Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

bibliothecarissen

All of the posts under the "bibliothecarissen" tag.

Het Nationale Bibliotheekcongres

biebcongres knipOm maar met de deur in huis te vallen: het was een leuk congres, dat Nationale Bibliotheekcongres. Goed verzorgd, fantastische locatie, mooi programma en veel leuke mensen. Eerlijk gezegd had ik van te voren een beetje mijn bedenkingen bij de opzet: wordt dat niet erg rommelig met al die losse sessies zonder duidelijke lijn? Van de communicatie vooraf werd ik niet heel veel wijzer, maar het kan ook aan mijn allergie voor open deuren en mooipraterij liggen. Wordt het niet zo’n halleluja-wat-zijn-we-toch-geweldig-en-wat-vinden-we-elkaar-toch-aardig dag? Maar dat viel gelukkig erg mee.

Om te beginnen was die locatie natuurlijk geweldig. Niet alleen omdat de Beurs van Berlage zo centraal ligt en goed bereikbaar is maar ook omdat het een prachtig gebouw is, heel sfeervol en heel bijzonder. En het was extra leuk dat SIOB-voorzitter Valerie Frissen in haar welkomswoord de link legde tussen de egalitaire bedoelingen van architect Berlage en de opdracht van de openbare bibliotheken. Het plenaire programma in de ochtend was verfrissend, in die zin dat ik er in elk geval vrolijk van werd. De dagvoorzitter begon met de branche een compliment te geven “wat zijn jullie al innovatief” en dat positieve gevoel bleef de hele ochtend terug komen. Geen sprekers op het podium die al die suffe bibliothecarissen wel eens uit zouden leggen hoe ze met hun tijd moesten meegaan maar vriendelijke verhalen waar ik me in elk geval wel in herkende. Een hoogleraar Creatief Ondernemerschap die uitlegde dat ondernemerschap niet gaat over geld verdienen en businessmodellen maar over “kansen zien, kansen evalueren en kansen grijpen”. En die zegt dat we moeten durven experimenteren en vooral buiten de lijntjes moeten kleuren. (nee, niks nieuws, maar altijd goed om weer eens van een expert te horen) Marleen Stikker van de Waag zei op de vraag naar het verschil tussen een FabLab en een Makerspace “ach, dat is maar een naam. Het gaat om de vraag: “kunnen wij de wereld om ons heen begrijpen?” Hoe maken we mensen weerbaar zodat ze kunnen meedoen in de samenleving. En of je dat digitaal analfabetisme noemt of Makerspace, dat maakt niet uit.”

Er was een mooie toespraak van Minister Bussemakers en een lief verhaal van Brian Gambles van de bibliotheek van Birmingham. En foei die twee bibliotheekdirecteuren in de rij voor me die pas enthousiast over zijn verhaal werden toen hij zei dat ze van plan waren om volgend jaar 2500 activiteiten te organiseren, gemiddeld 10 per dag. Als afsluiting kwam Ruben Nicolai een sprookje voorlezen, dat eindigde met een prinses. Op dat punt nam Prinses Laurentien het over met een vurig pleidooi voor de bestrijding van laaggeletterdheid. Ze prees de bibliotheekbranche en ze had een idee voor een nieuwe exportproduct voor: bibliotheekmanagement. Want daar zijn we zo goed in. “Want wij hebben het niet over klanten maar over gasten.” I Wish! Maar ik vind het een prima idee van de prinses, om het voortaan over gasten te hebben in plaats over klanten.

Van de sessies in het middagprogramma heb ik er maar een paar gezien: ik heb vooral heel veel bijgepraat met oude bekenden en nieuwe mensen ontmoet in de wandelgangen en op het inspiratieplein. Ik was o.a. bij een interview met oud-collega Nico Dijkshoorn, ben zelfs met hem op de foto geweest. En natuurlijk was ik bij de presentatie van de Superbibliothecarissen. Daar was heel erg veel belangstelling voor, te veel voor het kleine kamertje waar we in zaten. Maar daar hoor je mij niet over klagen en ook niet over de bloedhitte daar want volgens mij heeft Karen weer een flink aantal mensen enthousiast gemaakt voor de superbibliothecarissen. Het literaire diner daarna was leuk maar de afterparty ging een beetje uit als een nachtkaars. Niks feest of sambaballen maar nog gezellig napraten in het café.

En ja, er waren verbeterpunten: de klimaatbeheersing bijvoorbeeld. En dat programma was inderdaad heel erg onoverzichtelijk en veel te veel. En de muziek tijdens de borrel en de afterparty was veel te hard. Echt veel te hard. En de akoestiek tijdens het diner was abominabel. Maar toch was het al met al een geslaagd congres. En een mooi afscheid van SIOB en BNL. Ik kijk nu al uit naar het congres van de KB. Volgend jaar december meteen maar?

