meeste van die andere schoenen vind ik vrij lelijk. Ik kan me niet zo goed voorstellen dat er veel volwassen vrouwen zijn die dit soort schoenen dragen. Maar ja, er is wel meer dat ik me niet kan voorstellen. Het is in elk geval een statement, zo’n schoen. Voor wie benieuwd is naar de collectie vind je hier meer foto’s en hier. Als je die schoenen nog wil hebben moet je volgens mij heel erg je best doen, want ze zijn dus al van vorig jaar en de collectie lijkt uitverkocht. En als indicatie: de prijzen van de pumps uit haar nieuwste collectie variëren van 575 tot 1200 euro.

Die Charlotte Olympia houdt overigens wel van wat drama in haar ontwerpen, in haar collectie voor dit seizoen zie ik het thema Shanghai (met draken en zo) maar ook naaien (denk naald en draad, klosjes garen en centimeters. Overigens zie je als je goed kijkt onder de zool van die schoenen hier boven een spinnenweb zitten. Dat heeft niks met sprookjes te maken, dat is haar logo. Het verwijst naar haar favoriete kinderboek Charlotte’s webToch een mooi detail. 

charlotte olympia4

 

Met dank aan Esther voor de tip.

 

De Empathy Library, of hoe je in een ander te verplaatsen

empathy libraryDe Empathy Library is het initiatief van Roman Krznaric, filosoof en een van de stichters van The School of Life in Londen. De Empathy library is een website en komt voort uit Empathie, een van zijn boeken. Kznarci vindt dat mensen zich vaker in iemand anders zouden moeten verplaatsen, vaker in de schoenen van iemand anders zouden moeten gaan staan. Volgens hem verbetert empathie onze kwaliteit van leven en is het de motor achter sociale verandering. Hij ijvert al langer voor een Empathy Museum en een paar maanden geleden heeft hij dus deze bibliotheek geopend.

The Empathy Library is the world’s first online empathy collection and a treasure house for catapulting your imagination into other people’s lives. What might it be like to be a child growing up in Tehran, or to be born without sight, or to be a soldier fighting someone else’s war? The library takes you on these journeys into unknown worlds. Het is een verzameling van titels van boeken en films waarmee je je kunt verplaatsen in een ander. Je kunt zoeken op onderwerp dus je kunt een boek zoeken dat bij je vraag of bij je behoefte past. Een beetje zoals bij de Culturele Apotheek. Iedereen kan een titel toevoegen, maar je moet wel eerst lid worden. Je moet een geannoteerde titel toevoegen, niet alleen met een titelbeschrijving maar je moet ook aangeven waarom die titel zoveel voor je betekent en wat het met empathie te maken heeft. Mensen kunnen een reactie achterlaten bij de titels in de verzameling.

Ik vind het een mooi idee. De wereld kan wel wat meer empathie gebruiken vind ik. In deze website heb ik me nog niet goed genoeg verdiept om er een gefundeerde mening over te hebben maar hij ziet er prachtig uit. Dit lijkt me weer een stapje op weg naar de bibliotheek van het mededogen en de bibliotheek van de persoonlijke aandacht. Mooi.

De collectie van de Airport Library

colletie alGisteren heb ik de collectie van de Airport Library gesaneerd. Twee weken geleden hebben we op Schiphol alles ingepakt en opgeruimd en nu staan alle boeken bij ProBiblio in het magazijn, te wachten op de doorstart van de bibliotheek. Die collectie staat nu dus een jaar lang niks te doen en ik wilde er voor zorgen dat hij over een jaar nog steeds fris is. Dus heb ik alle kapotte en beschadigde boeken er uitgevist en afgeschreven. Op de foto hierboven zie je een deel van die boeken. Dat zijn voornamelijk exemplaren van voordat de NBD onze boeken inbond en je ziet hier meteen waarom we de boeken intussen laten binden. Want ze hadden nogal wat te lijden: ze worden letterlijk stuk gelezen. Dat we geen goeie boekensteunen hadden hielp daar niet echt bij: schots en scheef in de kast liggen is niet echt goed voor een boekenrug.

De collectie bestaat uit een paar onderdelen. Een belangrijk deel zijn de boeken over Nederlandse kunst en design. Dat zijn vooral boeken in het Engels, een paar uitzonderingen daargelaten. Een ander deel bestaat uit Nederlandse literatuur in vertaling: Nederlandse (en een paar Vlaamse) schrijvers in meer dan 30 verschillende talen vertaald. Veel Duitse titels (ik wist niet dat er zóveel Nederlanders in het Duits vertaald zijn) maar ook Roemeense, Poolse, Finse, Griekse, Vietnamese en Portugese. Om er een paar te noemen. En dan hebben we ook nog een plukje kinderboeken: Nederlandse kinderboekenschrijvers in veel verschillende talen.

collectie al Al die onderdelen worden op een ander manier gebruikt: bij de non-fictie waren vooral de boeken over architectuur, over fotografie en over Amsterdam populair. (je kunt je afvragen of Amsterdam wel bij een collectie over kunst hoort, maar dat was op speciaal verzoek van Schiphol Amsterdam Airport) Die boeken sleten het snelst. En ja, uit die kasten verdween heel af en toe ook wel eens een boek. Bij de vertaalde literatuur sleten de Engelse boeken het allersnelst. Niet verwonderlijk, want daarvoor is het natuurlijk het grootste publiek. Maar ook de Russische en Chinese boeken werden veel gelezen.

