Tenaanval

Tenaanval

Over bibliothecarissen, bibliotheken, leesbevordering en soms over kunst

belang van bibliotheken

All of the posts under the "belang van bibliotheken" tag.

“Free for all”, een film over bibliotheken

Mocht je in deze donkere dagen voor Kerstmis nog op zoek zijn naar een goed doel om je jaarlijkse goede-doelen-gift aan te doen dan heb ik hier nog een suggestie: draag financieel bij aan een documentaire over het belang van openbare bibliotheken. In de Verenigde Staten, dat dan weer wel.

Free for ALL : inside the Public Library is een film over wat de bibliotheek betekent voor mensen en voor gemeenschappen. All across America, the public library is the only civic institution where the doors are open to all, attendance is entirely voluntary, and everything is free. De makers reizen het hele land door om bibliotheken te filmen, mensen te interviewen en archiefmateriaal te verzamelen. Het opzetten van de film financierden ze via Kickstarter, maar ze hebben nog steeds geld nodig dus je maakt ze heel blij met een donatie.

Via Facebook kun je hun tocht door Amerika volgen, op hun pagina delen ze foto’s van opnames en houden ze ons op de hoogte van de stand van zaken. Ze zijn bijna klaar met filmen, binnenkort beginnen ze met de montage. Op hun Youtube kanaal staat alvast een aantal fragmenten uit interviews, in kan niet wachten op de rest van de film. Ze liggen nog steeds op schema, de bedoeling is dat hij in de zomer van 2016 uitkomt. Nu nog hopen dat we hem ook in Nederland te zien krijgen. Maar tegen die tijd kan de KB daar vast wel iets in betekenen. Of de VOB. Eerst maar eens zorgen dat die film af komt.

De invloed van bibliotheken

carnegieBevat niks nieuws, dit plaatje. Althans niet voor ons. Maar wel aardig om te gebruiken als je weer eens ergens moet uitleggen dat bibliotheken meer doen dan alleen maar boeken uitlenen. Het komt uit The impact of public libraries on wellbeing, een brochure van The Carnegie UK Trust. De details zijn hier misschien niet zo duidelijk te zien, maar in de brochure zelf wordt besproken hoe bibliotheken invloed hebben op sociaal, cultureel, educatief en economisch vlak.

De Carnegie Trust is een Britse organisatie die tot doel heeft het leven van mensen te verbeteren. Klinkt heerlijk duidelijk. Maar het staat er echt: op al hun brochures en op hun website: The Carnegie UK Trust works to improve the lives of people throughout the UK and Ireland, by changing minds through influencing policy, and by changing lives through innovative practice and partnership work. The Carnegie UK Trust was established by Scots-American philanthropist Andrew Carnegie in 1913. Daar krijg ik altijd een beetje warm van, als ik zoiets lees.

Andrew Carnegie richtte niet alleen die trust op maar hij was ook een fervent oprichter van openbare bibliotheken. Helemaal in lijn met zijn ideeën over het verbeteren van levens. Meer dan honderd jaar geleden, maar nog steeds (of weer?) actueel.

Ja, het zijn tuttige plaatjes, althans dat vind ik, maar die neem ik graag voor lief als de boodschap zo duidelijk, helder en positief is.

Het gezicht van de bibliotheek

“People don’t care how much you know until they know how much you care.” – Mark Twain

Wat is de rol van de bibliothecaris nu we Google hebben? HET antwoord heb ik (nog) niet, maar ik denk dat Mark Twain hierboven wel een punt heeft. Persoonlijke en oprechte aandacht wordt een zeldzaam goed dat een bibliotheek zou kunnen bieden aan zijn lezers. Naast zijn rol als Digitale Curator denk ik dat persoonlijke aandacht van een bibliothecaris een onvergelijkbare meerwaarde voor de bibliotheek levert. Al is het maar omdat Google en Bibliotheek.nl dat niet hebben. Want gepersonaliseerde pagina’s zijn leuk en handig maar soms wil je gewoon een aardige mevrouw die met je meeloopt naar de kast in plaats van je alleen een plaatsingscode te geven. Of een vriendelijke meneer die je naar aanleiding van je plastic tasje van de Stripwinkel ook nog even wijst op de tentoonstelling van striptekeningen op de bovenste etage.

Maar de kans dat je zo iemand tegen komt in de bibliotheek wordt de laatste jaren steeds kleiner vanwege de diverse hervormingen. Scheiding tussen front- en backoffice was de eerste stap. In de backoffice zouden bibliothecarissen zich met “inhoudelijke zaken” moeten gaan bezig houden, waarmee de lezers en de uitlening impliciet tot niet inhoudelijk werden bestempeld. Ook goed bedoeld maar qua klantvriendelijkheid verkeerd uitgepakt is stap twee: de zelfbediening. Prima bedacht vanuit Arbo-oogpunt: een einde aan geestdodend en fysiek belastend werk. Maar het resultaat is dat op de gemiddelde bibliotheekvloer nu een stuk minder mensen rondlopen dan voorheen. Fijn voor de boekhouder want dat spaart een heleboel salaris uit, maar niet voor de argeloze klant die op zoek is naar contact.

