Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

bibliotheek

All of the posts under the "bibliotheek" tag.

Leesbevordering lokaal, ook op het vliegveld

vliegveld stratfordIn de categorie “een beetje vreemd maar wel schattig”: de bibliotheek van Stratford, Canada gaat deze zomer in samenwerking met het plaatselijke vliegveld een leesbevorderingsprogramma opzetten.

Stratford is een stadje in de provincie Ontario, Canada, met ongeveer 30.000 inwoners. Justin Bieber is er opgegroeid. Het vliegveld is een gemeentelijk vliegveld, het is niet zo groot. Het is een internationaal vliegveld maar er kunnen maar vliegtuigjes met maximaal 15 personen landen. Ik stel me een veredeld soort busstation voor.

Dat maakt die leesbevorderingsactiviteiten dan weer een stuk eenvoudiger te begrijpen, ze hebben ook al zo’n samenwerking met de plaatselijke brandweer. De komende 8 weken worden er library based activiteiten georganiseerd met boeken en liedjes en aviation-themed crafts. Bedoeld voor kinderen maar hun ouders zijn ook zeer welkom, na afloop van de activiteit krijgen de kinderen een rondleiding. Het vliegveld hoopt meer mensen binnen te halen en de bibliotheek wil out of the box van de reguliere zomerprogrammering treden. En het lost een logistiek probleempje op: de weg voor de bibliotheek wordt deze zomer verbreed en vanwege die werkzaamheden kan er slecht geparkeerd worden.

Ik weet niet wat ik schattiger vind: die kleine vliegtuigen, dat enthousiasme of die foto hierboven met de directeur van het vliegveld en de dames van de bibliotheek (die rechter dame is van de bibliobus..) Maar ik zal wel bevooroordeeld zijn. Take Off with the Library

 

 

Wolter Kroes in de bibliotheek

Het is vrijdag, het wordt de eerste “warmste dag van het jaar” en Wolter Kroes heeft een nieuwe single uit. Alle reden dus om vrolijk te worden. Zeker omdat het bijbehorende clipje is gefilmd in de bibliotheek van De Hallen in Amsterdam. Alle clichés zitten er in: bibliothecaresse met bril en knot die verstoord kijkt als de jongelui lawaai maken. Maar dat geeft niks want het is een mooi filmpje en een heel gezellig liedje.

Way to go Wolter!

Met dank aan Erna voor de tip.

 

Hoe een kleine bibliotheek dankzij Twitter toch groot kan zijn

Het Twitter account van de Orkney Library heeft ruim 16.300 volgers en dat is knap want op de Orkey eilanden (een groep eilanden in het noorden van Schotland) wonen ongeveer 19.500 mensen. De overgrote meerderheid van die volgers is dan ook geen lid van de bibliotheek maar volgt het account alleen maar omdat het zo grappig is. Nou ja, grappig… Melig, hilarisch, flauw en soms onbegrijpelijk want heel erg Brits. Maar het is in elk geval niet saai en zeker niet voorgeprogrammeerd. Het account wordt beheerd door Senior Library Assistant Stewart Bain, de man in het filmpje hierboven.

Zijn collega’s denken met hem mee en wijzen hem op interessante titels of leuke verhalen, maar Bain is de man die de tweets plaatst. Hij beperkt zich niet tot twitteren over de bibliotheek, hij twittert net zo makkelijk over The VoiceUK of over zijn katten. Maar hij gebruikt Twitter ook om de digitale diensten van de bibliotheek te promoten, superhandig als je in zo’n uitgestrekt gebied woont. Of om door te geven waar de bibliobus vandaag staat. In dit interview op Buzzfeed zegt hij: An average day in the library is being prepared for anyone to come in and ask you any question on any subject. Having a Twitter feed means now people don’t even have to come in to ask us these questions. Hij ziet Twitter dus als het verlengde van de bibliotheek, als een extra gezicht naar buiten toe. Een heel persoonlijk gezicht in dit geval al ken ik het echte gezicht pas sinds dat filmpje. Ze hebben ook een Facebookpagina met 3600 likes, vooral van mensen van de eilanden.