De Superbibliothecarissen op het #biebcongres

profiel superbibliothecarissen

Het is een overvol programma, van het Nationale Bibliotheekcongres aanstaande woensdag. Een beetje onoverzichtelijk ook. Voor degenen die nog niet precies weten wat ze woensdag gaan doen heb ik een fijne tip (voor degenen die dat wel weten trouwens ook): De ‘superbibliothecaris’ breekt door! van 16.45 tot 17.15 uur in de Roland Holst Kamer.

Waarom? Ik citeer even het programmaboekje: In de wereld van ‘het Nieuwe Lezen’ is een glansrol weggelegd voor… de superbibliothecarissen. Zelfverzekerd, multimediaal en met een persoonlijke aanpak verbinden ze mensen en media op de zinderende Bibliotheekvloer. De superbibliothecaris is een bron van kennis, met voelsprieten voor verbinding met de wensen van de klanten van de Bibliotheek. Maar waar vind je die superbibliothecaris? Simpel: elke Bibliotheek heeft ze in huis. Deskundige bibliothecarissen kunnen namelijk zelf invulling en voeding geven aan het nieuwe leesgedrag van toekomstig publiek. Bibliotheken moeten zich alleen nog bewust worden van wat ze in huis hebben – en wat ze tekort komen – en op die manier sterker worden.

Klinkt dat vaag? Dat kan, maar concreter kunnen we het niet maken. Ik zeg ‘we’, want ik hoor er zelf ook bij. Via Het Nieuwe Lezen ben ik er in verzeild geraakt, ik heb er ook wel eens over geschreven. Bovenstaand plaatje is het profiel dat Karen Bertrams (OpperSuperbibliothecaris) van me heeft gemaakt. Dat is de eerste stap in het superbibliothecarissenschap: in kaart brengen waar je kennis en expertise zit. Je wordt gedwongen om na te denken over je leesgedrag en je mediaconsumptie en het is heel verfrissend om te kijken wat voor conclusie iemand anders daar uit trekt. En het is ook heel verrassend om daar met je collega’s over te praten. Wat mij betreft gaat het Superbibliothecarissen project over bewustwording en over groeiend zelfvertrouwen. Dat klinkt allemaal misschien nog steeds vaag. Of in elk geval niet erg praktisch. Maar kom nou maar gewoon luisteren woensdag. De laatste sessie voordat de borrel begint.

“Think like a librarian. It may save your life”

Ja, ja, dit is ordinair reclame. Voor een Amerikaanse tv-serie, een vervolg op de Librarian films met Noah Wyle. Waarvan het maar de vraag is of wij die hier ooit zullen zien. Maar het is wel hele leuke reclame, dus ik deel hem hier graag. Ik kan hier erg om lachen, om dit soort filmpjes. De serie gaat aanstaande zondag in première. In een van de trailers is te zien dat Noah Wyle wordt opgevolgd door een groep bibliothecarissen, ieder met hun eigen specialisme. De bibliothecaris hierboven is een kunsthistoricus, dat is waarschijnlijk de reden dat ik hem zo leuk vind, omdat ik me zo in hem herken 😉

 An ancient organization has vowed to defend us from unspeakable evil, dat lijkt me een prima slogan. Of anders Think like a librarian. It may save your life.

‘All About the Books’ ; zingende bibliothecarissen

Filmpjes van zingende, rappende of dansende bibliothecarissen zijn meestal niet zo’n succes. Tenminste: die bibliothecarissen en hun collega’s zullen het vast prachtig vinden, maar ik vind ze meestal tenenkrommend. Vooral onze Amerikaanse collega’s zijn er gek op: bibliotheekversies van Lady Gaga of Pharrell Williams. Je kunt zien dat ze reuze lol hebben gehad bij het maken van het filmpje maar hou dat vooral voor jezelf zou ik zeggen. Van mij hoeft het niet. Behalve het laatste filmpje van de Nashville Public library dan. Die maakten hun eigen versie van Meghan Trainor’s All about that bass , de hit van deze zomer. Het mooie van de versie uit Nashville is dat ze niet het bubbelgum clipje van Trainor gecoverd hebben, maar de versie van Jimmy Fallon. Die heeft samen met Trainor en een aantal leden van The Roots, de band uit zijn tv-show, een akoestische versie van het nummer opgenomen waarin ze zichzelf begeleiden op kindermuziekinstrumenten. Ik vind deze versie veel leuker dan het origineel, word er elke keer weer vrolijk van.  