“We zijn geen buurthuis” was het antwoord altijd als ik commentaar leverde op de inzet van personeel. “Koffie drinken doen de mensen maar ergens anders”. Met hetzelfde soort drogredenen verving de NS de stationsloketten door kaartjesautomaten. “We sluiten loketten zodat we meer service kunnen leveren door de loketmensen anders in te zetten”. Nou heb ik bij de NS niet zozeer behoefte aan menselijk contact, behalve als ik weer eens sta te tieren bij een kaartjesautomaat die mijn pinpas steeds uitspuugt dus die vergelijking gaat niet helemaal op. Maar het idee is wel hetzelfde. Vanuit efficiency oogpunt worden er maatregelen getroffen waarbij alleen op de bedrijfsvoering wordt gelet en waarbij de klant uit het oog wordt verloren. Je kunt als bezoeker een uur in een bibliotheek verblijven, boeken uitlenen en aanvragen zonder een personeelslid te spreken. Vaak moet je zelfs veel moeite doen om überhaupt iemand te pakken te krijgen.

En ja ik weet dat er steeds minder vragen gesteld worden in de bibliotheek maar dat is een kwestie van opvoeden. Als niet duidelijk is waar je met je vraag terecht kunt omdat het o-zo-oubollige inlichtingenbureau is opgeheven dan stel je vanzelf minder vragen. Of als je van die medewerker geen bevredigend antwoord krijgt maar met een half antwoord wordt weggebonjourd. Maar als je merkt dat de mensen die in de bibliotheek werken je kennen en zich voor je interesseren dan kom je vaker. Iedereen heeft toch wel zo’n verhaal over die ene meester of die ene tante die je als kind op het spoor van een verhaal  zette dat een enorme indruk heeft gemaakt? Dat lijkt me bij uitstek een rol voor de bibliothecaris. In kleine vestigingen gebeurt dat nog want in een kleinere kern vult de bibliotheek zijn sociale rol op een hele particuliere manier in. Daar is de bibliothecaris vaak het gezicht van de bibliotheek, herkenbaar en aanspreekbaar, en zo zou dat vaker moeten gebeuren.

“They may forget what you said, but they will never forget how you made them feel.” – Carl W. Buechner

Dit stukje had ik bijna af toen ik bovenstaande Britse kinderen tegenkwam.  Ze zijn boos omdat de bibliotheek aan het reorganiseren is en de plaatselijke jeugdbibliothecaris een andere functie heeft gekregen. Ze willen Paula niet kwijt en voeren daarom actie. Kijk, dan ben je iemand….

Het belang van de bibliotheek voor de lokale gemeenschap

Zeven lessen voor gemeentes, afkomstig van ICMA, een internationale organisatie die zich richt op het versterken van het lokale overheids-management. Hoe kan het potentieel van de bibliotheek zo goed mogelijk gebruikt worden in de lokale gemeenschap?

The role public libraries play in communities is expanding. As the recession has forced us to do more with less, some local governments are leveraging the potential of public libraries to provide services in such nontraditional areas as Internet connectivity, public safety, economic development, and sustainability. A strong partnership between the office of the city, county, or town manager and the public library makes these efforts possible. 

Op basis van pilotprojecten zijn er een aantal “lessons learned” geformuleerd. Het zijn een paar open deuren en soms is het erg amerikaans maar ik vind het toch de moeite waard om de lessen over te nemen. Al is het maar omdat ik het zo verfrissend vind al die positieve geluiden over de bibliotheek te horen. Draai het eens om: praat eens over wat de bibliotheek kan bijdragen aan de gemeenschap in plaats van te kissebissen over wat de bibliotheek allemaal wel niet kost.

Be at the Table. Bibliotheken horen “aan tafel” samen met andere gemeentelijke beslissers, en moeten betrokken worden bij het verbeteren van de plaatselijke dienstverlening

Share your Mission. Bibliotheken hebben vaak vergelijkbare doelen dan andere organisaties binnen de gemeente. Zoek naar overeenkomsten en naar manieren om geld en moeite te delen. Het is tijd voor lef en innovatie.

Build Partnerships. Samenwerkingsverbanden versterken programma’s. Zowel bestaande als nieuwe verbanden. Effectieve samenwerkingsverbanden kosten tijd en moeite om op te bouwen, maar ze zijn de moeite waard.

Appreciate Diversity. Verschillen in normen en waarden (zowel binnen de organisatie als binnen de gemeenschap) dienen gerespecteerd te worden en de programma’s dienen desgewenst hierop aangepast te worden. Flexibiliteit en aanpassingsvermogen zijn kernwoorden voor alle betrokkenen in samenwerkingsverbanden.

Communicate, Communicate, Communicate! Communicatie met partners, aandeelhouders en de gemeenschap is belangrijk. Gebruik communicatiemiddelen die passen bij jouw situatie en bij de gemeenschap.

Support Champions. Champions and advocates (ik ga dit echt niet vertalen met kampioenen en advocaten) zijn onmisbaar om elk programma succesvol en duurzaam te maken. Het zijn individuen en groepen die begrijpen wat bibliotheken doen en welke rol ze spelen in de gemeenschap. Ze ondersteunen op verschillende manieren: met tijd, geld, invloed, diensten en goederen.

Embrace Innovation. Versterk de rol die bibliotheken spelen in het leven van mensen. Erken dat ze een bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van het leven van mensen, vooral in economisch slechte tijden wanneer plaatselijke overheden voortdurend hun werkwijze moeten aanpassen. Als de bibliotheek wordt gezien als een motor voor innovatie in een gemeenschap ontstaat een win-win situatie.

Op Youtube zijn een aantal filmpjes te vinden  waarop door verschillende managers gepraat wordt over het belang van de bibliotheek voor de lokale gemeenschap. Ook interessant.

get_footer() ?>