Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

bibliobus

All of the posts under the "bibliobus" tag.

Zomerlezen in een bibliobusje

Weer een nieuwe aanwinst voor mijn verzameling bibliotheken op bijzondere plekken, het liefst met wielen: een minibibliobus. In een item uit een Amerikaanse nieuwsshow.

Joy DeJong is een onderwijzeres uit Iowa die in de zomervakantie met een zelfgebouwde mini-bibliobus rondrijdt om het lezen te bevorderen. Haar belangrijkste doel is om te voorkomen dat kinderen in de zomervakantie stoppen met lezen. Ze heeft het over de “summer slide in reading” dat vind ik een prachtige uitdrukking. Wij zouden zeggen zomerdip, maar summer slide klinkt veel dramatischer.

Ik vind het prachtig: dat schattige bibliobusje in een omgebouwde paardentrailer maar het mooiste is natuurlijk die bevlogen schooljuf. Ze kan het prachtig vertellen en ik ben het gloeiend met haar eens: het is belangrijk om kinderen zo vroeg mogelijk enthousiast te maken voor lezen en dat doe je door ze zo veel en zo vaak mogelijk met goede boeken in aanraking te brengen. Op een leuke manier.

Het is net zo’n mooi initatief als The Uni project, de mobiele boekenkasten van Sam en Leslie Devol, daar schreef ik al eerder over.  Zelfde uitgangspunt, heel andere uitvoering: aan de blokjes onder de Ikeakasten in de bus te zien is Joy door schade en schande wijs geworden, over de meubels van The Uni is goed nagedacht: ze zijn ontworpen door experts en het project is heel professioneel opgezet. Maar de initiatiefnemers zijn in beide gevallen bevlogen mensen die het belangrijk vinden om kinderen op te zoeken om ze met boeken in aanraking te brengen. En of je daar nou de kerk bij betrekt (in het geval van Joy) of designstudenten (bij The Uni) kan mij eigenlijk niet zo veel schelen: zolang die kinderen maar lezen.

Overigens heeft dit bibliobusje ook een eigen twitteraccount waar je meer foto’s kunt zien van de bus in actie.

Een bibliobus (zet het geluid even wat harder)

Dit filmpje bracht me in één klap weer 10 jaar terug, naar de tijd dat de bibliobus nog reed. (Voor de niet-bibliothecarissen onder de lezers en voor de mensen die mij nog niet zo goed kennen: jawel, er rijden nog steeds bibliobussen rond in Nederland. Maar ik had vroeger zelf bibliobussen, totdat ze werden opgeheven)

Want het filmpje geeft zo goed weer hoe zo’n dag op de bus er uit ziet. En ondanks dat het filmpje al 5 jaar oud is en dat de bus in Málaga rond rijdt en niet in Nederland is het allemaal heel herkenbaar. Die lange rit, die drukte, de gezelligheid en vooral al die blije mensen. Bij het stukje waarbij de bus aan het inparkeren is moet ik meteen aan Rina denken, waarvan ik de instructie kreeg: “een beetje duidelijke gebaren maken want je staat een eind weg. Sommige van die dames staan een beetje laf met hun handtas te wapperen, daar heb ik niks aan. Duidelijk zijn want anders gaat het mis.”

En ik weet zeker dat Arno de muziek bij het filmpje leuk vindt.

Het is nu bijna 10 jaar geleden dat “mijn” bussen werden opgeheven, maar ik vind het nog steeds jammer. Want ik vind nog steeds dat een bibliobus een prima voorziening kan zijn. Als je er voor zorgt dat de kwaliteit hoog genoeg is tenminste. En dat kan eigenlijk alleen als je het in een groot verband doet. Dan kun je je collectie heel efficiënt met zoveel mogelijk mensen delen. Maar goed: das war einmal. Al zou ik het een heel goed idee vinden als de bus weer terug zou komen.

Ik kwam nog een ander filmpje tegen, van een bibliobus uit Madrid. Ook leuk, met al die kinderen. En met een blik achter de schermen. Maar ik vind het filmpje hierboven toch echt leuker. En blijf vooral kijken tot het eind, na de aftiteling krijg je nog een toegift.

The Bookmobile

Over de kracht van lezen. En over de bibliobus.

Het filmpje is gemaakt door StoryCorps, een organisatie die zich toelegt op het vastleggen van verhalen. Our mission is to provide Americans of all backgrounds and beliefs with the opportunity to record, share, and preserve the stories of our lives. Om een idee te krijgen van hoe dat werkt is hier nog een ander filmpje te zien.

Nog eentje voor de verzameling

In de serie Australian Diary, een filmpje uit 1949 over de pionierstijd van het openbare bibliotheekwerk in Australië. Over hoe een nieuwe openbare bibliotheek in de buurt van Sidney de basis is voor een progressive booklending movement  die zo succesvol is dat ze sinds kort een bibliobus hebben om kinderen in de regio wekelijks van boeken te voorzien.