Van deze versie van het liedje hebben ze in Nashville hun eigen versie gemaakt: All about the books, no trouble. Voor de lol, maar ook met een doel: ze willen laten zien hoe handig een Library Card is. Ze willen er meer leden mee werven want  Currently, just 48% of Davidson County residents have a library card and we want to grow that number to 70%! That means 195,000 new people, so we need all the help we can get! Ze hebben een eigen tekst geschreven: Every book in here is perfect, from the bottom to the top en waar Trainor booties, booties zingt hebben zij het over movies, movies, books and movies. Ik vind het erg geestig, het filmpje is goed gemaakt, ze hebben dezelfde choreografie als Fallon en wat belangrijker is: ze kunnen zingen!

Over het liedje van Trainor is overigens discussie ontstaan omdat het dunne meisjes zou beledigen, of in elk geval een verkeerd zelfbeeld zou promoten. Het liedje is ontzettend veel gecoverd en er zijn talloos veel parodieën op gemaakt. Een van de leukere versies is die van Avi Kaplanmet zijn bas en die a capella begeleiding. En met die stapels hamburgers en slappe frietjes. 

Bibliotheek kitsch

pinterest4 pinterest1

Op Pinterest volg ik een paar mensen die covers van oude, vaak Amerikaanse, pulpboekjes pinnen. Van die boekjes die ik vroeger nog wel eens bij een tante op zolder vond met de meest geweldige, ontzettend seksistische, plaatjes op het omslag. Misschien dat ik  daarom niet meteen door had dat er opeens wel hele bijzondere boekomslagen gepind werden. Met titels die wel heel direct verwezen naar de dagelijkse bibliotheekpraktijk, zoals je er hier een paar ziet. Ze worden allemaal gepind onder de noemer Professional Library Literature en blijken bij nader onderzoek allemaal afkomstig te zijn uit dit boekje met die titel. Het hoe en waarom van de verzameling is me niet helemaal duidelijk, maar ik krijg de indruk dat Amerikaanse bibliothecarissen dit soort dingen in elkaar knutselen tijdens congressen en conferenties, waarschijnlijk als de meligheid toeslaat of om de aandacht erbij te houden. Onder de noemer “vakliteratuur die eigenlijk zou moeten bestaan”. En iemand heeft de moeite genomen om al die plaatjes nou eens bij elkaar in een boekje te zetten. Vorig jaar heeft iemand (anders?) al een verzameling op Slideshare gezet, maar die zijn kwalitatief een stuk slechter. Ze doen het trouwens  niet alleen met boekcovers maar ook met andere plaatjes, die ze van bijdehante teksten voorzien.  

Ik vind het prachtig.

En nog even mijn favoriet: pinterest3

Ik wil ook een Nationale Bibliotheek Week

Gosling National Library weekDeze week is het National Library Week in de Verenigde Staten. Een initiatief van de American Library Association die dit al sinds 1958 organiseert. It is a time to celebrate the contributions of our nation’s libraries and librarians and to promote library use and support. All types of libraries — school, public, academic and special — participate. 

De ALA bedenkt een thema, zorgt voor een aansprekende ambassadeur en voor promotiemateriaal. Het thema is dit jaar Lives change @ your library en de ambassadeur is schrijfster Judy Blume, die ik alleen kende van haar Young Adult boeken uit mijn jeugd maar die zich tegenwoordig ook stellig uitspreekt tegen censuur. Binnen de National Library Week zijn er verschillende themadagen: National Library Workers Day, National Bookmobile Day en Celebrate Teen Literature Day. Overal in het land worden activiteiten georganiseerd en er is de hele week veel media aandacht voor bibliotheken.

En dat wil ik ook wel. Ik wil ook een Nationale Bibliotheek Week. Of een Nationale Bibliotheek Dag. En ja, we worden al dood gegooid met al die verschillende dagen: de dag van het brood, van de zorg, van het schaap en van het levenslied. Maar toch denk ik dat het een goed idee is om eens op een positieve manier de publiciteit te zoeken. En dan niet op dat verongelijkte Calimero toontje van “we zijn heus wel belangrijk hoor”. Maar naar analogie van de Amerikanen: laten we vieren dat we er zijn. Laten we positieve aandacht vragen voor ons vak, voor de bijdrage die we leveren aan de samenleving en voor het plezier dat onze bezoekers hebben.