Hij heeft soms hilarische tweets over hele oude boektitels, ze hanteren daar duidelijk geen afschrijftermijn van tien jaar. Of hij maakt een mooie verwijzing naar de actualiteit, via de collectie. Het knappe is dat het soms flauw is maar altijd wel een duidelijke literaire connectie heeft of een link met de bibliotheek. Hij gebruikt Twitter niet alleen om contact te maken met leden van de bibliotheek, maar ook met schrijvers en acteurs die naar het eiland komen, als voorpret.

Het geluid van het filmpje is niet altijd even goed en Bain heeft een (niet eens zo heel vet) Schots accent, mocht je hem niet goed kunnen verstaan is het Buzzfeed interview een aanrader. En anders zijn hier nog twee interessante stukken over de Orkney Library en hun succes op Twitter. De @Orkneylibrary wordt vaak gebruikt als best practice en dat lijkt me geheel terecht. Ik vind het prachtig.

Waarom de Bieb++ er niet kwam

Joost heeft deze film al op zijn blog staan en ik heb er al eens over getwitterd, maar omdat ik merk dat heel veel mensen de film nog niet gezien hebben deel ik hem hier ook nog maar eens. Het is een film over waarom de nieuwbouwplannen van de bibliotheek Utrecht uiteindelijk toch niet door zijn gegaan.

Deze documentaire is gemaakt in opdracht van de gemeente Utrecht, als evaluatie van de besluitvorming rondom de nieuwe bibliotheek. Die besluitvorming was vrij dramatisch, zo blijkt. De film duurt ruim 36 minuten, maar die vliegen voorbij dus neem vooral de tijd om hem te bekijken. Want het is een ontluisterende documentaire. Alle spelers in het proces komen aan het woord en je voelt aan alles hoe moeizaam het gegaan is. Zie de verbijstering in de ogen van de architect die, staande op de plek waar de bieb zou komen, nog steeds niet echt kan geloven dat het niet doorgaat. De film ondermijnde mijn vertrouwen in de politiek nogal, ik kon me niet voorstellen dat zo’n proces zo onvoorstelbaar knullig eindigt. Ik kon niet nalaten te bedenken dat hier toch echt een snuifje Frank Underwood gewenst was (democracy is so overrated).

Over de soap die hieraan vooraf ging heb ik de afgelopen jaren al vaker geschreven. Jammer dat de nieuwbouw nu definitief van de baan is. Ik hoop dat het plan om naar het postkantoor op de Neude te verhuizen alsnog wordt uitgevoerd. Lijkt me een prachtig plekje.

De wederopstanding van de bibliotheekopleiding. Een pleidooi

steve jobs en bill gates

Afgelopen zomer was het dertig jaar geleden dat ik mijn diploma als Jeugdbibliothecaris kreeg. Ja, reken maar even uit hoe oud ik ben. Hou er wel rekening mee dat ik nog heel jong was toen ik aan de opleiding begon. Echt héél erg jong….

Tegelijk met mij studeerden er nog zeker 40 jeugdbibliothecaressen af aan de Bibliotheek en Documentatieacademie in Tilburg. Daarnaast kregen een stuk of 60 studenten een BD of BOB diploma en ik schat zeker 100 mensen een diploma als assistent-bibliothecaris. Alleen al in Tilburg kwamen er dus zo’n 200 nieuwe bibliothecarissen of documentalisten van de opleiding. En toen waren er ook nog soortgelijke opleidingen in Den Haag, Amsterdam, Groningen, Deventer en Sittard. Geen idee om welke aantallen het daar ging maar ik vermoed dat ik niks raars zeg als ik beweer dat er in 1984 ongeveer 1000 nieuwe bibliothecarissen op de arbeidsmarkt kwamen.

Arbeidsmarkt

Die gingen zeker niet allemaal op zoek naar een baan in een bibliotheek of documentatiecentrum, een aantal mensen ging daarna een andere studie doen. Die waren eerder uitgeloot of mochten van hun ouders niet de studie van hun keuze doen. Of die wisten niet wat ze wilden gaan doen, dan was een paar jaar bibliotheekacademie een prima keuze. De basisopleiding duurde maar twee jaar, dus je verloor er niet al te veel tijd mee en de studie was fantastisch voor je algemene ontwikkeling. Maar een groot deel van die duizend mensen ging wel op zoek naar een baan. En vonden die vervolgens maar mondjesmaat. Want 1984 was de tijd van de grote jeugdwerkeloosheid. Jonge mensen vonden in het algemeen al geen werk maar de bibliotheekbranche zat helemaal op slot. Sommige oud-klasgenoten gingen als vrijwilliger werken in speciale bibliotheken in de hoop na verloop van tijd een voet tussen de deur te krijgen, wat soms lukte maar meestal niet. Anderen gaven het na een paar jaar vruchteloos solliciteren op en lieten zich omscholen. Onder druk van het arbeidsbureau vaak tot ICT-er, een nieuwe branche in opkomst.