Ik hou van dit soort filmpjes, met zo’n gezwollen stem en bijbehorend taalgebruik. Maar wat ik hier vooral zo prachtig aan vind is de vanzelfsprekendheid van het feit dat lezen goed voor je is. Met zinnen als reading is a key to the world’s knowledge en mijn absolute favoriet: It’s concentrated magic. Vorig jaar had ik al eens een Canadees filmpje, van een bibliotheek in een tram, in de serie Unusual occupations. Ook leuk, en zelfs in kleur. Maar deze is aandoenlijker. En overigens afkomstig uit het National Film & Sound Archive Australia.

Kopgroep bibliobus

DSC01897Vaste lezers van dit blog weten dat ik een zwak voor bibliobussen heb. Ik werk al bijna 5 jaar niet meer met de bibliobus, maar eenmaal besmet met het bussenvirus raak je dat niet zo snel meer kwijt. Het helpt dan dat ik via het Landelijk Platform Bibliobussen veel mensen heb leren kennen en dus een beetje op de hoogte blijf.

Met de bibliobussen in het land gaat het nog slechter dan met de vaste vestigingen: ze worden overal opgeheven. Overal, behalve in de Kop van Noord-Holland. De Kopgroepbibliotheken hebben dit voorjaar een spiksplinternieuwe bibliobus geopend. Vorige week ben ik gaan kijken naar die nieuwe bus en ik vind hem prachtig. Ik heb er nog maar weinig over gelezen vandaar dat ik hier graag wat foto’s met jullie deel. De bus is gebouwd volgens hetzelfde principe als de Zaanse Biebbus: met een bovenverdieping die kan uitschuiven. De jeugdbus is speciaal gebouwd voor scholen, kinderen bezoeken tijdens of na schooltijd de bus. Individueel of in klassenverband.

DSC01903DSC01902DSC01904DSC01896DSC01900 Dit is de standplaats in Oude Niedorp. Daar was nooit eerder een bibliobus of een vaste vestiging. Met de komst van deze bus hebben kinderen nu in hun eigen dorp, vanuit hun eigen school, toegang tot alles wat de bibliotheek te bieden heeft. Onderin staan boeken, in het bovenste gedeelte bevindt zich een multitouchtafel en liggen iPads. Daar worden groepen ontvangen en daar liggen kinderen te lezen. En daar is dit hun uitzicht. Kan slechter toch?

Jeanine Deckers 21 september 2013 1 Comment Permalink

Een bibliotheek in een tram

Een geweldige toevoeging voor mijn verzameling mobiele bibliotheken. Niet zozeer de bibliotheek als zodanig (want het is eigenlijk gewoon een bibliobus op rails) maar ook het filmpje zelf. Met waanzinnig lange titels, maar zit die even uit want het is erg leuk.
Uit Edmonton, Canada.

The Billy Pilgrim Traveling Library

Dat ik het nog steeds niet goed kan uitstaan dat overal in het land bibliobussen worden opgeheven zal voor de vaste lezers van dit blog geen verrassing zijn. En dat ik een groot voorstander ben van “de bibliotheek naar de mensen toebrengen” kan ook geen verrassing zijn. Dus toen ik een artikel van Derek Attig voorbij zag komen over de Billy Pilgrim Traveling Library was mijn interesse gewekt.

De Billy Pilgrim Traveling Library is een particulier initiatief van twee bibliothecarissen uit Houston, Texas. Die hebben een oude bibliobus op de kop getikt die ze willen vullen met boeken, muziek, films en digitale informatie. Dat materiaal gaan ze uitlenen aan individuele leners, tegen een financiële vergoeding. En ze gaan de bus verhuren aan bibliotheken, musea en scholen in de regio voor projecten en acties.

Ze zijn druk aan het werven, zowel geld als collectie want zoals gezegd, het is een particulier initiatief. In bovenstaand filmpje wordt uitgelegd wat de bedoeling is, ze gaan werken met het Rent-Barter-Donate systeem. Dus met verhuren-ruilhandel-doneren.

Ze noemen hun project expres een Traveling Library en geen Bookmobile, een reizende bibliotheek en geen bibliobus omdat ze meer willen zijn een rijdende boekenkast. Klinkt misschien nogal voor de hand liggend maar in de VS zijn bibliobussen in het algemeen veel traditioneler dan in Nederland, voornamelijk gevuld met boeken en gericht op uitlenen terwijl in Nederland (en België trouwens ook) veel aandacht is voor leesbevordering en digitale informatie. Daar komt bij dat in de Verenigde Staten (en eigenlijk bijna overal ter wereld) het lidmaatschap van een openbare bibliotheek gratis is. Dus dat zij geld gaan vragen is ook nieuw.

Wat ik vooral zo geweldig vind is dat het een particulier initiatief is. Dat ze dus precies kunnen doen wat ze willen. In “mijn” bussentijd heb ik ook weleens geprobeerd om een soort adviesbus in te richten. Maar veel verder dan een paar proefritjes is het nooit gekomen. Onbekendheid, overheadkosten, wantrouwen en gebrek aan fantasie zorgden voor stille dood. Uit dat initiatief is de Themabus ontstaan en die bestaat gelukkig (nog) steeds.