Dan wil ik bibliotheken in het Journaal zien en bij Hart van Nederland, bibliothecarissen aan tafel bij Umberto Tan, een clubje middelbare scholieren die bij Matthijs van Nieuwkerk vertellen over hun favoriete boek, onder aanvoering van Joost Zwagerman en een groot interview in de Linda met een van de drie beste bibliothecarissen van Nederland. Of misschien met alledrie. Inclusief sexy fotoreportage. Dan nodigen we de voltallige gemeenteraad uit om die dag in de bieb te komen openen met een Nationale Bibliotheekdag Ontbijt. Dan lezen alle prinsessen van Oranje voor in hun lokale bibliotheekfiliaal en komen schoolkinderen tekeningen brengen om de bibliotheek mee te versieren. Geweldige actie lijkt me dat. Ik zie het helemaal voor me. Heb er nu al zin in.

Een vliegende mus

birds2Vorige week hebben we een oom begraven. Tijdens de herdenking in het crematorium werd gememoreerd dat een van zijn favoriete uitdrukkingen was: “een vliegende mus vangt meer dan een zittende mus”.  Mijn moeder gebruikt een variatie daarop: “een vliegende mus vangt altijd iets’. Ik heb eerlijk gezegd altijd gedacht dat ze die uitdrukking zelf verzonnen had, maar het blijkt dus een heus spreekwoord te zijn.

Mooie uitdrukkingen vind ik het, omdat ze zo beeldend zijn. Mijn moeder gebruikt de hare standaard als ze weer eens thuis komt met armen vol bloemen die ze “gekregen” heeft van haar broer, de hovenier. Of  met een leuk vaasje dat ze gevonden heeft bij het helpen met opruimen van de kelder/zolder/berging van een van de vele clubjes waar ze lid van is. Altijd bezig, altijd in beweging en vaak niet met lege handen thuiskomen.

Dat beeld van steeds in beweging zijn probeer ik nu al een paar dagen te koppelen aan het begrip agile librarian. Want een lenige bibliothecaris willen we allemaal wel zijn. Of bijna allemaal. Maar hoe doe je dat, behendig zijn? Waar begin je? En hoe maak je duidelijk aan je medewerkers of collega’s wat het betekent om agile te zijn? Zeker als die al heel erg lang hetzelfde werk doen en een beetje terugschrikken van iets nieuws? Dit lijkt me een mooi beeld om mee te beginnen: wees een vliegende mus. Stel je open. Ga op pad en kijk wat je onderweg tegenkomt. En wie je tegenkomt. En wat voor kansen er liggen in je eigen omgeving.

Gaan we niet een beetje dood van binnen? vroegen Jeroen en Joost zich vorig jaar af. Ze lanceerden op Open Bibliotheek een verregaand voorstel om nieuw bloed in de branche een kans te geven. Hun voorstel heeft het niet gehaald, maar het zorgde wel voor een flinke discussie over de toekomst van het vak op het platform. Nuttig. Het blijft lastig om handen en voeten te geven aan zo’n discussie, maar het beeld van de vliegende mus werkt wat mij betreft. Ik ga hem in het nieuwe jaar introduceren op mijn werk, eens kijken of hij ook aanslaat buiten mijn familie.

Nederlandse bibliothecarissen in de film?

In januari schreef ik over de site Reel librarians, daar worden films besproken waar een bibliothecaris of (in mindere mate) een bibliotheek in voorkomt. Vanwege de internationale aandacht die de site de laatste tijd krijgt denkt de Real Librarian nu na over een internationale versie.

Toen ik dat las nam ik me onmiddellijk voor om een Nederlandse duit in het zakje te doen maar ik kon geen enkele film bedenken met een bibliothecaris er in. Ook de expert op het gebied van de Nederlandse film, René van Dam, kon me niet verder helpen. Komt er echt in geen enkele Nederlandse film een bibliothecaris voor? Zijn we dan echt zo onzichtbaar? De Real librarian windt zich vaak op over het feit dat bibliothecarissen in films vaak als stereotype worden afgebeeld: saai en verlegen, maar dat is altijd nog beter dan onzichtbaar.

Ik kan het me eigenlijk niet voorstellen. Heeft iemand een suggestie? Hoeft niet eens een hoofdrol te zijn, een bijrolletje mag ook. En zit er in geen enkele Nederlandse film een scene die zich in een bibliotheek afspeelt? Ik hoor het graag….

Oh ja, dat filmpje is natuurlijk mijn favoriete bibliotheekfilmfragment: het begin van Ghostbusters.