De collectie kinderboeken bestond voor een groot deel uit boeken die we hadden gekregen van het Nederlands Letterenfonds: heel verantwoorde titels van Tonke Dragt, Imme Dros en Anke de Vries in o.a. het Russisch, Duits en Zweeds. Voornamelijk B en C boeken. Die boeken werden niet veel gelezen. Totdat ik me realiseerde dat dat ook wel een hele specifieke doelgroep was: hoeveel Russische kinderen van 10 jaar lopen er nou helemaal rond op Schiphol? En hoeveel van die kinderen willen een boek lezen? Een collega airport librarian vroeg of ik niet voor wat meer Engelstalige kinderboeken kon zorgen en dankzij de Utrechtse Kinderboekhandel kon ik de collectie uitbreiden. Met niet alleen Engelse vertalingen maar ook met prentenboeken: in het Engels of tekstloos. Die konden ouders samen met hun kinderen bekijken, zelfs als ze geen Engels kunnen lezen. En dat bleek een gouden greep te zijn: de prentenboeken waren een groot succes. Overigens is mijn persoonlijke favoriet hierbij Nederland van Charlotte Dematons.  Ook de Engelstalige boeken voor kinderen over kunst waren een succes: zoals het boek van Frank Groothof over Vincent van Gogh dat helemaal beduimeld was en vol vetvlekken zat.

Al die stukgelezen boeken zijn nu dus afgeschreven. Ook deze Engelse Dolfje Weerwolfje. Die er overigens een stuk spannender uitziet dan de Nederlandse versie vind ik zelf. De collectie is weer helemaal fris en klaar voor een nieuwe plek. Nu maar afwachten waar dat zal zijn.

 

Ware liefde (voor boeken)

Dit is een van de leukste dingen die ik de afgelopen weken op Twitter tegen kwam. Ik heb hem al eens geretweet, maar voor iedereen die dat gemist heeft of die niet op Twitter zit hierbij alsnog.

Een citaat uit een boekbespreking door een 6-jarige. Zou je dit boek aan een vriend aanbevelen en waarom? Nee, want het is mijn lievelingsboek en ik wil niet dat iemand anders hem heeft. Zoals zijn moeder al zegt: die snapt het principe van meerdere exemplaren nog niet. Te lief…

Die moeder is overigens een fervente leesbevorderaar, ze twittert over kinderboeken en over wat haar kinderen lezen.

Jeanine Deckers 23 september 2014 1 Comment Permalink

Hergebruik in de metro

bookswap barcelon

bookswap barcelonaAfgelopen week was ik in Barcelona. Leuke stad, leuk tripje gehad. Ze doen daar in de metro ook aan het scheiden van afval, zoals je hier links kunt zien: er staan verschillende bakken waarin plastic, papier en ander afval verzameld wordt. Op sommige plekken hangt er boven de papierbak een plankje. Nou is mijn Catalaans niet zo heel goed, maar volgens mij staat er op het bordje boven die plank “hergebruik je boeken en tijdschriften”. Met andere woorden: gooi ze niet in de papierbak maar leg ze op dit plankje zodat iemand anders er nog iets aan heeft. Sympathiek initiatief. Geen idee of het werkt. Op dit ene station lagen er twee boekjes op, in een ander station was het plankje leeg. Weet ook helemaal niet of ze dit in elk station in Barcelona doen, ik heb het maar op twee plekken gezien maar dat zegt natuurlijk niks. Wat ik zo bijzonder vind is dat ze niet gewoon een plankje getimmerd hebben maar er echt over hebben nagedacht. Ze hebben een hele constructie verzonnen en er ook nog eens een speciaal bordje bij ontworpen. Het metrobedrijf is nogal bezig met het milieu, maar ik lees op hun website niks over dit initiatief en ik kan er ook nergens anders iets over terugvinden.  Misschien is het nieuws er al af of vinden ze het gewoon niet zo bijzonder.

In de Airport Library laten mensen ook geregeld boeken achter: die zetten we op een speciaal plankje. Maar daar wordt zelden iets van meegenomen, de meeste boeken verdwijnen na een paar maanden in de oud papierbak. Het moet ook wel heel toevallig zijn als je op zo’n plek een boek tegenkomt dat bij je interesse aansluit. Daarom heb je in een bibliotheek met je collectie ook een bepaald volume nodig om een breed publiek te kunnen bedienen. Want iedereen heeft een andere smaak.

Maar dit blijft een sympathiek initiatief.

get_footer() ?>