Het instorten van de opleiding

In de jaren daarna nam het aantal studenten aan de verschillende bibliotheekopleidingen langzaam af. Volgens mij niet eens vanwege de arbeidsmarkt perspectieven, die waren er sowieso niet, maar vooral omdat de opleiding minder zichtbaar werd. Letterlijk omdat vanwege de fusies in het hoger onderwijs de bibliotheekopleidingen opgingen in grotere hbo-instellingen en ondergesneeuwd werden door hun grotere broers maar ook omdat de opleidingen zelf langzamerhand een duidelijke visie op het vak verloren. Althans, zo lijkt het achteraf gezien. Idealisme werd een vies woord (of in elk geval een beladen woord) dus dat sneuvelde als eerste. Ook de algemene vormende vakken verdwenen langzamerhand onder het mom van “je hoeft het niet te weten, als je het maar kunt opzoeken” en in de plaats daarvan kwam de nadruk steeds meer op techniek en informatica te liggen. Er was allengs minder aandacht voor het openbare bibliotheekwerk op de opleiding want die sector had studenten weinig te bieden. Zoals de opleidingsdirecteur twintig jaar geleden zei: “studenten willen geen stage meer lopen in de ob, want daar moeten ze alleen maar rotklusjes doen. Jullie maken het helemaal niet uitdagend genoeg.” In plaats daarvan ging het steeds meer over informatietechnologie en als ik de verhalen moet geloven meer over technologie dan over informatie.

De basis van het vak

Taaie stof en de vraag was wat je daar in de dagelijkse praktijk aan had, terwijl de basis van het vak toch niet veel veranderd is. De omstandigheden zijn alleen veranderd. Wij leerden dat de belangrijkste taken van de bibliothecaris-documentalist waren: “verzamelen, ontsluiten en beschikbaar stellen” van informatie. Toen werd het “selecteren, organiseren en distribueren”. En tegenwoordig noemen we dat cureren, oftewel: “filteren, organiseren, verrijken en delen”. Ok, dat is niet allemaal precies hetzelfde, maar in grote lijnen komt het wel op hetzelfde neer. Vooral in speciale bibliotheken zijn de principes van het werk hetzelfde gebleven: de vorm is veranderd: informatie is gedigitaliseerd. In plaats van iets op te zoeken in een boek of een almanak zoek je het nu digitaal. In plaats van via papieren circulatielijsten deel je informatie via social media, maar het blijft delen van informatie.

Openbare bibliotheken

In openbare bibliotheken is veel meer veranderd: daar is veel gecentraliseerd met name op het gebied van verzamelen, ontsluiten en distribueren. NBDbiblion en Bibliotheek.nl hebben ons veel werk uit handen genomen. En misschien omdat bibliothecarissen veel van die basiszaken niet meer zelf hoeven doen beginnen ze hun eigen vak overbodig te vinden. Dat lijkt me tenminste de enige verklaring voor het feit dat we onze eigen opleiding zo hebben laten verdwijnen. Openbare bibliotheken vragen in vacatureteksten zelden naar een bibliotheekopleiding. We hebben het zelfs liever niet lijkt het. Althans, die paar jonge mensen die van de opleiding afkomen en in een openbare bibliotheek willen werken klagen dat ze moeilijk aan de bak komen.