Prachtig vind ik het, ook weer zo’n project om in de gaten te gaan houden. En om stiekem over te gaan dromen. Zouden we dat hier ook voor elkaar kunnen krijgen? En hoe dan?

Nog bedankt Ed.

Is it a bird, is it a plane….?

Nee, het is een bus! Geen bibliobus maar een bioscoopbus. Een rijdende bioscoop, gebouwd in de jaren ’60 in opdracht van de Britse overheid om langs fabrieken te gaan en films te draaien over de zegeningen van de moderne techniek. Een van de zeven bussen die toen werd gebouwd is onlangs gerestaureerd en wordt nu gebruikt om oude films over de regio, ín de regio te laten zien. Een mooi erfgoedproject in rijdend erfgoed dus.

Wat een geweldig idee! Available for hire or collaboration and will consider working with anyone, anywhere, aldus de site, dus wie haalt ze naar Nederland?

De innovatiefste bibliobus

 

Gisteren heeft de bibliotheek van Zaanstad (oftewel De Bieb voor de Zaan- streek) haar nieuwe bibliobus onthuld. Het was met recht een onthulling, want de burge- meesters van Wormerland en Oostzaan en een wethouder van Zaan- stad demonstreerden gezamelijk hoe het panoramadek naar boven kan schuiven.

Een bibliobus met een uitschuifgedeelte is wel vaker vertoond, maar dan gaat het altijd om schuiven in de breedte, deze bus schuift uit in de hoogte. In ingeklapte toestand lijkt het alsof er een zeecontainer op de oplegger staat, maar onder die zeecontainer zit een ruimte die propvol boeken staat. Met een trap kun je naar het bovengedeelte, het “kraaiennest” van waaruit kinderen de wijde omgeving van hun school kunnen bekijken, een boekje kunnen lezen of computers kunnen gebruiken. Want dat is de doelgroep van de bus: kinderen. Geen individuele kinderen, maar leerlingen van lagere scholen. De bus staat een hele of een halve dag bij een school of bij een cluster van scholen en die kunnen er dan naar eigen inzicht gebruik van maken.

Architect Jord den Hollander ontwierp een innovatieve, stoere en intrigerende bibliobus. Op het openingsfeestje hield hij een gloedvol betoog over creativiteit en avontuur en overtuigde hij de aanwezigen van het bijzondere van zijn bus. Het zou te gemakkelijk zijn om  nu al kanttekeningen te zetten bij de praktische uitvoering van een paar onderdelen want de bus moet nog gaan rijden. Ik hoop dat het een groot succes wordt, niet alleen voor alle Zaanse kinderen maar ook zodat daarmee bewezen wordt dat een bibliobus helemaal niet per saldo achterhaald is. 

Op de website van de bibliotheek vindt je meer foto’s van de opening van woensdag en op Youtube staat een mooi filmpje van een spectaculair deel van het bouwproces.

Hoe leden verdwijnen

In Bibliotheekblad nummer 13/14 vertelt Marchien Brons, directeur van de bibliotheek Emmen, over de terugloop van leden na het opheffen van voorzieningen. Ze zegt daarover: Net als in 2005, toen we een bushalte in Emmerschans hebben opgeheven. Op basis van andere financiering hebben we daar de de draad weer weten op te pakken. De dorpsvereniging had geld te besteden en wilde in ruil daarvoor de bus terug. Wat zien we daar? De mensen die niet naar de centrale kwamen melden zich, gewapend met hun pasje uit 2005, net als vanouds bij de bus.

Ik citeer haar maar even, want dit is duidelijke taal. Mensen haken dus gewoon af als je de voorziening weghaalt. Ze gaan niet naar de centrale maar bewaren hun pasje en als de bus terugkomt pakken ze gewoon de draad weer op. Dat kun je raar vinden, of stom van die mensen dat ze geen gebruik maken van die prachtige faciliteit die maar 3 kilometer verderop ligt, maar dat verandert niks aan het feit dat ze het niet doen.

Er staan ons de komende tijd veel bezuinigingen te wachten en het sluiten van filialen zal soms een serieuze optie lijken te zijn. Om maar te zwijgen van de bibliobus die nu ook lijkt te gaan verdwijnen uit Gelderland. De praktijk van de afgelopen jaren heeft geleerd dat bij het sluiten van een voorziening maar een klein deel van de leners de moeite neemt om naar een andere vestiging te gaan, zelfs als die (veel) meer te bieden heeft. Ook in deze tijden van toegenomen mobiliteit. Want het zijn juist de minder mobielen die afhaken: kinderen (tot 13 jaar) en ouderen. En met ouderen bedoel ik niet de fitte vijftigers (die hebben het toch te druk om te lezen) maar juist de zieken en de zwakkeren. En daar doen we het als bibliotheek toch juist voor? Voor die zwakkeren in de samenleving? 

Omdat er geen recent onderzoek beschikbaar is naar waar de leden blijven nadat een vestiging gesloten wordt moeten we het doen met dit soort particuliere opmerkingen. En daarom wilde ik deze toch maar even onder de aandacht brengen.

Overigens komt dit fijne plaatje van de site Bad Postcards, de naam zegt het al.

get_footer() ?>