Getatoeëerde bibliothecarissen

De Rhode Island Library Association (RILA) heeft een kalender gemaakt met daarin 12 getatoeëerde bibliothecarissen uit de regio. Het doel van die kalender vind ik nogal vaag, iets met bewustwording en het doorbreken van vooroordelen. Maar Amerikanen kunnen de dingen altijd prachtig verwoorden: Libraries are unique as they simultaneously foster the preservation of histories and traditions, while fighting censorship and fostering cutting-edge learning environments. Likewise, tattoos can also represent the preservation of history and resistance of the norm.

Ik vond het een origineel idee, maar zo origineel blijkt het helemaal niet te zijn, in 2009 verscheen al Tattooed Ladies of TLA, een kalender vol Texaanse, getatoeëerde bibliothecaresses. En vorig jaar heeft een stel jeugdbibliothecarissen uit Massachusetts een kalender gemaakt, in het filmpje hierboven zie je de inzendingen van Juli en Augustus. Blijkbaar hebben we een groot aantal getatoeëerde collega’s in de Verenigde Staten, inclusief getatoeëerde archivarissen.

tatooDe tatoeages van de bibliothecarissen op de kalenders zijn niet specifiek des bibliotheeks, anders dan die in het project Brand yourself a Librarian. Ze zijn ook niet persé literair, dat zijn bibliothecarissen immers ook niet altijd. Ik vind het zelf overigens wel heel fascinerend, die literaire tatoeages, er zijn hele verzamelingen van te vinden op internet en er is zelfs een boek over verschenen. Zelf heb ik nooit enige behoefte gevoeld om een tatoeage te laten zetten, al heb ik bij het project waarbij Henk Schiffmacher probeerde om het hele Wilhelmus woord voor woord te tatoeëren wel even getwijfeld.

Ik heb een heel dubbel gevoel bij acties als die kalender: prima dat er mensen zijn die zich willen laten tatoeëren, maar val mij er niet mee lastig. En altijd maar weer dat laten zien dat we echt niet saai zijn begint ook een beetje te vervelen. Aan de andere kant: extra aandacht voor bibliotheken en bibliothecarissen is altijd goed. Al vraag ik me wel af wie die kalenders kopen: waarschijnlijk voornamelijk bibliothecarissen en hun familieleden.

Hoe zit het eigenlijk in Nederland? Hoeveel collega’s met tatoeages hebben we hier? Amerikaanse bibliothecarissen zijn in het algemeen veel militanter en veel uitgesprokener over nut en noodzaak van ons vak en ze getuigen er ook veel nadrukkelijker van dan wij. Misschien een mooie nieuwe rubriek voor Bibliotheekblad: het verhaal achter de tattoo? Zouden er überhaupt genoeg getatoeëerde bibliothecarissen zijn om een serie van te maken? Ik ken er niet een, voor zover ik weet. Maar wie weet wat er onder al die keurige huisstijl-outfitjes zit?

In de klas bij David Lankes

David Lankes geeft een online Masterclass. Niet zoals vorig jaar in Amsterdam staand voor een zaaltje, uit de losse pols pratend over onderwerpen die uit de zaal worden aangedragen maar zittend achter zijn bureau (op de universiteit en in zijn eigen huis) en met een zorgvuldig opgebouwd programma.

De masterclass bestaat uit vier modules, vanaf 8 juli wordt er elke maandag een module online gezet. Er is een twitterfeed en een forum waar je vragen kunt stellen en ideeën kunt uitwisselen. En een enorme literatuurlijst, voor een groot deel bestaand uit hoofdstukken uit zijn Atlas of New Librarianship. Die literatuurlijst is bedoeld voor serieuze studie of voor echte studenten, die kunnen studiepunten verdienen met deze online cursus. Maar de lessen zijn ook heel geschikt om zo te volgen. Iedere module bestaat uit een aantal video’s, oudere en nieuwere waarin Lankes steeds een deel van de stof toelicht. Aan zijn uiterlijk kun je aflezen hoe oud de video is: Lankes is herstellende van lymfeklierkanker, dus in de ene video is hij zwaarder en heeft ie meer haar dan in de andere. Zijn enthousiasme voor het onderwerp lijdt gelukkig niet onder zijn ziekte.

Uiteraard ben ik (fan) de cursus aan het volgen, ik heb module 1 bijna af. Het valt nog niet mee, want het zijn veel meer video’s dan ik had gedacht. De laatste 5 zijn zo te zien vrij kort, korter in elk geval dan de allereerste die je hierboven ziet. Alle video’s staan ook op Vimeo, maar aanmelden voor de cursus is heel eenvoudig en dan krijg je de filmpjes tenminste in een aanbevolen volgorde te zien. Het leverde mij in elk geval al een hoop stof tot nadenken op. En dan moet ik nog drie modules..

Een aanrader!

get_footer() ?>