Bibliothecarissen zijn zeldzaam masochistisch: ze zijn er ontzettend goed in om hun eigen vak af te kraken. Iedereen kan alles beter lijkt het wel. En zeker bibliotheekdirecteuren: veel directeuren vinden dat bibliothecarissen niet (meer) zijn toegerust om in een hedendaagse bibliotheek te werken. Waarbij ze zichzelf dan uiteraard de uitzondering op de regel vinden. Maar lieve mensen, dat hebben we ons zelf aangedaan. We hebben ons vak zelf uitgehold, te beginnen met het rücksichtslos uitvoeren van Stef van Breugels adviezen over functie-innovatie. Het lijkt me hoog tijd voor een tegenbeweging. Voor nieuw elan, voor een wederopstanding van de bibliothecaris en van de bibliotheekopleiding. Niks ten nadele van de GO of de bestaande hbo opleidingen maar de opleiding tot Informatiemanager of Media, Information and Communicatie specialist sluit niet echt aan bij ons werkveld. Ik krijg niet de indruk dat daar veel aandacht wordt besteed aan openbare bibliotheken. Niks onderwijs, leesbevordering, laaggeletterdheid, volksverheffing of mediawijsheid. Zelfs geen retailformule.

Een nieuwe bibliotheekopleiding

We hadden al nooit een academische bibliotheekopleiding en nu die ene leerstoel bibliotheekwetenschap ook nog op de tocht dreigt te staan lijkt het me tijd voor actie. In de aanval zou ik zeggen: red niet alleen de leerstoel bibliotheekwetenschap maar zorg er ook voor dat er een volwaardige bibliotheekopleiding komt voor openbare bibliotheken. Door het verhogen van de pensioenleeftijd hebben we er plotseling twee jaar bijgekregen omdat veel collega’s nu langer zullen moeten doorwerken maar over een paar jaar gaat de grote uitstroom echt beginnen. Al die mensen die 30 jaar geleden die banen bezetten waardoor al die jongeren iets anders gingen doen zullen dan echt vertrekken. En die kun je niet allemaal vervangen door marketeers, historici, literatuurwetenschappers, bedrijfskundigen, pabo-ers en communicatiespecialisten. Daar zullen toch op zijn minst een paar mensen met een bibliotheekachtergrond bij moeten zitten om er voor te zorgen dat de boel bij elkaar blijft.

Overal ter wereld bestaan universitaire bibliotheekopleidingen (alleen in Taiwan al 11, volgens Frank Huysmans) en wij hebben niet eens een volwaardige hbo-opleiding. Toen ik dat een paar geleden uitlegde aan een paar Deense en Amerikaanse bibliotheekstudenten geloofden ze me niet. Daar is het vak onverminderd populair. Het is dus niet zo “dat studenten niet willen”, wij hebben ze gewoon niks te bieden. En ja, ook in Vlaanderen wordt de  postacademische vorming Informatie- en Bibliotheekwetenschap opgeheven maar dat lijkt me des te meer reden om in Nederland weer met een opleiding te starten. Een nieuw credo heb ik al, in plaats van “verzamelen, ontsluiten en beschikbaar stellen” stel ik voor om “inspireren, creëren en participeren” als uitgangspunt te gebruiken. Met dank aan Rob Bruijnzeels. Een opleiding waarin het sociaal-maatschappelijke belang van de openbare bibliotheek het uitgangspunt is. Met een combinatie van vakken op het gebied van educatie, communicatie, bedrijfskunde, psychologie, onderwijskunde en een flinke dosis geschiedenis van het vak. En uiteraard ook content curatie. Ik weet niet of de Rondetafelconferentie over de toekomst van het informatievak van Initiatiefgroep KEI de juiste plek is om zoiets aan te kaarten. Dat lijkt me nou juist over het technische deel van het vak te gaan. Maar daar vergis ik me misschien in. Is het niet een mooie taak voor de VOB, om zich daar sterk voor te maken? Het gaat over het voortbestaan van het vak en daarmee ook om het voortbestaan van de vereniging. Werkgroepje oprichten? Ik stem vóór.

Volgens Twitter zou bovenstaande foto van Steve Jobs en Bill Gates uit 1984 zijn. Het jaar waarin ik mijn diploma kreeg. Maar hij blijkt uit 1985, Jobs en Gates geven hier samen een persconferentie over Microsoft.

Een dichter in de bieb

rodaan lezerAan de vooravond van de week van de alfabetisering wil ik nog even met jullie delen hoe ons vorige Taalcafé verlopen is. Dat vond plaats in juni, al even geleden dus. Voor dat Taalcafé hadden we de dichter Rodaan al Galidi uitgenodigd. Eerlijk gezegd kende ik Al Galidi alleen maar van het gedicht van hem dat lang achter de bar van Perdu heeft gehangen, maar Trudy, onze coördinator van het Taalcoach project en algehele laaggeletterden deskundige wist zeker dat het leuk zou zijn dus ik had er alle vertrouwen in.

En boy, had ze gelijk! Het werd een geweldige avond.  Terwijl de bibliotheek volliep zei Al Galidi tegen me “goh, wat leuk. Het zijn heel veel asielzoeker. Dat had ik niet verwacht. Dan ga ik mijn taal aanpassen, dan ga ik asielzoekers-Nederlands praten.” “Huh? Is dat anders dan?” “Ja. Je merkt het zo wel.” Ik hoorde het verschil niet precies, maar hij zorgde er inderdaad wel voor dat hij begrijpelijk was voor iedereen. Een van de eerste dingen die hij deed was een jongen uit de zaal op het podium halen om een gedicht voor te lezen. Dat zie je op de foto hierboven. Om heel eerlijk te zijn was er niet zo heel veel van te verstaan, van wat hij voorlas, maar hij kreeg een daverend applaus. Omdat de dichter uitlegde dat de jongen hem zo aan zichzelf deed denken. “Ik praatte precies zo, toen ik pas in Nederland was. Ik had precies hetzelfde accent. En dat kan niet, want jij komt uit Afghanistan en ik uit Irak. Maar toch klonk ik zo. Hoe lang ben je in Nederland? Twee maanden? Zo, dan is het heel knap dat je dit kunt voorlezen.” Daarmee was de toon van de avond gezet. Al Galidi vertelde over zijn vlucht uit Irak en over zijn zwerftocht door Nederland; van het ene asielzoekerscentrum naar het andere. Over zijn wil om te schrijven, over zijn literaire prijzen, en over zijn problemen met het inburgeringsexamen, over bureaucratie en regeltjes en over de moeite die hij doet om Nederlander te worden. Dat klinkt heel tragisch, en het is ook een tragisch verhaal, maar hij vertelde het met heel veel humor. En het was geweldig om de helft van de zaal alsmaar heftig te zien knikken en kreten van herkenning te horen slaken. Hij had rake observaties over Nederland en de Nederlanders en goede tips voor de inburgeraars.

Maar het mooie van de avond was dat er niet alleen inburgeraars in de zaal zaten, er was ook een aantal mensen die we nog nooit gezien hadden. Poëzieliefhebbers. Volgens mij was er zelfs een klein poëzieclubje aanwezig. In de pauze kwam een oudere man naar Al Galidi toe die zijn hand schudde en die niet meer los liet. “Ik wil even zeggen dat ik uw brief voor de Koning zo prachtig vond. Ik was er echt ontroerd door en dat gebeurt niet zo snel. Toen ik in de krant las dat u hier zou optreden wilde ik u dat graag persoonlijk vertellen.” En voor de mensen die bij die titel ook meteen aan Tonke Dragt moeten denken: die man bedoelde een artikel dat de dichter had geschreven voor het NRC.

Op de Facebook pagina van onze bibliotheek zie je meer foto’s van het optreden, daar zie je onder andere een jongetje van een jaar of 10 dat ook op het podium een gedicht staat voor te lezen. Vlekkeloos. Iedereen die op het podium werd geroepen kreeg een dichtbundel mee, als dank. In de pauze zat de jongen samen met een ander jongetje (dat ook een boek had gekregen) driftig te bladeren in de dichtbundel: “kijk, deze is ook mooi!”  Zo krijg je kinderen wel enthousiast voor poëzie…

De boekhandel had er van te voren niet zo veel vertrouwen in, die bracht een doosje met zo’n 25 exemplaren van de drie verschillende titels die ze nog te pakken konden krijgen en daar lieten ze het bij. Ze verwachtten er duidelijk niet al te veel van. Aan het einde van de avond was de doos leeg. En de rugzak van de dichter ook: hij gaf alle inburgeraars die hij sprak een boekje cadeau. En alle Nederlanders kregen een boekje voor de halve prijs, op voorwaarde dat ze iets nuttigs zouden doen voor een vluchteling.

Terwijl ik na afloop van zijn optreden de dichter naar het station bracht gaf hij toe dat het commercieel niet zo heel handig was, dat gratis of voor half geld weggeven. “Maar dat vind ik gewoon leuk. Daar word ik nou blij van.” En ik ook. Volgend jaar komtie weer. Dat heeft hij althans beloofd aan de volle zaal. En dan komt iedereen weer. Want hij heeft er een hoop fans bijgekregen in de Bollenstreek.

Als de bibliotheek er toe kan doen

ferguson

Iedereen die nog steeds denkt dat de bibliotheek alleen maar boeken uit moeten lenen wijs ik graag op de rol die de bibliotheek in Ferguson deze week op zich heeft genomen. Voor degenen die de berichten op Twitter en het blog van David Lankes over Ferguson gemist hebben vat ik het hierbij even samen: toen de rellen begonnen probeerde de bibliotheek een rustige plek te zijn, een place for Community amidst the chaos. Ze herinnerden mensen er aan dat ze welkom waren in de bibliotheek en riepen op om rustig te blijven.

Afgelopen maandag zouden ook in de Verenigde Staten de scholen weer opengaan, na de zomervakantie. Maar uit veiligheidsoverwegingen werd besloten om de scholen in Ferguson deze week nog dicht te houden. Een leerkracht wilde dat niet op zich laten zitten en kwam op zoek naar een plek voor zijn leerlingen bij de bibliotheekdirecteur terecht. Die gaf hem de sleutel van de vergaderzaal van de bibliotheek en vanaf afgelopen dinsdag wordt er les gegeven in de bibliotheek. Door leerkrachten die ook niet naar school kunnen en door vrijwilligers. Vrijwillige onderwijzers (via de organisatie Teach for America) en vrijwilligers die zijn komen binnenlopen. Met de jongste kinderen wordt geknutseld, lagere schoolkinderen krijgen les en middelbare scholieren krijgen hulp van vrijwilligers bij het schrijven van werkstukken of krijgen advies over hun schoolloopbaan. In dit youtube filmpje wordt uitgelegd hoe ze het precies doen. Zo te zien puilt de bibliotheek uit. Meer dan 150 kinderen waren er gisteren aan het werk, met 60 vrijwilligers. Er wordt geknutseld, voorgelezen en echt les gegeven. Als de bibliotheek vol zit wijken ze uit naar de nabijgelegen kerk, de coördinatie wordt vanuit de bibliotheek gedaan. Kinderen krijgen een lunch die gesponsord wordt door bedrijven uit de buurt. Mooie actie. Dan beteken je iets voor de gemeenschap.

Als je de Facebook pagina en het Twitter account van de bibliotheek bekijkt is het een hele gewone bibliotheek:  tot voor kort ging het vooral over het voorleesuurtje dat volgende week weer zou gaan beginnen. Over de rellen van vorige week is niks te lezen in hun social media, zo te zien zijn ze zelfs een dag dicht geweest. Maar toen hen om hulp werd gevraagd reageerden ze snel en boden ze hun gebouw aan. En zo te zien is vanaf dat moment de boel vanzelf gaan lopen. Ze hadden natuurlijk ook kunnen beginnen over het verhuurbeleid van de bibliotheek, over geld, over verantwoordelijkheden en over dat de bibliotheek geen school is. Of over dat ze geen partij willen kiezen en dat ze neutraal willen blijven, over gemeentepolitiek. Maar dat hebben ze niet gedaan: er kwam een vraag uit de gemeenschap en die vraag sloot aan bij de functie van de bibliotheek dus daar zijn ze op in gegaan. De bibliotheek is nog steeds neutraal in deze rellen, ze hebben partij gekozen voor de kinderen. Die dreigden de dupe te worden omdat ze niet naar school konden en die brengen hun tijd nu op een zinnige manier door. Lijkt me een prima keuze. Vanuit het hele land krijgt de bibliotheek nu hulp aangeboden: van vrijwilligers maar ook van andere bibliotheken en van mensen die geld of materiaal willen doneren. Mooi, hoe de bibliotheek het verschil kan maken. In elk geval voor deze kinderen in Ferguson.  

Overigens kan ik dit artikel van Arjen van Veelen van harte aanbevelen. Een artikel over St Louis en Ferguson, geschreven een paar dagen voordat de rellen uitbraken. Geeft een mooi beeld van hoe ingewikkeld de situatie is. Met daarna een vervolg over de situatie in de stad na de rellen.

Hergebruik in de metro

bookswap barcelon

bookswap barcelonaAfgelopen week was ik in Barcelona. Leuke stad, leuk tripje gehad. Ze doen daar in de metro ook aan het scheiden van afval, zoals je hier links kunt zien: er staan verschillende bakken waarin plastic, papier en ander afval verzameld wordt. Op sommige plekken hangt er boven de papierbak een plankje. Nou is mijn Catalaans niet zo heel goed, maar volgens mij staat er op het bordje boven die plank “hergebruik je boeken en tijdschriften”. Met andere woorden: gooi ze niet in de papierbak maar leg ze op dit plankje zodat iemand anders er nog iets aan heeft. Sympathiek initiatief. Geen idee of het werkt. Op dit ene station lagen er twee boekjes op, in een ander station was het plankje leeg. Weet ook helemaal niet of ze dit in elk station in Barcelona doen, ik heb het maar op twee plekken gezien maar dat zegt natuurlijk niks. Wat ik zo bijzonder vind is dat ze niet gewoon een plankje getimmerd hebben maar er echt over hebben nagedacht. Ze hebben een hele constructie verzonnen en er ook nog eens een speciaal bordje bij ontworpen. Het metrobedrijf is nogal bezig met het milieu, maar ik lees op hun website niks over dit initiatief en ik kan er ook nergens anders iets over terugvinden.  Misschien is het nieuws er al af of vinden ze het gewoon niet zo bijzonder.

In de Airport Library laten mensen ook geregeld boeken achter: die zetten we op een speciaal plankje. Maar daar wordt zelden iets van meegenomen, de meeste boeken verdwijnen na een paar maanden in de oud papierbak. Het moet ook wel heel toevallig zijn als je op zo’n plek een boek tegenkomt dat bij je interesse aansluit. Daarom heb je in een bibliotheek met je collectie ook een bepaald volume nodig om een breed publiek te kunnen bedienen. Want iedereen heeft een andere smaak.

Maar dit blijft een sympathiek initiatief.

Het einde van de Airport Library

schiphol Inderdaad, de Airport Library gaat dicht. We weten al ruim een jaar dat we deze zomer zouden moeten gaan verkassen want Schiphol gaat “onze” boulevard verbouwen en daarom moesten we tijdelijk even weg. Na de verbouwing zouden we op ongeveer dezelfde plek, in een nieuwe bibliotheek terugkomen. Schiphol is erg enthousiast over de Airport Library en wil ons graag houden, er was zelfs al sprake van uitbreiding: wellicht zou er ook een bibliotheek in het Schengen gebied komen, zodat we ons ook op de reizigers binnen Europa (lees: “de Nederlanders”) zouden kunnen gaan richten. Of zouden we niet op meerdere plekken bibliotheken kunnen maken? Op elke pier een of zo? Woeste plannen genoeg. Maar die gaan nu dus allemaal niet door.

 Het nieuws is nog niet officieel, maar nu het al een week op de site van het Bibliotheekblad staat en er vandaag op Twitter rumoer over ontstond schrijf ik er toch maar een stukje over. En dat begint met een disclaimer: want wat ik nu ga vertellen is allemaal uit de tweede hand. Ik ben tegenwoordig alleen nog maar de uitvoerder van de Airport Library, ik zit niet aan tafel met “de grote jongens” als er beslissingen worden genomen. Dus misschien heb ik iets verkeerd begrepen of trek ik verkeerde conclusies. Dat hoop ik eigenlijk, want ik kan nog steeds niet geloven dat de Airport Library op zo’n lullige wijze de nek wordt omgedraaid.

De Airport Library stopt namelijk niet omdat er geen geld voor is. Het Ministerie van OCW, de grote sponsor van de Airport Library, heeft namelijk aangegeven dat er over een voortzetting van de financiering best te praten viel. In iets bescheidener mate wellicht, maar zo’n succesvol project willen ze daar best ondersteunen. En ook NBD Biblion en de OBA hebben vooralsnog hun financiële bijdrage niet ingetrokken. De reden waarom de Airport Library stopt is omdat er geen landelijk partij is die er de verantwoordelijkheid voor wil nemen. ProBiblio is een provinciale organisatie die steeds meer moeite heeft om aan de provincies Noord- en Zuid-Holland (hun subsidiënten) uit te leggen waarom zij verantwoordelijk zijn voor een project namens “het land”. Dus ProBiblio wil (of moet?) het opdrachtgeverschap voor de Airport Library overdragen naar een landelijke partij. De keuze daarin is niet zo heel groot, dus dat werden de VOB en het SIOB. Die hebben allebei geweigerd, de laatste met als argument dat ze het te druk hebben met de fusie met de KB. De KB stond, als partner in de Airport Library, in eerste instantie redelijk positief tegenover het opdrachtgeverschap  maar na overleg met het SIOB zijn ze van gedachten veranderd.

Samengevat: er is geld voor de uitvoering, er is een locatie want Schiphol wil ons graag houden en ProBiblio wil de uitvoering best blijven doen, wel zo praktisch als je op fietsafstand van Schiphol ligt. Het enige dat ProBiblio wil overdragen is de verantwoordelijkheid. Dat is een kwestie van een briefje. Of een handtekening. Of misschien een extra postbusnummer. Maar er is dus op landelijk niveau niemand die die moeite wil doen. Het andere officiële argument (naast “we zijn te druk”) is dat de Airport Library niet in het belang is van de Nederlandse openbare bibliotheken. Dat argument getuigt van zo’n ongelofelijke kortzichtigheid dat ik niet kan geloven dat ze dat zelf serieus nemen. Dus ik kan alleen maar raden naar de redenen om dit project te torpederen. Misschien speelt het “not invented by me syndroom” een rol: wij hebben het niet verzonnen, dus kan het niks zijn. Zou me niks verbazen. Maar misschien zijn er wel heel andere redenen waarom dit schip tot zinken wordt gebracht. Heel welbewust wordt torpedeerd dus, want er is op landelijk niveau niemand die een hand heeft uitgestoken, of zelfs maar aangeboden heeft om mee te denken over een oplossing.

Omdat Schiphol toch heel graag een bibliotheekvoorziening wil hebben op de luchthaven zijn ze driftig op zoek naar een mogelijk alternatief. Ze moeten wel: want de openbare bibliotheeksector laat het afweten. En waarom wil Schiphol zo graag een bibliotheek? Niet alleen omdat het zo leuk is, maar ook omdat het supergoeie reclame is. De afgelopen vier maanden alleen al zijn we als voorbeeld gesteld op Buzzfeed en in de New York Times. Als voorbeeld van mooie dienstverlening en innovatief bibliotheekwerk. Maar ja, daar hebben we in Nederland niks aan… (werkelijk!)

Inmiddels is de planning van de verbouwing aangepast: waar we eerst begin juni zouden moeten vertrekken is dat nu begin september. Nog een paar maanden uitstel dus. Nog een paar extra maanden om met een goed plan te komen om als sector ons gezicht te redden….

Naschrift 28 april ’14: in het oorspronkelijke blog stond bij de landelijke partijen die de Airport Library niet willen overnemen ook BNL vermeld. Deze vermelding is verwijderd omdat gebleken is dat met BNL hierover geen contact is geweest.

Hoe ruikt bibliotheek?

kaars2Dit is niet zomaar een kaars, maar een handgemaakte. Het glas waar de kaars in zit is mondgeblazen en je krijgt er een witte presentation box bij. En hij ruikt dus naar bibliotheek. Dat wil zeggen, hij ruikt naar Peach and Plum, interspersed with Violet, Leather and Vanilla – the result is a wonderfully rich scent, reminiscent of ancient wood-paneled libraries. De kaars is te koop via Net-A-PorterThe world’s premier online luxury fashion destination.

Andere kaarsen in deze serie hebben namen als Apocalyptic en Carrousel, ik vraag me af hoe die dan ruiken. Al kan ik me bij de geuren Cotton Poplin en Fleur Fantôme weer wel iets voorstellen. Waarschijnlijk moeten we de naam Bibliothèque niet al te serieus nemen en hebben ze gewoon een paar namen gekozen waar mensen een duidelijke associatie bij hebben. Dus laten we het maar als een compliment beschouwen, die naam. Anders dan bij het parfum van Karl Lagerfeld, waar de geur van een boek het uitgangspunt was.

Je moet er trouwens wel wat voor over hebben, voor die unieke kaars: hij kost 55 euro. Bij Ikea koop je een kaars van dezelfde grootte voor 1,99. Maar ja, die ruikt niet naar bibliotheek maar naar kalmerende spa. Klinkt toch een stuk minder…

get_footer() ?>